DOMHNAC. 22.

136. AIthris an céd aithne no an céd cheand don lagh?

EIST a'Iſrael, js meſe jehouah do dhiadhſa, neoch do threoraigh amach thuſa atalamh na heghiphte, ateaghas na ſerbhontadh: Na biodh aon dona déibh ele agad um fhiadh • aiſeſe.

137. Anois cuir ſíos ſeadh na bhfocal?

Ar tús ata ſé agnathughadh mhec ſamhla tiondſcanta égin gus an lagh go lér: óir an tan ainmeochas ſé é fén jna Iehouah; ata ſe agabhail córa, & ughdarais chuige fén do chur aíthne amach: jna dhiaidh ſin do choſnamh fobhair dá lagh fén jnar bhfochairne ata ſé acur les gurab é fén ar ndíane: oír is ojread js fíu na focailſe, & go ngoireand ſé ar ſlanaighthoirne dhe fén, & os airidhe les ſind ar an deaghthioghlacadhſa js cneaſda dhúinne fa gcuairt ſind fén do thabairt jnar bpobal umhal freagarach dhóſan.

138. Acht anj ata arna cur les go prap jna dhiaidh ſo adtimchiol ſaortha, & briſte cuinge na daoirſe Egyphtigh do bhi arna briſeadh, nach ris an bpobal Iſraelta, & go demhin rioſan amhain bheanas é go hairidhe?

Admhuim gúrabeadh; an méd bheanas ris an gcorp; acht ata gné ele ſhaortha and, neoch f hearus argach aon duine go coimhchert: oir do ſhaor, & do theaſairc ſe ſínd ó dhaoirſe Spioradalta peacaidh, & ó fhoirégi • , & fhoirneart an diab • aill.

139. Creud far chuimhnigh ſé a'ni ſin an tan do bail les a luadh adtoſach a lagha?

Do chum go dtugadh ſé comhrabhadh dhuínn go mbimis ciontach a neamhbuidhchus ro adhbhal; muna toirbheram ſind ſein go ler do chum a umhlaſon.

140. Acht creud jarris ſé iſin chéd cheandſa?

Iarradh ſé ſind do thabhairt a onora fein dó, jna aonar go daingean, & gan ſind do thabhairt parta ar bioth di do thaob ele.

141. Cia a onoir aíridheſon bhus neamhcheadaigheach do thabhairt do thaobh ele?

Adghradh no feacadh do dhénamh ris ar ndóchus do chur, & do chomhſhuidhjughadh ánd: eſean d'eadarghuidhe: gach vile ní fadheoidh jomchubhaidh re mhorghalachtſon do thabairt dó.

142. Creud far cnireadh an bheagchuidſe les vmfhiadhnaiſheſe?

Ar fon nach fhuil ní ar bioth comhfholaigheach, jondas go bfhed ſé abheth a'n'ainmhfiós dó, & gurab ê fein fear feaſa, & bretheamh aſmvaineadh folaigheach; ata ſé acur agcell go bfuil ſé ag jarraidh ni he amhain onora na hadmhala amuigh, acht maille ris ſin fiór dhiadhacht an chroidhe.

DOMH. 23.

143. ERgéam thairis gus an dara céand?

Na déna grafaint dhuit, jno jomhaigh na netheadh, ata fuas ar neamh, no adtalmhain ſhiós, no n'uiſgeadhaibh faoi thalmhai • , na haghair dhoibh, & na géll doibh.

144. Ané go bfuil ſé a cronughadh go huilidhe gan iomhaigheadh ar bioth do phaiteadh no do ghearradh?

Ni fhuil, acht ata ſé a cronughadh dhá neth and ſo amhain, ag hon, gan ſind do dhénamh feacaidh ríu.

145. Creud as nách ceadaigheach Día do nochtadh le fioghair fhaicſeanaigh?

Ar ſon nach fhuil maon do choſmhaileas edjr an tí is Spiorad ſhuthain neamhchongmhalaigh, & an fhioghair is truaillighe marbh.

146. Maſeadh ata tú ag breathnughádh go bfuil an égcoir aga dhenamh ar amhorghalachtſon, an tan do bhearar aidherbe ar a thaisbenaidh ar an gcorſa?

Is amhlaidh ſin atam ag bhreathnughadh?

147. Creud an ghné féacaidh no agartha ata and ſo ar na damnadh?

An tan jompoidheam ſind fein do dhénamh urnaidhe re deilbh no re hiomaigh & thelgeam find fein ſiós jna fiaghnaiſe, no do bhéram onor di le lubadh na nglún no le comardhaibh ele, amhail do thaiſbeanadh Día é fein dúinn leoſan.

148. Maſeadh ni he gach aon ghné phaiteoracht no gearrtoiracht ar biodh is jontuicte do bheth arna damnadh les na foclaibhſe go huilidhe, acht atamaid arar gcronughadh amhain jomhaigheadh do dhénamh gus an gcrieſe, jondas go niarram no go nonoraigheam Día jonta no (a'ní is jonand go) ngelleam doibh an'onoir Dé no gomíchleachtam jad ar chor ar bioth go ſuperstition no go hiotholacht.

Is fior ſin.

149. Anois creud an chrioch gus an legfeam an ceandſa?

Amhail do chuir ſe agcéll iſin cheand os ciond gurab é fein an t'aon neoch; da madh égin gélladh. & aghradh is amhlaidh ſin anois ata ſe ag nochtadh cia an fhoirm dhíreach aghartha do chum go mberadh ſé ſinde ó gach vile ſhuperſtition no ſaobhehredeamh, & ó gach vile mhacnaſmeanman, no briongloidibh lochtaigh féolamhlá ele.

DOMH. 24.

150. ERgeam romaind?

Ata ſe acur bagair les: oir is meſe IEHOVA do Dhíaſa ata laidir edmhar is me ata acontughadh aingidheachta na n'aithreach ar an gcloind go ſoich an treas, & an ceathrughadh na hoghaibh, & na hiaroghaibh don mhuintear aga bfuil imſuath.

151. Creud as an bfhuil ſé ag luadh a Spionadh fein?

Ata ſé a comharrughadh les ſin go bhfuil ní is lór do chumhachtaibh aige do ſheaſamh a ghloire fein.

152. Creud ata ſe do chomharrughadh le fhocal an'êda?

Ata nach fédand ſé fear comhchothruim no comhchomaind d'fhulang do bheth aige: oír amhail do thioghlaic ſé é fein dúinn da mhaithcas neamhchriochnaighthe js amhlaidh ſin is ail les gurab les fein ſinde go huilidhe, & js é ſo gloine, & geanmnaidhacht ar n'anmand; a mbeth glan coiſreaca dhoſan, & ag leanmhuin ris, amhail aderear arís aſalchadh le hadhaltras, an tan tegdis ar ſeachran uaidhe, & do bhêrdis cúl ris go hiodholacht diabhlaigh.

153. Cia an ſeadh le ndubhradh ſo a bheth ag dioghailt ajngidheachta na naithreach ar ag gcloind?

Do chur barr eagia jondaind, ata ſé ag bagar go ngebhand, & go ndênand ſé dioghaltus (ni he amhain) arna daoinibh fein do ní an locht, acht maille ris ſin go mbed aſliocht mallaighe maraon.

154. Acht an dtig ſogo haontadhach ré cert Dé dioghaltus do dhénamh ar duine arbiodh ar ſeáth lochta dhuine ele.

Da ſmuainmis creud é ſtaid, & cor an cinigh dhaona; biaidh an cheſt fuaſcailte: oîr atamaid vile do rér naduíre fa mhallachadh, & ni fhuil againd cuís do chur ghearain ar Día, an ta • fhâgbhus ſè ſínd iſin crandcharſa: acht anois amhail ata ſè ag nochtadh aghradha arna daoinibh díadha, ag beandachadh aſleachta: js amhlaidh ſin ata ſé ag imirt dioghaltais arna daoinibh aingidhe ag díthughadh a gcloinde fan mbheandachadhſa.

155. Lean romhad?

Do chum go dtairnge ſè ſind le mhaitheas gradhach chuige fein ata ſè agealladh go rg • athaidheand ſé trocaire gus an mhíle genealach ar an'vile aga bf huil aghradh; agas ata a coimhed a aitheantadh.

156. An bhfuil ſé ag tuigſe go mbiaidh nemhcbiontaighe dhuine dhiadha jna ſhlanug hadh da uile ſhliocht gidh aingidhe iad?

Ni bfuil choidhche, acht ar an gcorſa: go ndoirteand ſé amhaitheas ſein go ſoich ſin arna daoinib díadha, jondas go dtabhair fé é fein lan do mhaitheas da ſliocht maraon ar a ſcáthſon; nj he amhain acur a necheadh ar an'aghaidh, & ar bpiſeach an mhéd bheanas riſan mbeathaidhſe do lathair, ach maille ris ſin ag naomhadh an'anmand, jondas gurab fhédir an'áireamh jna thréd fein.

157. Acht ni fhaicthear ſo do bheth do ghnáth?

Admhuim: oír ata ſé a congmhail anechſe faor aige fein, aghon go bfhéd fé é fein do thaisbeanadh go trocaireach an vair is ail les, do chloind na daoine aingidhe, is amhlaidh ſin nir cheanhgail ſê aghrás comhór le cloind na ndaoine ndíadha, jondas, nach bhfédadh ſé an lion dibh is ail les do thelgean vaidhe do rér amhian, & algais fein, gidheadh ata ſé aga themperadh, & aga ſhuidhiughadh ſo ar mhodh, jondas gurab fhollus gan an gealladh do bheth meallta no brégach.

158. Creud fa bhfuil ſe and ſo ag ainmiughadh na gcéd ngenealach, & gan é a ndamnaidh na péne ag jomradh, acht trí, no ceathair d'enchuid?

Dha chur agcéll gurob mo ata ſê fein teand vllamh go daonacht, & go ſémhuidheacht, jno go gairbhe, & go cruas, amhail ata ſé ag ragha; abheth fein ſochoireach ro vra • a do thabhairtmhaitheamhnais vaidhe, ach leſg ro mhall do chum ferge.

DOMH. 25.

159. TEgeam anois gus an treas aithne?

Na tabhair ainm IEHOVAH do Dhía go diomhaoineach.

160. Creud is ſeadh dona foclaibhſe?

Ata ſe a cronughadh ſind do mhichleachtadh anma DE ni he amhain le hethach, ach fós le lughadh gan ſhedhm.

161. Maſeadh an bhfuil gnáthughadh ar bíoth laghamhaill ad tabhairt anma Dé mar mhionda.

Ata cheana: an tan do bhearar é a hadhbhar cneaſda, aghon, do dhaingniughadh, & do ſheaſamh na fírrinde: ina dhiaidh ſo an tan bhías an tſuímſe ag an ghnomhughadh; jondas gurab cneaſda miond do thahhairt do chum ghradha, & tſiothchana jaſachtaighe coinghiollaighe do chumhdach a meaſg daoine.

162. Ané nach faide téd ſi jno do bhacadh mhíond le bprofánar, & le ſalchar ainm Dê, uo le loigheadaighthear a onoir?

Ar g • ur én ghné lughaidh ſiós, ata ſê ag tabha • t tabhaidh generalta dhuinn, gan ainm DE dothabhairt feaſta go follus lind, ach le heagla, & le humhla, & gus an gcrîchſin, jondas gomadh ler go glóireamhail é: oír an mhéd go bhfuil ainmſon naomhtha dlighear dhinne a bheth arar bhfaicil ar gach én mhodh ſuil dhearnam tarcaiſne air, no ſuil do bhéram adhbhar tarcaiſne do dhaoinibh ele.

163. Ciondas do nithear ſo?

Maſe nach ſmuaineam, & nach laibheoram jna thimchiol fein, na adtimchiol a oibrigheadh ar mhodh ele, ach do chum aghlóireſon.

164. Creud leanas

Bagar, le n'abair ſé nach biáidh an tí ghnáthuigheas a ainm go diomhaoin nemhchiontach.

165. An mhéd go bhfuil ſé ag labhairt a n'áit ele go ndenadh ſé dioghaltus ar lucht briste a lagha, creud chondajmhthear do bharr and ſo?

Do b'all les achur agcell, les ſin méd ſpeſe ghloire anma fein, do chum go madh curamaidhe bheam jna thimchiol an tan do chithfeam dioghaltas do bheth uliamh da mbriſeadh aoneoch í.

DOMH. 26.

166. TEagam gus an ceathrughadh aithne?

Cuimhnigh lâ na Sabboite, jondas go naomhtha tú é: oibrigh re ſé laithibh, & dén hujle ſhaothar, acht is ſe an ſeachtmhadh lá Sabboite Iehouah do Dhía, na dénſe ſaothar ar bith and, na dénadh do mhac, no hinghin, no hóglaoch, no do bhanóglach, no hainmhidhe, no an coigcrioch bheas don taobh iſtoigh dod ghetaibh: oír re ſé laithibh do rinde Iehovah fein, heamh, & talamh, an muir, & an'uile ata jantà, acht iſin tſheachtmhadh láſin do ghabh ſé fo • ar ſin do bheandaigh Iehouah lá na Sabboite, & do naomh ſé é.

167. An bhfuil ſé ag jarraidh oibriughadh re ſé laithibh, jondas gongabhmjs tamh an ſeachtmhadh la?

Ni bhfuil go huilidhe, acht ag légean ſhé lajtheadh d'oibrighibh dhaoine, ata ſé ag breth an tſeachtmhadh lá aſda do bheth ordaighthe do chum támha

168 An bhfuil ſè ag toirmeaſg gach en tſhaothar dhuinne.

Ata ag an aithneſe ſeadh áiridhe ar leth an mhed gurab cuid dona ſean ceremoneadhaibh coimhéd an támha no an fhoſa; ar ſin do cuireadh at goúl é le teacht Chrioſd.

169. Ané go bhfuil tú aga ragha gurab ris na hjudanaib go hairidhe • bheanas an aithneſe & vime ſin gurab • dh temporarrdha no ſealaigheach é dhen chuid?

Ata uma • o; an mhed gurab Ceremonialta í.

170. Creud maſeadh ané nach bhfuil maoin do bharr ar an tcheremonia fuithe?

Ata cheana: oír is ar trí hadhbharaibh chugadh a mach í.

171. Tabhair & jndis damh iad?

D' • oghrughadh an támha Spioradalta do choimhed Politia, no ordaighthe oirrdherce na h • aglaiſe: dfiondfhuarughadh, & dedtromugha lh reaſa, & thromdhachta na ſerbhonatadh.

172. Creud ata tú do thuigſe trés an támh Spioradal • a?

Tuigim gurab vime, thamhmaid o'r n'oibrighibh airidhe fein, jondas go gcriochnaigheadh Día a oibrighthe fein jondaind.

173 Ach Cía he modh an támaſa?

Maſe go gcéſam ar bfeoil fein; aghon, maſe go dtabhram thairis ar n'indtleacht, jondas go nguibhernoraighthe ſind le Spiorad Dé.

174. Anê fós gurab lór ſin do dhenamh gach ſeachtmhadh lá go chele?

Ni lór ach do ghnath: oír O do thiondſgeonamaois én uair, is égin, & is jondula dhuínn ar ar n'aghaidh ré huile chúrſa, & fheadh ar mbeathadh.

175. Maſeadh creud as a bfuil lá beachth no ſondraghach ar na ordughadh do ſignjughadh, & do chomharrdhughadh a'nechſin mheras duínne rer n'vile bheathaidh?

Ni hegin ar mhodh ar biodh an fhíorinde do theacht le chéle, & an fiogharr is in vile maſé go dtegaid re chéle a bponcaibh égin.

176. Ach creud as a bfuil an ſeachtmhadh la arna ordughadh, & arna roimhforiobhadh ni is mó, jna gach lá ele?

Ata an vimhirſe a comharr ughadh foirfeachta jſin Scrioptur: ar an adhbhar ſin ata ſî vllamh aibel do ſhigniughadh a'nethe mheras do ghnâth, ata ſí agnochtadh maraon nach fhuil an támh Spioradaltaſa, acht arna thiondſgnadh iſin mbeathaidhſe d'ên chuid, & nach bíaidh ſe foirfe, ſuil go drégheam jmerge as an domhanſa.

DOMHNAC. 27.

177. ACh creud is ſeadh dhóſo; an tighearna do bheth ag'ar n'aſlach do ghabhail támha le eſtomlair fein.

Is ail les: ar gcur chríche dhó ar chruthughadh an domhain taobh iſtoigh do ſhé laithibh, gur ordaidh, & gur choiſric ſe an ſeachtmhaidh lá d'amharc a oibrigheadh fein, & d'ar mbrodadh & d'ar ſporadh nj bhudh ghére go ſoich ní-ſe, ata ſé acur a eſiom • ara fein f'ar gcomhair: Oir ni comhór js jn jorrtha dhúnn ní ar b • oth, ina ar mbeth fein ar ar bfoi • meadh & ar ar ndeanamh do rer afhioghrachſon.

178. Acht ané nach dlightheach ſmuaineadh oibrigheadh Dé do bheth dho ghnáth, ino abfoghnand as gach ſeachtmhadh lá ar bioth én lá do bheth arna ordughadh dhóſan?

Is jomchubhaidh go d • jmhin ar gcleachtaidhne gach én lá jna n'amharcſon, gidheadh ata ar ſeath ar na'nmh faindhe énlá airidhe ar na ordughadh; & is ſé ſo an politia aghon, an t'ordughadh oirrdherce adubhras.

179 Maſeadh cía an t'ordughadh ata ré choimhéd an lá ſin?

An pobal do chruindjughadh, & do dhul agceand a chele déſteacht theagaiſg Chriord, do mhencughadh urrnaidhe coitchinde, & do nochtadh admhala agcredeamh go follus.

180. Mínigh anois aní adubhras gnrb' ail le Dia féchain ro láiuth ar edtromughadh na ſerbhantadh les a na'ithneſe?

Do bhail ga • amharo • ; jondas go drabharthaoi méd egin d'fuaſgladh dona daoinibh ata fa chomas, & chumacht dhaoine ele: ata tabhacht ánd ſo maraon do chondmhail ar buil na politia; aghon, an'ordaighthe choitchind: oir, abhail agcomhairdhuighthe ar énlá don tamh, is amhlaidh ſin ghnáthaigheas gach én duine e fein an chuid ele don'aimſir.

181. Fecham anois ca fad bheanas an'aithneſe rind?

An mhed beanas ris an tceremonia ar ſon go raibhe fírinde ag Crioſd. aderim gar cuireadh argcúl e.

182. Cíondas?

Ar ſon, umaro, go bfuil ar fean dhuinene; aghon, an pecadh aga cheſadh le briogh a bháis, & go bfuilmid arar dtógbhail do chum naoidhacht bheathadh le eſérghſon.

183. Meſeadh creud ata d'fhuighleach dhuinne as an aithneſe?

Ata, gan ſind do dhénamh ſuairighe notaircaiſne arna hordaigheadhibh naomhtha bheanas re politía na heaglaiſe, & go ſpeſialta ſind do chleachtadh na gcoimthionol naomhtha go menic; d'éſteacht fhocail Dé, d'ſoillſeochadh na neitheadh ndiamhair ſecreteacha, do dbé namh urrnaidhe ſollumhonta no coitchind, amhail ordaighthear jád,

184 Acht ané nach bfuil maoin do bhàrr dhuinne iſin fhioghair?

Ata cheana: oir is jontuctha í do chum afhirrinde fein, jondas (ar mbeth duínne arar n' ••• padh, no arar ngrafadh agcorp Chrioſd, & arar ndenamh inar mballabh dô) go ſcuiream d'ar n'oibrighibh fein, & ar an modh ſin go dhtoirbheeram ſind fein d'ar nguibhernoracht le Dia.

DOMHNAC. 28.

185. ERghéam thairis gus an dara tabhail?

Is é a toſach, onoraigh t'athair, & do Mhathair.

186. C'reud chomharrdhas focal na honora and ſo dhuit?

An chland le troſtamhlacht & le humhla do bheth modhamhaill freagarach da bparentaibh jad do ghelléamhain doibh go reuerenſach: agcuidjughadh ina bfedhm: & aſaothar fein do thabhairt doibh: oír condaimhthear les na trí ballaibhſe an onoir dhleaghthear dona parentaibh.

187. Erig romhad go luath?

Ata gealladh arna chur ris a'naithne, do chum go bfaideobhthaoi do láidhe ar talmhain, ata an tigearna do Dhia fein da dabhairt duit.

188. C'ía is ſe adh dho ſo?

Go mbéd anlion do bher, onoir dhligheach da bparentaibh fada béo tré thioghlacadh DE.

189. Ar mbeth don bheathaidheſe arna lionadh le hiomarcaidh truaighe; creud as a bfuil Dia on'aít & ar ſcath deaghthioghlaice a gealladh a fadmarthana dhúine?

Da mhéd truaighe re bfuil ſí ceangailte: gidheadh is beandachadh DE í dona daoinibh credeamhnach, muna bheth ach fa n'én adhbharſa, aghon, gurab comhairdha afhobhair aithreamhailſan, & an gcén atá ſe aga mbeathugadh, & aga gcoimhéd iſin domhanſa.

190. An lean go contrardha dho ſin a'neoch do bhearar go prap do bhárr an domhainſe re n'áois bhfoirfe do bheth mallaighthe?

Ni leanand choidhche: acht is mó teagmhas vair égin, jondas dha mhéd do bharr ghradha bheas ag Día ar neoch, gurab luaithide do bearar as an mbeathaidhſe é.

191. Acht ag dénamh mar ſin dó; ciondas choimhlionas ſe ghealladh?

Gach en dona maithibh talmhaidhe ata Día dho ghealladh dhúinn; is cneaſda ngabhail ar an gcnndradhſa; an mhéd is tarbhach do mhaith, & do ſhlanughadh ar n'anma é: óir do budh neamh nadúrdha an tordughadh munab é cor, & cúram an'anma do ghébhadh an céd aít, & do reachadh ar toſach.

192. Creud ader tú adtimchiol an lion bheas eſumhal da bparentaibh?

Go gciontaighear and ſin jád ni he amhain iſin bhreatheamhnas degheanach ach go ngebhand Dia dioghaltus ar an gcorpaibh iſin ſaoghalſa maraon aga mhbreth vile a meadhon bhladha na haois oig as meaſg dhaoine no aga mbhualadh le gné ſcandalaidh bhais jno ar thoraibh ele.

193. Acht nach adtimchiol talmhan Chanaan ata an gealladh ag labhairt go hainmidhe?

Is amhlaidh ſin, an mhéd bheanas ris na Hiſraeliteathaibh: acht is lethne jna ſin fhoſcailtear dhúinne an focalſa, & dhleaghar aſhineadh amach ni is ſiadh: óir ge bé ar biodh rand no duthaigh aitreabham; an méd gurab le DIA an cruinde vile, ata ſe aga thabhairt, & a ga chomharrdhughadh dhuinne re ſhealbhughadh.

194. An bfuil maoin do bhárr d'fuighleach do n'aithneſe?

Gen go bfuilid na focail ag fuadhmughadh, ach adtimchiol an athar agas na mathair, gidheadh ataid an vile ata ós ar gciond re dtuigſe an mhéd gurab jonand agcor.

195. Cia é ſin?

An mhéd gur thoigaibh DIA jad go grádh no go cém onora is aird íno an chuid ele: óir ni bfuil ughdarus Parentadh, no Phriondſadh no fos Imperdheacht, no onoir acht o dhecreit comhairle & ordaidh Dé, an mhéd gurab amhlaidh ſin is toileamhail les an domhan d'ordughadh.

DOMHNAC. 29.

196. AIthris an ſeaſeamh aithne?

Na dén marbhadh.

197. Ane noch bfuil ſe ag bacadh nethe ele; ach marbmhadh do dhénam?

Ata cheana: an mhéd go bfuil DIA ag labhairt and ſo, ni bfuil ſe ag indis ſin, & a cur lagha ris na hoibhrighthibh amuigh amhain, ach maill ris ſin re ſmuaineadhaibh an Chroidhe, & na hindtinde, & ni is mó go mór riu ſo.

198. D • chiothear do bhethſe ag bcagnachtadh and ſo bfuil gné égin mairbthe Diamhair and O bfuil Dia agar ngairm t'ar air n'ais and ſo?

Is amhlaidh ſin ata: óir breathnaighear fearg, fuath, & gach aon mhián chiorraighe jna mharbhadh abfiadhnaiſe DE.

199. Anê gurab lór de niam; maſe nach biadh fuath agind ar dhuine ar biodh?

Ni lor choidhche: oir ata an tighearna le damnadh ſuthain, & mioſgaiſe, & ler bfuadach ogach pughar ar biodh le gciorrthar ar gcomairſoin ag nochtadh araón go bfuil ſe aga jaraidh ſo, ſind ghradhughadh gach vile dhuine ler croidhe, & do dhenámh ſtuider fa n'anacul, & fa gcomhéd go fiorindeach.

200. Anois teagam gus an ſeachtmhadh aithne?

Na'déna ſiurtaidheacht.

201. Foillſigh cia aſuím?

Go bfuil, umrro, gach vile ſhiurtaidheacht mallaidh abfiadhnaiſe DE: vime ſin; muna baillind fearg DE do ghreandughadh inar n'aghuidh, & alán do thabhairt fuind; gurab jonchondaimhthe & jouſheachanta dhuínne ſind fein go dícheallach vaithe.

202. Ane nach bfuil ſí ag iaraidh maoine do bhárr?

Is jon amhairc do ghnáth naduír fhir thabhrtha an lagha amach, neoch nach amhairceand, & nach anand amhain, amhail adubhras ar an obair amuigh, acht is mó ata tulare aige ar dhoimhne, & ar mhianaibh an chroidhe.

203. Cred maſedh cbomhchongmhas ſi do bárr?

O ataid ar gcuirp, & ar n'anmanda jna dteampluibh don Spiorad Naomh, ſind do thabhairt naomhgloine dhoibh araon: & ar an'adbharſin ar mbeth ni he amain náireach le ſeachna an vilc amhuigh, ach maille ris ſin gurab egin dhuínne ler gcroidhe ler bhfoclaibh, le hamhailibh, & le gniomharrthaibh ar gcuirp maráon abheth naomhtha, fadheoidh ar gcuirp do bheth glan on'vile laſan, & bhraiſe ar nanam ogach vile mhian, jondas nach biadh cuid ar biodh dhínne arna ſhalchadh le ſalchar mínaire.

DOMHNACH 30.

20.4 Tégam gus anochtmhadh aithne Na déna goid.

205. Ane nach fhuil ſí acht ag bacadh merle amhain, neoch ata ar chiontughadh le lagha daona, jno an bfuil ſí ag dul ara haghaidh agas ag rochtain nj is faide?

Ata ſí acomhcongmhail fa ainm gadoidheacht droch cherde, aghon, gach vile ghne mhealta, & timchiollaighe le ſelgeam, & le ngabham maith, & maoine dháoine ele: maſeadh atamaid ar ar dtoirmeaſg and ſo comhmhaith lingeas arégin ar maoine ar geomarſon, & a'mbreath arégin & lámh do ſháthadh jonta tre ghâois, & tre mhealtaracht no aidherbe do thabhairt ar bhreth orra ar mhodhaibh lúbach arbioth.

206. Ane gurab lór na lámha do chondmhail tar anais O dhénamh vile ino an bfuil antſaint ar na dhamhadh maraon and ſo?

Is iontillidh do ghnâeth chuig ſo, os ſpiordalta fer thabhartha an lagha amach nach ar ail es merle amuigh amhain do choſg, ach maille ris ſin an'vile chomhairle, & ſtuider do ní neamhtharbha dháoine ele ar modh ar biodh: & os an'vile antſaint fein gan ſind do ſhantughadh dul aſaibhreas tre dhioghbhail ar mbrathreacha.

207. Creud maſeadh ata againn re dhénamh as go bfeudmaid umhalughadh do n'aithneſe?

Ata ſaothar do chaitheamh do chum gach énneoch dfaghail aſhlainte fein.

208. Creud í a'naomhadh aithne?

Na dên fiadhnaiſe bhrége an'aghadidh do chomharſon.

209. An bfuil ſe acronughadh éthigh do thabhairt abfiadhnaiſe bretheamhain amhain, no go ge neralta bréug do dhénam an'aghaidhar gcomharſon?

An'en ghné ata teagafg gheneralta arna chomhchongmhal, gan ſind do mhealladh ar gcomharſon go brégach, no gan ſind do chiorrthadh ambladha ler ndroch raitibh, & ithiomragh, no gan ſind do thabhairt ghairtighe ar biodh dhó jna mhaoinibh.

210. Acht creud as abfuil ſe go hainmighthe ag nochtadh; ethigh choitchind?

Do chum gomadh moide do chuirfeadh ſé d'eagla an lochtaſa jondaind: oir ata ſe ag nochtadh; da'gcleachtadh neoch ar biodh dhrochráiteachus & mhealtoracht gurab ſothuitimeach é as ſin go hetheach, da bfaghar âm do thabairt ſcandaile da chomharſon.

211. Ane is aile les ſind do bhacadh o droch raiteachas amhain jna bfuil ſé agar mbacadh ó dhroch amhairſibh, agas ó bhreatheamhnaſaibh clethe neamhchearta maraon?

Ata ſe aga dhamnadh and ſo araon do reir an ráiſon tugadh roimhedo dhearbhadh an adhbhairſe fein: oír a'ní is olc re dhenamh abfiadhnaiſe daoine, is olc é re ſhantughadh abfiadnaiſe DE maraon.

212. Maſeadh cuir ſiós creud do b'ail les go generalta?

Ata ſe agar mbacadh do bheth teand, no, vllamh do breathnugh go holc adtimchiol ar gcomharſon, no da ſcandalughadh: ach is mó ata ſe ag jaraidh oraind an chertuſe, & na daonachta do bheth jondaind, jondas go mbreathnaigheam na dtimchiol ſan go maith an mheud diuilngeas an fiorinde, & ſind do choimhed ambladha go dîcheallach jomſhlan doibh.

DOMHNAC. 31.

213. AIthris an aithne dhegheanach?

Na ſantaigh teagh do chomharſon, na ſantaigh mnaói do chomharſoin, no chamhal no, bhanóglóach, no aſall, no nî ar biodh is leſon.

214. Os spiordalta an lagh vile, amhail adubhras go menic roimhe, & nach do bhacadh ná n'oibrighadh amuigh amháin ach do chertughadh thoileadh a n'anma. & an' aignidhe maraon do cureadh na haitheanta roimhe; creud ata and ſo arna chur leo do bhárr.

Do b'ail les an tighearna is na haiteantaibh ele ar dtoil, & ar ſmuainighe do riaghladh, & do dhénamh béſach: acht and ſo ata ſe ag bacadh. & a cur lagha maraon ris na ſmuainibh tharngeas ſaint egin leo: gen go dtigeand ſiad go comharle ſhuidhighthe.

215. An bfuil tu ag ragha gurab peacadh na ſmuainigh is lugha ar bioth eloidheas arna daoinibh credeamhnacha, & tig isteach ina ninttindoibh gidh mó do bhidis ag ſeaſamh rín do ghnath jno ag aontughadh leo.

Is follas go demhin an'uile dhroch ſmuaineadh, gen go dtig comhaontughadh theachta amach o locht ar naduirene chuca, & á deriman'oireadſa a mbeth arna ndamnadh les an aithneſe an'uile ſhaint lochtach ata agluaſacht, & ag broſdughadh chroidhe an duine, gen go rotharngdis é go toil daingain ſhuidhighthe.

216. Maſeadh ata tu ag tuigſe go demhin gur bhacadh go ſoich ſo na hanmiana le ngabhand daoine fos, & faoi bfuilngid jad fein do cbur: acht anois go bfuil foirfeacht comhghér arna jarraidh oraind. jondas nach bfedis ar gcroidheadh droch ſhaint ar biodh do légean orra no do gabhoil chuca; le mbroſdar, & le sporthar jad do chum peacaidh?

Is amhlaidh ſin ata.

217. Aithris as a chéle na dech aitheanta amhail do labhair Dia and ſa bhfitcheadadh Caipghidil do leabhar Exoduis?

EIST a'Iſrael, Is meis; do Thigherna Día, do thréoraigh thú ó thalamh na Heghiphte, a teach na ſearbhfoghantachda. 1. Na biodh aon Dia ele agad, ach meis amhain. 2. Na déun dhuit fen jomhagh, na coſmhuil aoinneith da bfuil thuas ar neamh na ar talmhain ſhios, na and ſa n'uiſge fa thalmhain: na cróm thu fén ſiós doibh, & na tabhair onoir dhoibh: oir as meiſi do thighearna Dia, agus is Dia édmhar mé, leanas peaccaidh na Naithreadh ar an gc • oind go ſoith an treas, & an ceathrumhadh geinealach don druing fhuathuigheas me: agus do nitrócair arna míltibh don druing ghradhaigheas mé, agas choimheúdas m'aitheanta.

3. Na tar thar ainm do Thigherna Dîa go diomhaóin: Oír ní búdh neamhchiontach a bhfiaghnaiſi an Tighearna, an té luáidhfeas a ainm go diomhain.

4. Cuimhnidh lá na Sabbóide do náomhadh, a ſê laidhibh oibréochas tú, & do dhéuna tú hoibrighthe fein vile, achd as hé an ſeáchdmhadh lá Sabbóid do Thighearna Día, ná déna obuir ar bioth and, tú fein, ná do mhac, na hinghean, do tſhearbhfhoghantaighe, ná do bhánóglach; hainmhidhe, ná enduine coimhightheach atá don táobh aſdigh dod dhóirſibh. Oir is a ſé laithaibh, do rinde an Tighearna neamh & talamh, an fháirrge & gach ní dá bhfhuil jonta, & do chomhnaigh ſe an ſeachdmhadh lá: Ar á nadhbharſoin do beannaigh an Tighearna an ſeachdmhadh lá, & do náomh ſe hé.

5. Tabhair onôir dod tathair & dod mháthair, chum go bhfaidéochthí do laithe ar an dtalmhuin, do bhéura do Thighearna Día dhuit.

6. Na déna dunmharbhadh.

7. Na déna adhaltrandas.

8. Na déna goid

9. Na deuna fiaghnaiſi bhréige a naghaidh do chomharſan.

10. Na ſandaigh teach do chomharſan, na ſandaigh bean fphôſda do chomharſan, ná a oglách, ná a bhanóglach, ná a bhó, ná a aſſal, na nî ar bioth oile bhus léd chomharſain.

218. Nach ceadaigheach anois aithghiorra goirrid an uile lagha do thionol maraon?

Is ro cheadhaigheach; an mhêd go bfedmid athabhart go dá cheand: is ſê an céd cheand ſind do ghradhughadh DE o'r n'uile chroidhe, o'r n'uile anam, o'r n'uile bhrioghaibh: an dara, ſind do ghaolughadh ar gcomharſon mar jud fein.

219. Creud chomhchondaimhthar faoi ghrádh ndé?

Aghradhughadhſon amhail is jomchubhaidh Día do ghradhughadh: aghon, a aithne araon jna thighearna, jna athair, & jna ſhlanaightheoir: vime ſin ata grádh DE, a reuerens. a thoil do bheth umhla dô, & an mhuinighin is ion churtha and arna gcur a bfochair a chéle.

220. Creud ata tu ag tuigſe tre vile chroidhe, uile anam uile bhriogh?

An teand & an teas ſerce ſin & ghradha do bheth jondaind, jondas nach biodh áit jondaind ar chor ar bioth do ſmuainedhaibh, do mhianaibh, no do ſtuideraibh, dho fhedfadh cur an'aghaidh an ghrâdhaſa.

DOMHNAC. 32.

221. CIA ſeadh an dara cuid?

Amhail atamaid do naduir coimhtheand, comhrighthe d'ar nghrad hughadh fein, jondas go rachadh ag an nghradhſa ar gach grádh ar bioth: ar an gcor gcedna is cubhaidh grádh ar gcomharſon do bheth amhlaidh agabhail vachtaranachta jondaind, jondas go nguibhernoiraigheadh ſe ſind ar gach uile thaobh, & go mbiadh ſe jna riaghail an'uile comhairle, & gniomhdha againd.

222. Creud chomharrdheas ainm an gcomarſon duit?

Signighidh & comharrghidh ſé ni he amhain cindeaghaigh, & cairde no daoine ata arna gcur abfochar achele, & ſin le comand no companas égin, ach maille ris ſin na daoine nach aithnidh dhuínn, & fós do bharr ar n'aſgairde.

223. Ach creud an comand ata aca maille rind?

Ata; umaro; go bfuilid arna gcur abfocair achéle, & ſind les an tſnaidhinſin, ler comhſhnaidhim Día an vile ghné dhaoine abfochair achéle, & ata an chomhſhnaidhm ſin naomhtha nemhionbhriſte neoch nach fhédir le holcmareacht dhuine ar bioth do chur ar gcúl: no as.

224. Ader tu maſeadh da raibh fuath ag duine oraind gurab ní airidh les fén ſin, gidheadh nach loighide anas ſe jna chomharſon duinn, ſin, ach gurab in bhethe dhuínn againd é iſin ait ſin: do bhriogh gur b'egin ordughadh DE do ſheaſamh gan bhriſeadh le ndiongantar an ceangal & a comhchur maraonſa jnar meaſg?

Is amhluidh ſin ata.

225. O ata an lagh ag nochtadh mhodha onoraighe Dé go hiomchubhaidh: nach jndénta ar mbeathaine do chaitheamh ag teacht adtír do rér aroimhſcriobhadhſon?

Is fior gurab jndénta go demhin acht ata an anmhfaind ſin iſin uile jondas nach gcriochnaigheand én duine aní dhligheas ſe.

226. Creud maſeadh as an'jarraind Dia oraind an'foirfe acht ata oſciond ar gcumhacht?

Ni bfuil ſe ag jarraidh no ag teandadh neth ar biodh oraind; nach bfuilmid ceangailte re dhiol: tuilleadh ele maſe go dtairgheammain an'fhoirm do theacht adtír ata arna roimhſriobhadh, & arna chur romhaind and ſo do rochtain, gidh dho bhimis abfad or gcuſpoir: aghon, o fhoirf heacht, ata an tighearna ag maitheamh a neth ata vaind, & d'uireasbhuidh oraind.

227. Ina dtimchiol na n'uile dhaóine go generalta, jna dtimchiol na ndaoine gcredeamhnacha dhenchuid ata ſe ag labhairt?

Aneoch nar hathnaoidheadh fos le Spiorad DE ni bhia ſe aibel (más beag) do thiondſgna an phoinc is ro lugha iſin lagh: do bhárr ar ſo maſe go dtiobhram no go ndeonaigheam go bfaighthaoi neoch ar biodh, do fhédfadh abheth umhal don lagh a gcuid egin: gidheadh ni bhreathnaighmid ar an adhbharſin gur coimhlion ſe é abfiadhnaiſe DE: oir ader ſé go follus an'uile dhuine do bheth mallaighthe nac gcoilionadh an'uile ata arna gcomchongmhail and.

DOMH. 33.

228. IS follus & is jnbhreaghnaighthe as ſo amhail ataid dá gné dhaoine and gurab amhlaidh ſin ata oifice an lagha dúpalta?

Is jnbhreaghnaighthe choidhche: oir ni fhuil ſe ag dénamh réd ele abfocharr na nemhchredeamhnacha ach ag roimhiadhaidh orra, & ag breath nadh gach uile lethſgêl abhfiadhnaiſe DE (& is ſe ſo ani comharradheas Pól, an tan ghoireas ſe dhe miniſtreacht an bhaís & a n'damnaidh) ach ata chlaochlodh ſin do tharbha & do bhriogh aige dona daoinibh credeamhnach.

229. Cia hé ſin?

Ar tús an gcen foghlumas ſiad; nach bfedfaid fein fírentacht d'faghail le hoibrighibh; ataid arna dteagaſg go humla ar an gcorſa, neoch is fír roimhullmhughadh, & dheaſughadh d'larraidh ſlanaighe agCrioſd: ina dhiaidh ſo an mhéd go bfuil ſe ag jarraidh agas ag teandadh abharr go mor orra tar anní fhédas iad do dhénamh, & do dhíol, ata, ſe, aga, mbrosdughadh d'iarraidh bhriogha & nerta ar an tigearna, & ata ſe ag tabhairt rabhaidh doibh maraon dtimichiol an ghnáth pheacaidh, ſuil, bhiadh do chroidhe aca ambeth uaibhreach: fadheoidh ata ſe amhail ſhrian doibh le gcondaimhthear jad an'eagla Dé.

230. Maſeadh gen gó bfuilmid acomhéd, & ag freagra an lagha feast iſin fhogra no iſin deoruidheacht thalmhaidhſe; gidheadh ni bhreathnaigheam gur fholamh, no gur dhiomhaoin aníſe, an mhéd go bfuil ſe ag jarraidh oraind achoimhthcand ſin d'foirfheacht: oir ata ſe ag nochtadh dhuín na harmaiſe, gus ar binſheélta dhuínn ar gcúimſe, & an cuspoir arar coír dhuínn telgean, jondas go dtairgeadh gach aon dínn abheatha do chaithemh do rér mhioſuir an ghras tugadh dhó go ſoich ro ardhérghe, & go ſoich a'neamheasbhuidh, ata an lagh d'iarraidh, & ſe d'áidhearbadh dul ar aghaidh ni is mó le gnath ſtuider?

Is amhlaidh ſin thuigim.

231. Ane nach bfuil againd iſin lagh riaghail an'uile jondracais?

Ata go demhin riaghail chomhfhoirfe againd, and jondas nar ail le Dîa én réd ele vaind, ach ſinn da leanmhuinſon, & arís gomadh diomhaoin les, & go gcuireand ſe uaidhe gach nî ghabhmid dho lamh tar aroimhſcriobhadh no aithneſan: oir ni toilearnhail, ni haitneand, & ni he beatha jodhbartha ele aige, achd an'umhla, & an fhreagra.

232. Creud an chríoch maſeadh da bfoghnand Airead raibhthe, aiteanta, ataigh, ataid na Phaithe, & na haphstoil da ghnáthugadh?

Ni bfuilid acht jna nglanmhíniughadh an lagha, neoch g'ar gciulan, & gcar drreorughadh ar laímh go humhla an lagha; ni is mó ina do bhéradh ſiad úa tar ar n'ais ſind.

233. Gidheadh ni bſuil ſe ag aithne nethe ar bioth ddtímchiol gharma naignighe gach aon duine fo leth?

An tan ata ſe d'iarraidh a'nech is les gach én duine do thabhairt dó fein; is ullamh, & is uraſa thionol as ſin, cia híad cotcha, & oifice gach aoin go huaigneach jna n'ordughadh fein, & j • a ghné bheathadh: & ata míniughadh, & cur ſios na n'aitheanta arna craobhſcaoileadh (amhail adubhradh) jn gach aon jonadh iſin ſcriobtur: oír a'ní adubhairt, & do chondaimh an tighearna and ſo agſuimamhal ambeagan dfoclaibh, ata ſe ag leanmhuin, & aga chur ſios ni is lía & ni is doirtaighe an'jonadaibh ele.

DOMHNAC. 34.

234. O Dodhespoireadh & o dho chomhchoilloideadh nj is lór adtimchiol an dara codach do n'onoir & don tſervis diadha; neoch ata arna ſuidhjughadh an gcélleamhain & an úmhla, labhram anois adtimchiol an treas codach?

Adubhramar gurab é ſin an'eadarghuidhe, an tan do chomhthetheam chuigeſon is in uile egcantus.

235. Ane go bhfuil tu ag breathnughadh gurab eſean jna aonar is jn eadarghuidhthe?

Atam choidbche: oír ata ſe aga thin diairaidh ſin dò fein, amhail onoir, & ſheruis aîrithe adhiadhachta fein.

236. Mas amhlaidh ſin ata an tadhbhar cia an cor len cheadaigheach daoine d'aſlách do thabairt cujdjghe duínn?

Is mhor adhbhal an teadardealughadh ata edir an diaſa: oir an tan eadarghuidheam Dia atamaid ag fiadhnaiſſiughadh gan armbeth agfheathamh mhaitheaſa ar bjodh do thaobh ele, • ach da thaobhſon, & gan ar mbeth acur ar n'vile mhuinine, & chadhais a'nait ele, ach andſon: gidheadh atamaid iſin ámſin fein ag jairaidh gcujdighe, an mhéd legas ſe dhuínn, & tug ſe cnmhacht, & neart doibh ar gcuidinghadh.

137. Maſeadh an mhéd go bfuilmid coimhthetheamh do chum cuidighe, & firínde daoine ader tú nach bacand ſin maoin, jondas gomadh loighide do fédmaois en Dia dheadarghujdhe: O nach fuil ar ndóchas feaſt agabail foſa jonta, & nach mó achuncheam ar mhodh ele jad, acht ar ſon ar mboth arna gcludach dhoibh le comas, & le neart do dhénamh mhaitheaſa: gur hordaigh Dia iad ar modh égin jna miniſtribh adheagh thioghlaiceadh fein dhuínne, neoch is tre lamhaibh do b'ail les ar gcuiding ghadh & na conganta do chuir ſe adtaiſge lamh riu, diairaidh tara nais duinn

Is amhlaidh ſin thuigim: & ar ſon gach deaghthioghlacadh ata maid d'fagail vadhadhſon, is re Dia is coír dhuînn ambuidhe do bhreth amhail is ſe fein jna aonar ata aga dtabhairt vile dhuínne da ririhh tre bfreaſdalſon.

238. Gidheadh ane nach jn bhrethe abhuidhe re daoinibh coimhmenic do dhendaois maó in do ſhaothar dhuínn: oir ata cothrum, &, ceart ua naduire, & lagh na daonachta aga dheachtadh ſo dhuínn?

Is coir & is in thabhartha bhuidheachas doibh ar gach aon mhodh; muna abheth acht ar ſon an'en adbhair ſe, gurab fhiu, & gurab airidhe le DIA jad ar an onoirſe, aghon, na maitheaſa ſhîleas, & ſhnidheas as tobar edtraidhtheach O aoinighſin tre laimhaibhſin amhail: tſruthain tre thuiraidhe do tharraing chugaind oir ata ſe ar an gcorſa ag'ar gceangal ríu, & is ail les ſinde d'aithne aneach ſin fein ar an adhbhar ſin antí nach fhuil aga thabhairt fein buidheach do dhaoinibh; ata ſe ag nochtadh a nembhuidhechais maraon ar an modhſa do Dhia.

139. Ane nach ceadaigheach athionol as ſo gurab egcneasta eadarguidhthear ajngle no naomhſherbhontadha an tighearna do jmirighidh as an mbeathaidhſe?

Is ceadaigheach: oir nir dhiuraigh, & nir thug Dia na cotchaſa do dhaoinibh diadha, jondas go bfedis cuidinghadh linde: & an mhêd bheanas ris na hainglibh, ge ata ſe acleachtadh aſhaothar d'ar ſlanughadhne, gidheadh nj hail les an'edarghuidhe lind.

140. Maſeadh ader tu gach ni nach fhuil go des, & go haontadhach ag teacht les an ordughadh, & ris an ſtatuid do rindheadh le Dia, a bheth acathughadh an'aghaidh athoile?

Adirim marſin: oir is comharrtha dearbh neamhdhochais, & nemhchredimh gan abheth toileamail les na nethibhſin ata an tigearna da thabhairt dhnínn jna dhiaidh ſin maſe go mbearam ſind fein go muinighin naomh, no Aingeal, abhail bfuil Dia ag'ar n'gairm chuige jna aonar, maſe go dtiobhram thairis cuid égin don dóchas ſin do dhligh anmhuin, & ſuidhe vile an Dia amhain, atamaid ag faidſhleamhnughadh, & ag tuitim ſíos an'iodholacht, an tan, vmaro; roindfeam eatoiraſon a'ní do bhi Dia da bhreth chuige fein go hairidhe.

DOMH. 35.

241. A Nois lábhram, & laimhaigheam adtimchiol modha gudhe do dhénamh, an bfoghnand an teanga do chum guidhe do dhénamh; no an bhfuil an virnaidh ag a jarraidh na hindtine, & an chroidhe maraon.

Ni fhuil go demhin an teanga egeantach do dhènamh guidhe do gnáth, gidheadh ni fnédand an'orrtha no an ghuidhe fhírindeach, tuigſe & grâdh an chroidhe do bheth vaithe feaſta.

242. Cia an argument le ndearbhand tu ſo dhamh?

An mhéd gurab Spiorad Dia go demhin; ata ſe ag tindiarraidh an chroidhe do ghnáth ar dhaoinibh ós anvile ní, ach go hairidhe iſin virnaidhe, neoch le gcomhpártaigheand ſiad ris an nethe is mian leo: ar an adhbharſin ni bfuil fe agealladh abheth fein angoire, ach don lion do ni eadarghuidhe abfirinde: & go contrarrtha ata ſe ag mallachadh an'vile, ata tre ch élg, & nach ô gcroidhe da ghuidhe.

243. Maſeadh biaidh an virnaide aimideach & gan spéſe no do tharbha, gebe ar biod, do nithear, no do choimprear leas an teangaidh dhénchuid?

Ni he ſin amhain, ach do nid aneamhthoil, & ne amhthaidhneamh rís go romhór.

244. Maſeadh creud an taigneadh, & anindtind iarras Dia re n'virnaidhe?

Ar tús ſind do mhothughadh ar n'aimirt ar mbochtain, & ar dtruaighe fein, & an mothughadh ſin do ghineamhain, & d'oibriughadh dhoil gheas, & bhróin inar nindtindibh: ina dhiaidh ſin ſind d'fadodh & do laſadh le teandſhaint admhail do riribh d'faghail fhobair, & graſa O Dhia, aní do fnédfadh fos teas, & ro ſhaint guidhe d'fadodh jondaind.

245. Inó intleacht nadurdha no duithche ſhruthſnidheſh an tſaint no an taigneadhſa, ino ghrás DE tig ſe chuca?

Is egin Dia dar gcuidiughadh andſo: oir atamaid fein uile aimhgher neamhthuigſeach chuca araon: is ſe Spiorad DE ata ag dùſgadh oſnaighe neamhindſineach jondaind, &, ata ag foirineadh ar n'aigneadh gus an tſaintſe, neoch (amhail ader Pôl) ata arna iarraidh iſin uirnadhe.

246. In gus an gcríſce fhoghnas na teagaiſgſe; aghon; ſind do bheth inar dtámh, & ag dul aleſge armodh egin: ag fetheam arbroſáuhhadh an Spiorad naomh, & gan ao'neoch do bros dughadh fein do dhénamh uirnaidhe.

Ni headh choidhche: acht is mo is í ſo an chríoch; antan modhuighéas na daoine credeamhnach iad fein ag fuarughadh, & leaſg, & ni is neamhullamha do dhénamh guidhe go maith, ino do b'in bheth dhoibh, iad do choimhriodh, & do coimthetheadh go DIA an tighearna d'iarraidh air alaſadh le bearraibh teanneamhla a Spiorads fein, da ndenamh aibel do chum guidhe.

247. Gideah ni bfuil tu ag tuigſe gan tabhacht arbioth do bheth íſin dteangaidh do dénamh uirnaideh?

Ni thuigim choidhche: oir ata ſi ina cuidiughadh go minic do thógbhail, & do chondmhail an'aighaidh, jondas nach dtairngnaidhe é go re o DHIA: tuilleadh elé os d'foillſiughadh ghloire DE do chruthaighadh í os na ballaibh ele, is cneaſda ahuile neart, & chumhacht, d'foſcladh, & do ſcaoileadh do chum an ghnathaidhſe: do bhárr ar ſo, do bherméd, & adbhaile ſtuider uaire egin an duine go ſoich ſo, jondas go mhriſeand an teanga amach an'guidh t'ar acomairle.

248. Mas amhlaidh ſin ata: creud an tarbha do nid na daoine, ata ag dénamh uirnaidhe dteangaidh allamhartha ainmhfhe as aigh dhoibh fén?

Ni bfuil achlaodhchladh and ſin, ach fochaidmhe do dhénamh ar Día: uimeſin tabhradh na crioſdaidhe drúim ris angcelgſe.

DOMHNAC. 36.

249. AN tan do njmid guidhe in do thegeamhadh no amhantuir, do nimid í, ainmhfheasach adtimchiol abala, na creud tig dhí, jn'anengin duínn ſin do bheth go démhin jna dhearbh ſhuidhe againd: go n'estéar ſind les an tighearna?

Biodh ſo jna ghnáth fhundament uirnaidhe, go n'éſtear lés an tighearna ſind, & go bfaghmaois gach ní dha n'iarram: an mhéd is maith, & is tarbhach dhuín: is ar an modhſa ata Pól ag teagaſg; gurab ón gcredeamh ſhileas, & ſhruthas ceart eadarghuidhe ndé: oir ni eadarghuidheand éneoch feaſt é: ach antí ghabhas fós ar tús an dóchas daingean amhaitheſon.

250. Creud maſeadh theagmhas don mhuintir; ata ag dênamh ga hamharſeach, nach bfuil agſuidhjughadh jna n'indtindibh, creud ghnodhaighidh no creud an tarbha do ghebhid re n'uirnaidhe do dhénamh: & fos ataid ainmhfeaſach an'eſtear, jno nach éſter an'uirnaighe le Dia?

Ataid an'uirnaidhe aimideach diomhaoin, an mhèd nach bfuilid arna gcondmhail an'airde le gealladh ar bioth: oir ata aithne arna tabhairt duínne jarraidh le credeamh daingean, & ata gealladh arna chur les, go dtabharthar dhuínn, gach ní d'iarmaid a credeamh amhain.

251. Maſeadh ata d'fuighleach ſind d'fechain cia O dtig an'oireadſa do dhóchas, & do dhánacht chugaind, jondas ar mbeth dhuínn ar mhodhaibh jomdha nemhdhiongmhalta abfiadhnaiſe Dé; gidheadh go mbiadh do chroidhe againd ſind fein do thaiſbeanaidh jna ſhealladh?

Ar tús ataid gealladh againd le nab inearbtha dhuínn air legean fa lár, & air bfagmhail ar ndiongmhaltacht fein jn'ar ndhiaidh: jna dhiaidh ſin, mas ſind cland DE, ata a Spiorad agar n'anmughadh, & ag'ar mbroſtughadh gana bheth an'amharus ar biodh duínn ſind fein do bhreth go companta caibhneaſach chuige, amhail go ſoich ar n'athair: & ſuil (tríd go bſnilmid jnar mbiaſtibh, & arar múchadh le tuigſe ar bpeacadh) bhias gairbhe, & uamhana chumhacht gloireamhla oraind, ata ſe acur CHRIOST jna aidhne jnar gcomhair neoch ar mbeth dó ag foſcladh entreaſa, & dorais, nach inbethe dhuínn rochuramach fa ghrás, & fhobhar d'fhaghail.

252. Ata tu ag tuigſe nach jonghuidhthe Dhia acht an'ainm Chrioſt jna aonar?

Is amhlaidh ſin thuigim: oir is amhlaidh ſo aitheantar dhúinn le foclaibh ſoillere, & ata angealladh arna chur les go ndenand ſe fos le aidhneas, go bfagham na nethe jairmaid.

253. Maſeadh ni hinagarrtha arſcáhh luath ghaire no ardain an tí ar mbeth do n'aidhneſe aige dho, tig go companta go Día. & chuireas an tIoſaſa fa chomhair DE, & fa chomhair fein, neoch trés agcluintear é?

Ni hinagartha ar mhodh ar biodh: oir an tî do ni uirnaidhe marſin, ata ſe mur bhudheadh agabhail, & ag deanamh uirnaidhe as a bheulſon: ar mbeth feaſach dhó a uirnaidhe fein do bheth arna chuidiughadh, & arna furail tré aidhneaſon ar an'athair.

DOMH. 37.

254. LAmhaigheam anois creud dhlighid uirnaidheadha na gcredeambuach do chomhchondamhail an gcedaigheach gach ni tig inar n'aigneadh, diarraidh ar Dhiá jna an bfuil riaghail áiridhe re chongmhail and ſo?

Do budh ro egcneaſda an modh, no an t'ordughadh ar nanmíana fein, & breatheamhnas na feola do leanmhuin: oir is aimhghere neamhthuigſighe ſind jna go bfedam creud is tarbhach dhuíun do bhreathnughadh, & ata lethéd ſin do mhímhodh ſainte jondaind, is egin do choſg le ſrian do chur riu.

255. Creud maſeadh is indeanta?

Ata an t'eniſe d'fhuigheal re dhenamh: aghon, Dîa fein do chur romhain ceart ſhoirm uirnaidhe do dhénam, jondas go leanam é amhain, ar mbeth ag'ar giulan dó ar laimh, & ag labhairt na bfocal romhaind.

256. Cia an riaghail do dhenamh uirnaidhe do chuir ſe romaind?

Ata go demhin iſin ſcriobhtur teagaſg farſing, ſaibhir adtimchiol a'nethſe go hiomdha: ach do chum go ſaitheadh, & go gcuireadh ſe comhairdha dearbtha romhaind, do rinde, & mar budheadh do dheacht ſe an bheag fhoirmſe, le'r chomhchondaimh ſe go haithghear, & le dtug ſe go beagan do cheandaibh an ordughadh gach ní is ceadaigheach d'iairaidh ar Dhiâ, & is tarbach dhúinne.

257 Aithris?

Ar mbeth do CHRIOSD arna fhiafraigh le dheſciblaib; cia an modh ar ar bhindenta guidhe, do fhreagair, an tan is ail libh guidhe do dhenamh; abraidh mar ſo.

AR N'atharne ata ar neamhdhaibh, goma naomhtha hainmſa, go dtí do righeſe goma denta do thoilſe adtalmhain mar ata ar neamh: tabhair dhuinne aniogh arn'aran laotheamhail: & maith dhuínne ar bfiacha. amhail mhaithmaidne d'ar bſécheamhnaibh: & na cíulaín ambuaireadh ſind, ach ſaor ſind ó n'olc: oir is leatſa an rioghacht, a'ncart, & an ghloir gus na ſaoghalaibh, biodh amhluidh.

258. Do chum gomadh ferde thuigfidhe creud chomchongmhas ſi, roindeam í agceandaibh?

Ata ſé cotcha aice; da bfuilid na trí chéd chotcha agamharc ar gloir DHE dénchuid, amhail agcriche airídhe fein gan fhechain oirne: beanaidh na fuighile rinde, & rér dtarbha.

259 Maſeadh ane gur bhîn iarrtha ni ar bióth ar Dia, as nach fhedar maoion do mhaith theacht chugaind?

Ata ſeſean go demhin acomhſhuidhiughadh na n'uile amhlaidh ſin do rér amhaitheaſa nemhchriochnaighthe fein, jondas nach rachadh no nach dtigeadh maoín do chum aghloireſan, nach biadh fallan dúinne maraon: aran adhbharfin antan naomhthar ainmſan, do ní, & do bher fe go ni ompoidhear ſin go naomhadh dhúinne maraon, nithiocfa arígheſan, gan ſinde do bheth ar chor égin inar luchtghabala parta, & coda dhi: gidheadh an'athchuinche n'uile nîſe, is iniártha ghloirſon amhain, iar ndul ſeacha & iar bhfagbhail ar dtarbha fein inar ndiaidh.

260. Maſeadh do rer an teagaiſge ataid na trí hathchuinchſe arna gcur abfochair achéle, & ar dtarbhaine go demhin, gidheadh nj dhlighadh daoine aſeolughadh, & andírgheadh ar cuſpeir el, acht ar ſo, do chum go ngloirfidhe aínm Dé?

Is amhlaidh ſin ata: & do bharr dligidh ſind anghloir ſin ſein DE, do bheth jna churam oraind is na trí hiarrataſaibh eſe maraon: gidh be ar bioth mar ataid arna n'ordughadh go haíridhe gus na nethibhſin, ata do chum ar flanaighe, & ar dtarbha fein.

DOMHNAC. 38.

261. TEgheam anois go míniughadh, & go hiomfhoſgladh na bfocal: & ar tús creud fa mó do bhearthar ainm an'athar do Dhia and ſo jna ainm ele ar bioth?

O jarrthar do chum ceart mhodha guidhe dóchus ſámhach daingean an choinſiaſa os an'uile, ata DIA agabhail ananmaſa chuige fein, ag nach fhuil maoin ac fuáidhm fiórbhlaſtachta, do chum jar gcrathadh, & jar bfuadach gách uile dhoilghiſe, & rochúraim as ar n'indtindibh go ndenadh ſe ar gcuireadh go companta caibhneaſach chuige fein da eadarghuidhe.

262. Maſeadh ane gurab dána lind; no ambiaidh achroidhe againd dul gach díreach ga Dia, mar ghnathaigheas an chland dhul do chum an'aitreadh?

Is dána choidhche; & fôs le dóchus fhaghala na netheadh járrmaid, ni is daingne go mór: jna téd ſiadſon: oir amhail ata ar maighiſtir ag tahhairt rabhaidh; maſe ar mbeth dhúínne olc nach fhedmaid nethe maithe do diultadh d'ar gcloind, & nach bfuileongam a ndul folamh, & nach ſineam puindſeon ar ſon arain doibh: ca mhéd an bárr maitheaſa is infhethme dhúinne on'athair neamhdha, neoch fein ata (ni he amhain) romhaith, ach maille ris ſin an maitheas fein.

263. Nach fedir argument do bhreth as an ainmſe maraon, le bfedir a'ní adubhrais ar tús to dhearbhadh gurab air aidhneaſa Chriost is égin an'uile uirrnaidhe do ſhuidhjughadh?

Fédir go demhin go ro dhaingean: oir ni fhuilmid ag Dia an aít chloinde, acht an méd gurab ſind boill Chrioſt.

264. Creud fa ngoireand tu do Dhia ar n'athairne go ciotchiond, ni is taoſga, ino t'athair fén amhain?

Fédaidh go demhin gach aon dona credeamhnachaibh a Athair fein do ghairm Dhe, acht is vime do ghnáthaigh an tighe arna an t'epithet coitchiondſa, do chum ſinde do chleachtadh ghrádha do chumhdach jnar n'urrnaidhibh: d'eagla go mbiadh achùram fein ar gach aon foleth dés na ne'ele do dhearmad.

265 Creud is ſeadh don bheagchuidſe ata arna chur les Día do bheth ar neamhdhaibh?

Is jonand é & go ngoireand ſe dhe fein ardchumhachtach nemhghreamaighthe.

266. Creud fa n'abair tu ſin, & cia an modh?

Ar an modhſa; vmaro, atamaid ar ar dteagaſg ar n'indtindeadh do thogbhail an'airde an tan eadarghuidheam é: d'eagla go ſmuaineam ní ar bioth feolamhail, no talmhaidh jna thimchiol: no go dtoimheoſam le gabhail no le tuigſe ar dtomhaiſne é, d'eagla ar mbreathnugadh én nech vſîſil duínn; gur bhail lind atharraing, go humhla, & freaidal ar dtoile fein, ach ſind d'fhoghlum ni is mô amhorghalacht ghloirmharrdhaſon dh'onorughadh le heagla, & le reuerens, & amhaic orra an'airde: is fíu, & is maith ſo maraon do d'húſgadh, & do dhaingneochadh ar ndóchais andſon, an tan chuirthear agcell gurab eſean an tighearna, & an Priondſa, ata ag riaghladh na n'uile le mhían & thoil fein.

DOMHNAC. 39.

267. AIthris damh ſuím an chéd iarrtais?

Ata an ſcrioptur ag tuigſe tre ainm DE aneolais, & an chlú le moltar ê ameaſg dhaoine ar ſin a tamaid aguidhe aghloireſan do dhul an'airde in gach aít, & is in vile.

268. Acht an fhédir maoin do theacht no do chur le gloír DE ino do dhul & do bhreth vaithe?

Ni chindeand, & ni mhetheand ſí inte fein, gidheadh athchuincheam afoillſeochadh ameaſg dhaoine amhail is iomchubhaidh, jondas gach ní dha ndén Dia: aghon go dtarbharthaoi, & go bfaicthi auile oibrighthe comhghloireamhla, & ataid; jondas go ngloirfidhe éfein ar gach en chor.

269. Creud thuígeas tu iſin dara hiarratus tre rioghacht Dé?

Ata ſí acoimhſheafamh ar dha bháll go priondſipalta: aghon, ſé do riaghladh na daoine tóght ha le Spiorad fein, & ſe do leagadh ſios & adtoirbhert da ſcrios na daoine mallaighthe diultaighthe, les nach aíl jad fein do thoirbhert dôſan do chum umhla; jondas go ndentaoi follus mar ſin nach fédadh nî ar bioth ſeaſamh no cur an'aghaidh a'neart, no chumhacht.

270. Ciondas ata tu aguidhe an rioghachtſa do theacht?

An tighearna do mhédughadh uimhire na gcredeamhnach gach én lá: jna dhiaidh ſin ſé dho dhórtadh nuaidh thioghlaice a Spiorad fein orra, go lán lionand ſe jad: tuilleadh ele ſe dó dhénamh a fhirinde fein follus ſoiller ameaſg dhaoine ni is mó, & ni is mó do chum dhorchadais Shathain d'fuadach, & dionarbadh jondas ag tabhairt amach aiondraccais fein, dó go gcuirfedh ſe ar gcúl, agas go ſcrioſedh ſe gach uile eſiondracas.

271. Ané nach fhuilid na necheſe aga ndenamh gach én la?

Ataid ar an modh úd; jondas go bfédthaoi aragha gur thiondſgain rioghacht DE: ar an adhbhur ſin atamaid ag aſlach afhas achindeamhain, & adhul a nairde, no go reach ſí gus an'ardmhórmhullach a'níatamaid d'earbadh, & d'fhetheamh do theacht fadheeoidh iſin la dhêgheanach ina n'ardaighthear, & a lérghoir DIA go follas ina aonar iar gcomhthiomain, & iar gcruindiugadh na n'uile chreatuiredha an'ordughadh dhô, & ni is mô gombiadh ſé jna uile iſna huilibh.

DOMHNAC. 40.

272. A'NI ata tu dh'iarraidh; go dentar a thoil creud an ſeodh ata aige?

Go dtabharthaoi na huile creatur fa chuing a umhla, & go mbedis coimhf hreagarach da ſmédadh, jondas nach déntaoi e'nî ach le thoil, & le mhianſon.

273. Maſeadh a dtugeand tu go bfedir ni ar bioth do dhenamh tar a thoil?

Ni fuilmid a guidhe amhaín, a'neth do chondarcus do jna ſhochair fein do theacht go crîch: ach maille ris ſin ar gceanſughadh, & iar gcur fa chuing gach uile aſumhla dhô go gcurfadh ſe uile thoil na n'uile fa thoil fen, & go ſuidheochadh ſe jad jna umhla fein.

274. Ane nach fhuílmid, ag tab hairt cúil re'r dtoil f'en; an tan do nímid guidh' mar ſin?

Atamaid choidhche; nj do chum na cricheſe amhaín, ſé do chur do nemhfni gach uile mhîan, ata 'iondaind a cathughadh an'aghaidh a thoile, ach maille ris ſin go bfoirmeadh, & go ndenadh ſé jndtinde nuaidhe, & croideadha nuada jondaind, jondas nar b'ail lind maoin do dhenamh uaind fein, ach ni is taoſca a Spioradſon do bheth d'uachtaran ag ar dtoil do chum lan chomaontughadh do bheth aca le DIA.

275. Creud as abfuil tu ag asluch ſin do bheth dénta ar talmhuin, mar ata ar neamh?

Ar ſon go bfuil an t'én phurpoiſe ag na naomh ainglibh, nech is iad a chreatuíreadha neamdhaſou; aghon, ambheth freagarach do iſin vile & vmhal da bhriathribh, & vllamh éſgaidh do dhenamh a iarratuis go deonaighthach: atamaid ag aslach aléthed ſi • do dhíche al, & dhéſgaidheacht, fa bheth umhal, do bheth ag daonibh, jondas go dtoirbheradh gach duine è fein go huilidhe dò an'umhla dheonaigh.

DOMHNAC. 41.

276. ANois tigeam go ſoich an dara cuid: creud ſhignidheas duit an • aran laoitheamhail, ata tu dhíarraidh?

Go generalta gach ní is nfheadhma do choimhéd na beathadh latharrdhaſa, ni he amhain da biathadh. & da hoileamhain no da chlùdadh ach maille ris ſin do thabhairt di na n'uile chuidhiughadh ele, le gcon daimthear ſuas riochtanaiſaleas na beathadh amuigh, jondas go n'icheam ar naran go ſamhach, iſin mhed is aith nidh don tighearna abheth tarbhach dhuinne.

277 Ach creud as anguidheand tû é tioghlacadh duit a'ní, ata ſe dhiarraid oraind a choſnamh, & adhenamh le ſaothar arlamh?

Ge hin thaothraighthe dhuinn, & fos le'r hallas do choſnamh bídh: gidheadh ni ler ſaothar fein, no le'r néſgaidheacht bhiathar, & beathaighear ſind, ach le beandachadh DE d'en chuid, neoch le ndentar ſona ſaothar ar lámh: do bhiad folamh ar modh ele; aghon; abfegmhais anbheandaighthe ſin: tuilleadh ele is inghabhtha, & is jontuige ſo ar an gcorſa; an'uair fein bheas ſaibhreas bídh lámh re'r láimh, & ſind aga iththe, gidheadh nach le ſhubſtaintſon ach, le bridh, & le cumhachtaibh DE bheathaighear ſinn: oîr ni fhuil alethéd ſo do bhrídh, & do neart aca arna gheneamhain jonta fein o naduír, acht is ſe Dia ata ag freaſdal leo do bhair nimhe dhuinn, mar budheadh le ballaibh meadhonach a dheghthoirbhertais.

278. Ach cia an dligheadh le ngoireand tu haran fein de, an mhéd go bfuil tú agatach a tahhairt duit le dia?

Ar ſon, umaro: go dêntar ar n'araine de tre mhaitheas DE, gen go bfuil ſe d'f hiachaibh againd amuigh ar mhodh ar bioth: ata rabhadh arna thabhairt duinne maraon, les an fhocalſa; ſind d'ar dremperadh, & d'ar gcoſg fein o ſhanthughadh arain daoine ele, & ar mbeth comhchondaimthe, no toileamhail les an'aran ſin ata ag teacht chugaind, & ag rochtain oraind le cor ro laghamhail mar bhudheadh ó laimh DE.

279. Creud as agcuireann tû les laoidheamhail, & aniú?

Atamaid arar dteagaſg go meaſarrdheacht, & go congmhalacht les an da bheagchuidſe; d'eagla go rachdis ar n'anmíana, & ar dtoile tar mhodh an riochtanais a leas.

280. O dho dhligheadh ſo a bheth jna urrnaidh choitchind ag anuile dhuine ciondas fbédas ſin abheth, jondas go n'iarrdis na daione ſaibhre aga bfuil a'ni ag dul tarrta ag baile, & aga bfuil bjotaile adtaiſgidh re fad daimſir aran do thabhart doibh gach laoi?

Is egin da gach ſaibhir, & do gach daiboir maraon ſo do thuigſe, & adherbhf hios do bheth aca; nach dénand maoin da bfuil aca tarbha dhoibh, acht an mhéd choimhdheonaigheas DIA a ngnathugadh do thabhairt doibh: & do ní ſé le grhás a'ngnathughadh ſin fein do bheth lân toraidh, & briogmhar maraon ar an adhbhar ſin ag ſelbheochadh, & ag mealadh na n'uile dhuínn, ni fhuil maoin againd, acht an mhéd atamaid do ghabhail gach én uair as laimh DE, iſin mhéd riogar dho leas, & is lór dhúinn.

DOMH. 42.

281. CREVD chongmhas an chúigadh jarratus?

An tighearna do mhaitheamh ar bpeacadh dhuínn.

282. Ané nach faghar, neoch ar bioth don chineadh dhaona coimhiondraic ag nach fuil fédhm ar an mhaiteamhnaſa?

Ni fhaghar ar mhodh ar bioth: oir an tan tug Crioſt an fhoirmſe do dhénamh uirnaidhe da Aſtpolaibh fein; do ordaigh ſe í don cagluis go huilidhe: ar an adhbharſa ge b'e ar bioth lenab ail é fein do bhreth amach as an'egeantaſa, is egin dó dul amach acomand na gredeamhnach maraon, & go firindeach do cluindmid, creud ata an ſcriobtur d'fiadhnaiſiughadh, an tî: umaro, thairgeas é fein do ghlanadh an'en pheacadh abfiadhhaiſe DE, go bfagar ê ciontach amîlltibh: ar ſin ata én chadhas arna fhágbhail fa chomhuir a'uile, a throcaireſon.

283. Ciondas bhreathnaigheas tu ar bpeacaidh do mhaiteamh dhûinn?

Amhail ataid focail Chrioſt fein agfuaidhmughadh; gurab anmanda, & fiacha jâd ata agar gcongmhail ceangailte le cîontibh bais tſuthain no go bfuaſglaidh Día ſind le fhior oineach fén.

284. Ader tu maſeadh gurab anaiſge, & do throicare Dé do ghebhmid maitheamhnas na bpeacadh.

Aderim choidhche: oir da mbeth piân no dioghaltus en pheacaidh is ro lugha ar bioth re dhîol, & re joc; ni bhimis feaſt aibel do dhénamh dioluidheacht ar á ſcáth: vime ſin is egin dóſan an'vile do mhaitheamh, & do chomhthioghlacadh anaiſge.

285. Creud an tarbha tig chugaind as an mhaitheamhnaſa?

Go mbeam iſin ám ſin fein comhthoileamhail dô, & gurab ê ar mbeatha aige; jondas go mbimis firentach, nemhchiontach: ata dôchus adheaghthoile aithreamblaſon, (as adtig dearbh ſhlánughadh chugaind) ar na dhaingniughadh d'ar gcoinſiaſaibh maraon.

286. Ane is ſeadh don chundradhſa ata arna chur les (ſé do thabhairt mhaitheamhnas duínn, amhail maithmaidne d'ar bfethe amhnaibh) go dtuill ſind luadhaigheacht. no pardun ó Dhia, ag maitheamh dhuínn do dhaoinibh ma dho rindeadar en pheacadh jnar n'aghaidh?

Ni headh choidhche: oir is amhlaidh anois ni bhiadh an maitheamhnas anaiſge, & ni bhiadh ſe arna ſhuidhiughadh, amhail bhudh coír; ar én dioluidheacht Chrioſt, neoch do chrioch naigh ſe arar ſon ar an gcroigh: acht arſon ag dearmad na n'egcóra dhuînn do rindeadh oraind an gcen atamaid ag leanmhuin a ſhémhidheachta, & a mhaitheaſaſon, bfuilmid ag nochtadh ar mbeth inar gcloind dó dha riribh: uime ſin do bail les ar gcomhdhaingniughadh les an ſuaigheantaſa & a nochtadh go contrarrtha maraon; muna tabhram ſind fein vraſa vllamh, & ſo lubtha do thabhairt maitheamhnais amach nach infethmhe dhuí • n maoin ele, acht ardchruas, & tende, nach fhédir do thabhairt tar ais le guidhe.

287. Maſeadh ader tu and ſo: go gcuir Dia dhe ambeth aige anáit cloinde an lion, nach bféd a lochta do chur fa lár ó gcroidhe, jondas nach binbhethe dhoibh dóigh aca na jonadh ar bioth dfaghail ar neamh?

Is amhlaidh ſin thuigim: jondas go gcoimhliontaighe ſúd, go n'ath dtoimhſtear da gach aon fo leth les an tomhas chédna ſin ghnáthoigheas ſé d'ar ele.

DOMH. 43.

288. CReud leanas jna dhiaidh ſo?

Gan an tighearna dar gciulan am buaireadh, acht ni is taosca, ſe d'ar ſaoradh ó nolc.

289. An bfuil tu da dhruideadh ſo vile an'én iarratas.

Ni bfuil and, acht én jairatus, oir is miniughadh don chéd chuid, an chuid dhegheanach.

290. Creud chomhchongmhas ſe go ſuimeamhail?

Gan an tighearna do legean duînn tuitim, no ſleamhnughadh abpeacadh, gan ſé do legean don diabhol no d'anmhianaibh ar bfeola fein (ata acongmhail gnáth chogaidh jnar n'aghaidh) dul aca oraind, ach ſé dargcludadh ni is mo le chumhacht, & nert fein do chur jna n'aghaidh, ſé d'ar gcongmhail anairde le laimh, ſé d'ar ſeaſamh, & dar gcoimed le garda; jondas go n'aaitreabham amhlaidh ſin fa dh'aingnibh fhírinde, & dhideanſon.

291. Acht cia an modh le n'déntur ſin?

An tan (ar mbeth ar ar riaghladh le Spiorad ſon duînn) beam arar lionadh le lethed ſin do gháol, & do ſhérc jondracais, le bfédam an peacadh, an fheoil, & Satan do chlaoi, & buaidh do bhreth orra, arís an tan bheam arar lionadh le lethed ſin d'fuath peacaidh neoch do fhédfadh ar gcomhcondhamhail tearbaighthe ó n'domhan a naomhdachtghloir: oir is ambriogh, & aneart an Spiorad ata ar mbuaidh agcur catha acoimhſheaſamh.

292. An bfuilid anuile abfédhm an chuidigheſe?

Ataid: & cia do fhedfadh a bheth jna fhégmhais? Oir ata an diabhol agar niondſuidhe do ghnáth, & ag'ar dtimchiolladh, mar leoghan béceadhach ag'jarraidh a'neoch do fhédfadh ſé ſhlugédh, & do uile thuitfadh ſinde les go prap trés an anmhfainde ata jondaind, & ní is mò do mhillfidhe ſind, & do rachadh as duínne gach aon mhoiment, muna chludadh DIA ſind le edíth fein, & muna neartaigheadh ſé ſind le laimh.

293. C'reud is ſeadh dhuit dfhocal an bhuairig?

Gaois, & mealltoracht Shathaiu, le bfuil ſé do gnáth dar n'ardherbeadh, & lenab uraſa dhó ar mealladh go luath, & teacht jn'ar dtimchiol, muna cúidighthe ſind le nert DE: oir ata ar nindtind do rér a haimhidheacht duitche fein fa chealgaibhſon, & amhail ata ar n'aigneadh: & ar dtoil nj is tende righthe do chum uile, jno do chummaitheaſa, is amhlaidh ſin do rachadh aigeſon orra.

294. Ach creud as anguidheand tú gan dia d'ar gciulan amhbuarraidh ani do chiotar nach le Dia ach le Satan go hairidhe?

Amhail ata Dia a coimhed na gcredeamhnacha le dhidean fein, d'eagla go gclaoifidhe jád le Satain, jno go rachadh ag an bpeacadh orra: is amhlaidh ſin an lion is ail les do ſciúrſadh ni fhuil ſé aga ndighughadh amháin fa ghrás fén, ach maille ris ſin ata ſe aga dtoirbhert d'f hoireêgin, & d'fhoirnert Shatain, aga mbualadh le doille, & aga dtélgean an'jndtind dhamainte mhallaighe, jondas go mbedis jna ſeruontaibh daortha don pheacadh go huilidhe, & arna gcur amach fa chomhair gach aon ruáthair, agas amais buairidh.

295. Creud is ſeadh don chlauſa jno don mbheagdhrudſa do chuireadh les: oir is leatſa an righe, anairt, & an ghloir go ſoith na ſaoighalaib biodh amhlnidh.

Atamaid arar dteagaſg aris and ſo; gurab mhó ataid ar n'uirnaidhe arna gconda mhail fuas le neart, & le maitheas Dé, ina ler n'dóchas fein tuilleadh ele atamaid arar dteagaſg ar n'uile urrnaidhe do dhrud le hadhmoladh Dé.

DOMH. 44.

296. ANe nach ceadaigheach maoin ar bioth diarraidh ar Dhia, acht an ni ata arna chomhchondamhail is in mbheag fhoirmſe?

Ge ata ceadaigheach guidhe do denam le foclaibh ele, & le modh ele: gidheadh is amhlaidh fo is jnghabhtha a'nîſe nach bhféd uirnaidh ar bioth Día do thoiliughadh nach gcuirthear, & nach légthear go ſoich ſo amhail én riaghla do dhénamh guidhe go hiomchubhuidh.

DOMHNACH. 46.

310 NACH bfuil meadhon ele on fhocal le gcomaoinighe and Dia éfén rinde?

Do chuir ſé na ſacramente maille re ſermonachadh a fhocail.

311. Creud é an tſacacrament?

Comharrdha faicſeanach amuigh dheaghthoile Dé oraind, neoch ata ag fioghrughadh graſa Spioradalta le ſuagheantus faicſeanach do ſhelughadh, & do, dhaingniughadh geallta DE inar gcroidhibh: jondas, goma fearde do chomhdhaingeneocha bfírinde.

312. An bfuil an oirradſa do bhríógh, & do nert iſin tſuagheantus fhaicſeanaigh; jondas, gobfedan ſé na coinſiaſa do dhaingniughadh and óchas an tſlanaighe?

Ni fhuil ſin aice dhi fein gan amharus, acht do dheoin, & do thoil DE arſon gur hordaigheadh les í gus an gcrichſe.

313 Os obair airidhe an Spiorad gheallta Dê do ſhelughadh inar gcriodhíbh ciondas ata túſa do thabairt ſo dona ſacramentibh?

Is fada, & is adbhal an teadardheallughadh ata eatorra ſin: oir is ar an Spiorad naomh fhearus na necheſe dariribh; aghon, na croidheadha do ghluaſacht, do bhogadh, & do maothughadh, nahindtinde d'foillieochadh, na coinſiaſa do dhéneamh ſamach; jondas, go n'dleaghar aní ſin uile do bhreathnughadh abheth ina ghniomharuidhe dhóſan, & ambuidhechas do thabhairt dó gan amholadh do chur íul ele: gidheadh ní loighide ghnáthaigheas Día na ſacramente mar bhalla meadhonacha, & go guireand ſé jad gus an tarbha do chiothar dhó fein, & go dén ſé ſin ar mhodh; jondas, nach beartha maoin ó bhrígh an Spiorad.

314. An b'fuil tú ag breathnughadh nach iſin element a muigh ata briógh na ſacrament jata, ach gurab ó Spiorad DE ata ſé agſruthſhileadh, & agttacht go ler?

Is amhlaidh ſin bhreathnaighim: amhail; umaro, budhthoileach les an tigearna abhrígh & a'nert fein do nochdadh le orghanibh no le ballaidh freaſthail do chum na críche gus ar ordaigh ſê jad a'ní ata ſé do dhénamh go demhin ar mhodh jondas nach ber ſé maoin ó bhrígh a Spiorad fein.

315. An bféd and tú an tadhbhar as an'dénand ſê ſin d'jndiſin damh?

Fédaim ata ſé: vmaro, ar angcorſa acuidiughadh ler nanmhfhainde, & agabhail aice: oir da mbimis vile Spioradalta, mar aingle do fhédfamaois é fein araon, & aghráſa d'amharc go Spirodalta, acht ó tamaid arar dtimchiolladh les an mheallſa an chuirp thalmhaidhe, ata fedhem againd ar fioghraibh no ar comharrdhaib; neoch do fhédfadh ar modh egin talmhaidhe ſealmhadh na necheadh Spioradalta, & neamhdha do thabhairt duínn; oir ni fédmuid ar modh ele teacht chuca, no rochtain orra, ata tabacht duinn maraon ar n'uile chédfaidh do bheth arna gcleachtadh jna gealltaibh, jondas, goma fearrde do chomhdhaingneochaighthe dhuînne jad.

DOMHNAC. 47.

316. MAs firindeach gurab vime ſin do hordaigheadh na ſacramente le Dia, da mbeth jna gcuidiughadh ar bhfeadhmaidhne nach dligeach adamnadh go tuillteanach arſon vaibhreachais an tí bhreathnaigheadh go bhſedand ſé a bheth jnabhfhégmhais, amhail neche neamhé geantacha?

Is dligheach ar gach én mhodh; & ni is mô da ſeachna éneoc do dheoin an gnáthughadh mar nach biadh abf hédhem air, ata ſé ag dénamh tarcaiſne ar CHRIOSD ag díultadh aghrás, & a cur as, & ag mùchadh a Spiorad.

317. Ach creud andóchas ata as na Sacramentibh do dhaingniughadh ar gcoinſiaſa, & creud é dearbhthadh an tſamhdais, & an daingnjghe fhédir do chomhghabhail do ní ataid na daoine olca, & maithe maraon aga ngnathugadh go coitchiond?

Ge do chuirdis na daoine aingidhe maithe, & gráſa Dé, ata arna f'urail orra is na ſacramentibh (amhail aderaind) do nemhfnî, an mhéd bheanas ríu fein: gidheadh ni chriochnaighear ar aſhon ſin gan ambhridh fein & a nadvir d'anmhuin iſna ſacramentibh.

318. Cia an modh maſeadh, & cuin leanas briógh na ſacramenteádh anghnáthughadh?

An tan ghabham jad le credeamh ag iarraidh Chrioſt jonta amhain, & aghrás.

319. Creud fa nabair thú gur b'in jarrtha Chriost jonta?

Artúſa ag tuigſe nach jnghreamaighthe, & nach ion leanta ris na comharraighdhaibh faicſeanach: jondas go niomhaigheam, no go ſmuafneam ſlanugh; aghon; bríogh an ghráſa do bheth játa jonta, acht is mó is jnghabhtha dhuinn an comharrdha an'áit cuidighe; jondas go n'dîrgheadh ſê ſind go dîreach go Crioſt ar mbheth dhuínn ag jarraidh ar n'ardaoibhnis, & ar ſlanaighe dhaingin and.

320. O do jartharr credeamh do chum a ngabhala; & a nghnáthaighe; ciondas ader tú ad tabhairt dûinn do dhaingneochadh ar gcredimh; jondas gó ndénnand ſiad ſind ni as ſbiondamhla, ino do bhimis go ſoich ſo adtimchiol geallta DE.

Ni fóghnand an chredeamh do bheth èn nuair arna tiondſgna jondaind muna bheathaighth|'ar, & oiltar jondaind é do ghnath, & muna mhèdaighar ni is mô, & ni is mô gach laoi jondaind e: ar an adhbharſin do hordaighdadh na Sacramente les an tighearna da beathughadh da sbiondughadh, & da tógbhail ſuas a'nairde, a'ní ata Pól do chomharrdhughadh antan ader ſe tabhacht do bheth jonta do dhaingnighadh, & do ſhelughadh geallta DE.

321. Ach nach comharrdha neamhdhóchais ſo, gan chredeamh daingean do bheth, againd angealltaibh Dé?

Ata ſo agnochthadh gan amharus anmhfainde an chredimh da bhfuilid cland DE fein fóſgo tind, gen go ſcuirid uime ſin gan ambheth credeamhnach: ge taid fôs ambeag chredeamh neamhf hoirſe: oir an gcen aitreabham an domhanſa, ataid fuighil nemdhòchais ag anmhuin do ghnath inar bfheoil, nachfedmaid do chur aiſte ar modh ele, ach le gnath ſhaothar, & dul arar n'adhaidh go ſoich dhereadh ar mbeathadh ar ſin is egin duínn dul arar n'aghaidh ni is ſìa.

DOMH. 48.

322. CA lion ataid Sacromente na heaglaiſe Crioſtaidhe?

Ataid dias argach eu mhodh neoch is coitcheand a nghnáthughadh ameaſg an'uile Chrioſtaighe.

323. Cia hiad ſin?

An baiſteadh, & a naomh ſhuiper.

324. Ach creud an coſmhaileas, & an t'égcoſmhaileas ata aca eatorra fén?

Ata an baiſteadh againd amhail dul iſteach egin iſin eaglais: oir ata fiadhnaiſe againd andſon ar mbeth dhuínn jnar n'allmharachaibh, & jnar gcoicreachaibh ar mhodh ele ar ngabhail anois adte aghlach DE, do chum go mbreathnaighthe ſind ameaſg alucht tighe: & ata an truiper ag fiadhnaiſiug hadh Dia do bheth dathoirbhert fein duinn ag béathughadh ar n'anmand.

325. Do chum gomadh ſoilleridhe do bhiadh abhfirínde araon duínn, lamhaigheam jna dtimchiol araon fo leth; artús cia é ſeadh an bhaiſhdigh?

Ata da chuid aigeſin: oir fioghraighthear maitheamhnas na bpeacadh, & an aithbhreth Spioradalta and.

DOMH. 49.

326. CReud an coſmhaileas ata iſin uiſge ris an nethibhſe; jondas go daiſbeanand ſe jad?

Is gné nighe maitheamhnas na bpeacadh neoch le nglantar ar nanmanda on ſalcharaibh fén amhail do nighthar les an uiſge ſalchar an chuirp.

327. Creud ader tú adthimchiol na haith bhrethe?

An mhéd gurab é athoſhachſa márbhadh ar naduírene, & adereadh ar mbeth jnar gcreatuíreadha madha: ata fioghar an bhais arna chur fa'r gcomar andſon: an mhéd go gcuirthar an t'uiſge arar gceand ach fioghair na naoidh beathadh and ſin; an méd nach fuilmid ag anmhuin fa n'uiſge arar mhbhathadh, ach go bfhuilmid ag dul faoi re moment, amhail faoi fheart, jondas go dtiſeam as, no anuachtar go luath.

328. An bfuil tú ag breathnughadh gurab é an t'uiſge nighe an'anma?

Ni ſhuilim choidche: oir do budh égcneſda an'onoirſe do bhreth ô fhuil Chrioſt, neoch de doirtadhe fa nadhbarſin, do chum ar mbeth dar nuile fhalchar arnaglanhadh le, go ndenadh ſí ſind glan nemhſhalach abfhiadhnaiſe DE: & atamaid ag mothughadh tarbha anghlanta go demhin, antan chrathas, & choimhleas an Spiorad naomh ar gconſiaſne les an fhuil choifraca ſin: acht ata ſhelughadh ſin agind iſin tſacrament.

329. Ané nach fhuil tu ag tabhairt nech ele do n'uiſge, acht abheth ina fhioghair na nighe Spioradalta.

Is amhlaidh aithneochum abheth inafhioghar jondas go bfhuil an fhírinde ceangailte les maraon: oir ni fhuil Dia ar mbheth dhó ageallhadh athi oghlacadha dhúin d'ar meallhadh: ar an adhbhár ſin is demhin maitheamhnas na bpeacadh, & naoidheacht beathadh do bheth arna bfhuirail oraind, & arna ngabhail lind iſin mbhaiſteadh.

330. An bfuil athabacht fén ag an grás iſin'uile go coitchiond?

Ni fhuil; oir atáid môran ar mbeth doibh ag drud an roíd rompa fein; ag tabhairt ar abheth nemhtharbhach doibh; uime ſin ni thiocfa athoradh, ach do chum na gcredeamhnach amhain: gidheadh ni fhuil maoin da haithle ſin dul do naduir na Sacramente.

331. Achd c'áit as adtig an aithbhreth?

O bhás, & ó eſérghe Chrioſt araon: oir ata an bhrighſe jna bháſon; go gcéſthair ar ſean duine triſin, & go n'jodhlaicthear ar modh égin locht na naduîre ſuil chinneas ſe ni is mó jondaind: acht an mhèd go n'aithſhoirmthear ſind anaoidheacht beathadh do thabhairt umhla d'fhirénthacht DE is do thighlachadh na heſeréghe ſin.

332. Ciondas bhearar na tioglaice, & na maitheaſa dhúinn trés an mbaistadh?

An mhêd muna dearnam na geallta ata arna dtairgſe dhuíun andſin nemhtharbhach le n'diúltadh go bfhuilmid arar gcludadh le Crioſt, & go fhuil a Spiorad arna thioghlacdadh dhuînn.

333. Ach creud is jn dénta dhúinn jondas go gnáthocham an baiſbteadh go laghamhail?

Ata ceart gnáthugadh an bhaiſtidh arna chur agcredamh & anaithridhe: aghon, ar tús ſind do bhreathnughadh ar mbeth dhuínn arar nglanadh ó gach uile ſhalchar le fuil Chrioſt gurab toileamhail le Día ſind, & gurab ê ar mbheatba aige: jna dhiaidh ſo ſind fein do mhothughadh a Spioradſon do bheth ag aitreabh jondaind, & ſind da thaisbeanadh ſin le hoibrighibh amuigh abfhochar dhaoine ele; & gan ſind dar cleachdadh fein aſmuaineadhaibh marbhaidh na feola, achd an'umhlug hadhfírentachra DE.

DOMH. 50.

334. MAſe go bfhuilid na necheſe arna n'íarraidh do chum gnáthaighe laghamhla an bhaistigh; ciondas do njthear lind an chland beag do bhaiſteadh?

Ni hégin do ghnáth credeamh, & aithridhe do dhul rés an mbaiſteadh; acht is ann jarrthar jad ona daoinibh ele amhain, neoch is aibel anois tré aois da ngabhail, & da dtuigſe araon: ar an adhbhar ſin is lór da dtughadh an chlandbheag amach bríogh, & toradh an bhaiſtadh jar dteaſadh doibh go hois fhoirfe.

335. Nach bfhêdand tú a nochtadh le réſún gan égcneastacht ar bioth do bheth iſin ní ſin?

Fédir; da ndeonaighthear fós ſo dhamh; gan an tigearna d'ordughadh maoine ata aſaontadhach re réſún: oir an mhéd go bfhuil Maoiſe, & an'uile Phaith ag teagaſg gurab é an timchiolteaſcadh comharrdha na haithridhe, & fós gurab é Sacrament an chredímh le teſdis Phóil, ach gidheadh do chiamaid nachar chongaibh ſe amuigh an chlannbheg uaidhe.

336. Acht; ané gurab inlêgthe an chlandbheag anois gus an mbaiſteadh les an adhbharſin fein do bfiu, & do bhi ar buil iſin timchiolteaſcadh?

Is inlégdhe choighche les an adhbhar chêdna; an mhéd go fhuilid na geallta do rinde DIA jar n'uair don phobul Iſraelta arna gcoitchionnchadh anois trés an'uile chrninde.

337. Ach nach fhuil tú cruindeochadh as ſo, gurab inghnáithagh an comharrdha maraon?

Ge be ghêrrandſaigheas roimhe, & jnadhiaidh go maith, to bher ſé dear a níſo do leanmhvin: oir ni dearna Crioſt dhîne lucht comhparta ar an ngras ſin tugadh roimhe d'iſrael ar angcunnradhſa jondas go mbiadh ſé ni budh doirche dhuínn ino ar modh ar bioth arna loighadhughadh, acht do chum go madh ſaibhride, & gomadh móide do dhoirtfedh ſé oraind é.

338. Maſeadh an ſaoleand tú maſé go mbacar an chlandbheag on mbaiſteadh go dtéd ar aſhon ſin ní ar bioth do grhás Dé, jondas go bfédfaidh aragha gur beaghadh é le teacht Chrioſt?

Ata ſin go demhin arna fhoſgladh go ſoillar: oir ar mbreth an chomharrdha vaind (neoch do fhiadhnaiſigh trocaire, & do chomhdhainguigh na geallta do bfiu móraon) do bhiadhd'ar n'díth comhfhurtacht oirrdherc do mealadar na ſean daoin.

339. Maſeadh is amhlaidh ata tú ag tuigſe: O do bail le Dia iſin tſeantiomna (do chum gó nochtfadh ſe ê fein ina athair na cloinde bige) geallta an tſlanaighe do bheth ar na gcur agclo & arna ngrafadh le comharrdha faicſe anach ina gcorpaibh: do budh nemhdhionghmhalta: da madh lugha do daingneochadh do bhiadh ag na daoinibh credeamhnacha, dés teachta Chrioſt: an mhéd go bfuil an gealladh cédna arna ordughadh dhuínn do bhi n'uair égin dona haithribh, & go dtug Dia comharrrdha aghradha, & a mhaitheaſa ni is ſoillaire dhuînn jna tug ſé dhoibhſon.

Is amhlaidh ſin thuigim: & do bharr ar fo; os follus ni is lór briógh, & ſubſtainte (amhail aderaind) an baiſtigh do bheth coitchiond do na leanbaibh da n'diultaighe an combarrdha dhoibh, neoch is iochtraigh na an fhírinde: go ndéntaoi an tuil égcoir orra.

340. Cia ſeadh an cundraidh lenab ionbhaiſtigh na lenimh?

D'fiadhnaiſiughadh gurab jadſon oighreagha an bheandaighe do ghealladh do ſhíol na n'daoine gcredeamhhacha, do chum (jar naithne fírinde an bhaiſtigh dhoibh ar dteacht go haois fhoirſe dhoibh go dtuigidaois toradh as, & go dtabhradhdaois arís amach é.

DOMHNACH. 51.

341. ERgeam thairis gus an tſuiper, & ar tús do b'ail lium afhios d'fághail vaid creud aſheadh?

Is ar an adhbhar ſin do hordaigheidhe le Crioſt é do chum go dteagaiſghadhe ſé ſindar nanmanda do thògbhail an'dóchas na beathadh ſuthaine le comaoineochadh a fheola, & afhola fein go ndénadh ſé ſin dearbhtha.

342. Ach creud as abhfioghraighear feoil no corp an tighearna les an aran, & afhuil les an bfión?

Teagaiſgthear; umaro as ſin ſind cia an bhríogh ata ag an aran a n'oileamhain na gcorp do chongmhail ſuas na beathadh latharrdha: an bhrióghchédna do bheth ag corp an tighearna do bheathughadh na nanmand go Spioradalta: & mar nithear mear chroidhe na ndaoine les an bhfion athchumdhaighear ambriogha, & amhail ſpiondaighear an duine go lér lés: gurab amh • aid ſin ghabhthar na gnátha cédna le'r n'anmandibh ó fhuil an tighearna.

343. Maſeadh; ané go bhfuilmid acaitheamh chujrp, & fhola an tighearna?

Is amhlaidh ſin thuigim: an mhéd gurab andſan ata vile dhochas ar ſlánaighe arna ſhuidhiughadh, & go n'aireamhthear dhuîn an u'mhla do rinde ſé do n'athair; amhlaidh, & go madh linde fein í: is égin aſhelbhughadh, & amheladh lind: oir ni fhuil ſé acomaoineochadh a mhaitheaſa fein rind ar modh ele acht an mhêd ata ſé da thabhairt, & da dhènamh fein duinn.

344. Acht, ané nach dtugſe é fein duinn antan do chuir ſé é fein fa chomhair an bháis, & do fhulaing ſé é go deonaigheach, jondas (ar mbeth ar ar ſaoradh dhuínn ó bhreatheamhnas an bháis) go redhigheadh ſé ſind re athair?

Ata ſin fírindiach go demhin: ach ni lór duînn ſin gan ſind anois da ghabhail, jondas go bfédfadh briógh, & torhadh abháis rochtain oraind.

345. Ach nach agcredeamh ata modh aghabhala a coimhſheaſamh?

Admhuim gurab and: & atam aga chur ſo ina cheand maraon, gurab vime do nithear ſin an gcen chredmid nihe amhain a dhul d'ég do chum go dteaſairgeadh ſé ſind on bhás & a eſérghe do chum go gcoſnadh ſé an bheatha ſhuthain dúinn: ach maille ris ſin an gcen aithneocham abheth ag aitreabh jondaoind, & armbethne ceangailte rioſan les an ghné aonachta ſin, & comaind le bfuilid na buill ag leanmhuin, & abhfaſtodh re gceand, jondas go bfuilmid inar lucht parta auile mhaitheaſon le tioghlachadh na haonacht.

DOMHACHN. 52.

346. ANé gurab trés an tſuiper d'én chuid atamaid ag faghail an chomaonigheſe

Ni headh cheana: oir ata Crioſt fos arna chomhaoineochadh rind (le teſtis Phòil) trés an Seoiſgel: & is cneaſta ata Pól aga theagaſg ſo an tan chluindeam ar mbeth fein inar gcnaimh da chnamhaibh, & inar bfeoil da fheoil gurab eſean an'taran béo t'anaic anuas do bhárr nimhe do bheathugaadh ar nanmand; gurab áon ſind maille ris amhail is âon eſan ris an'athair & agcoſmhaileas ſo

347. Creud ghébham do bhárr as an tſacr • ment, no creud an tuilleadh tarbha ata ſe do thabhairt chugaind?

Agſo fein, umaro, an mhéd go comhdhaingnithear, & go médaighear dhúinn an comaoineaochadhſa adubhras: oir ge ata Crioſt arna thabhairt dhuînn iſin tſoiſgel, & iſin mbaiſteadh maraon, gidheadh ni ghabhmaid go huilidhe é, acht a gcuid amhain.

348. Maſeadh creud ata agind a Symbol no agcomhairtha an arain?

Corp Chrioſt amhail tugadh én vair an jobajrt é dar ſíothchainachadh re Dia gurab amhlaidh ſin anois ata ſe arna thoirbhert dhuínn maraon, do chum go mbiadh adherbhfios againd gurab rind bheanas an tſiothchain.

349. Creud ata agcomharrdha no a Symbol an fhiona?

Ata: amhail do dhoirt Crioſt én vair afhuil fein a n'dioluidheacht an bpeacadh, & a luach ar gceandaigh, & ar ſaortha: gurab amhlaidh ſin anois ata ſe aga ſhíneadh, & aga tabhairt dhuínn re hibhe, do chum go mothaigheam an toradh dhligheas rochtain chugaind di.

350. Do rer na bfreagradhſa ata agad, ata ſuiper naomhtha an tighearna ag'ar gour arís do chum abháis, jondas go mbiadh comaoineochadh a bhrîogha againd?

Ata choighche: oir do chriochnaigheadh an'én jodhbairt ſhuthain andſin, neoch budh lôr, & do fhoghain d'ar ſlanughadh; vime ſin ni fhuil maoin d'ſuigheal, ach ſind da mhealadh & da ſhealbhughadh.

351. Maſeadh ni do chum na crícheſe do hordaigheadh an tſuiper, aghon, do thoirbhert cuirp a mhec fein do Dhia athair?

Ni headh jdir: oir is aige fein ata an urraimſe, os ſagart ſuthainé, & is ſe ſo ataid afhocail fein do fhuaidhmughadh, an tan ader ſé, gabhaidh, & ithaidh: oir ni fhuil ſé ag tabhairtaithne and ſin corp a mbec fein do thabhairt an'iodhbairt dô, ach ſind da ithe, & da chaitheamh amhain.

DOMH. 53.

352. CReud fa bhfuilmid agnáthughadh dá chomharrdha?

Do chuidigh an tighearna ar nanmfainde an ſin, do chum go dteagaiſgeadh ſé ſind ni budh ſoillere; abheth fein ni he amhain jna bhiadh d'ar nanmandibh, ach maille ris ſin ina dhigh, deagla go ſiream én chuid don bheathaidh Spioradalta an'aít ele, acht andſon amhain.

353. And dlighid an'vile agcothrum angnathughah araon gan edirbhreatheamhnas?

Is amhlaidh ſin ader aithne Chrioſt, ó dtul égcoir aidherb do thabhairt ar maoin do bhreth vaithe ar mhodh ar bioth.

354. An bhfuil againd, acht comharrdha na dtioglacadh ſin adhubhr as iſin tſuiper d'êunchuid, jna bhfuilid na tioghlaice fein arna dtabhairt dhuínn da riribh?

Os ſé ar dtigearna Crioſt an fhîrinde fein, ni hinghabhtha amharus go gaoimhlionfaidh ſé na geallta tug ſé dhuínn and ſin; ar ſin ni hamhairſeach lium amhail ata ſé ag fiadhnaiſiughadh le foclaibh, & le comarrd haibh go ndén ſe lucht comhparta dhîne ar a ſhubſtaint fein, jondas go gcomht haſam maille ris an'én bheathaidh.

355. Achd, ciondas is fhedir ſo do dhénamh, ar mbeth do chorp CHRIOST tar neamh, & ſinde fós ar talmhain ar d'eoraigheacht?

Ata ſe aga dhenamhſo le bríogh jongantaigh, mhiorbhuiligh, ſhécredigh a Spiorade fein, da nach deacair na nech ata anjonadaibh fad ó chêle do chur abfhochair a chéle.

356. Maſeadh ni hiomhaigheand tú an corp do bheth jata iſin aran no an fhuil iſin cupa.

Nj jmhaigheam choighche, acht is mó thuigim mar ſo, jondas go ſelbheocham firinde n • comharrdha, gurab égin ar nind • inde do thogbhail an'aird ar neamh, amball abfhuil Crioſt angloir athar, & jna ſhlanaightheoir: & aderim gurab égcoir, & gurab diomhaoin do jarrthar é iſna duílibh talmhaidheſe.

357. Do chum go gcruindeacham ani adubhras ata tu dearbhadh da ní do bheth iſin tſuiper; agon, aran, & fion, neoc do chiotar les na ſuilibh, greamaighthear les na lamhaibh, blaistear les an mbeul, ina dhiaidh ſin Crioſt le mbeathaighear ar nanmanda don taobh ſtigh (amlaidh marbhvdheadh) le beathaidh chorportha fein?

Is fior ſin, & is jontuicthe ſo go ſoich ſin go bfuil eſerghe arna dearbhadh dhuínn and ſin, ar bfaghail orniſe duínn mar bhudheadh go bfuilid, fein ag faghail chomhaoinighe do chomharrdha na beathadh.

DOMH. 54.

358. CReud bhias jna thoradh direach laghamhaile don tſacramentſe?

Mac ſamhla anech ata Pòl do dhefiniughadh, & dfoill ſiughadh; aghon, duine da chêſnughadh, & da dhearbhadh fein ſuil téd chuice.

359. Creud randſaigheas ſe iſin dearbhadh ſin?

An bfuil ſé jna bhall fhirinneach do Chrioſt.

360. Creud iad na hargumente le dtig'ſe ſe go fios aneach ſin?

Da raibhe aithridhe, & credeamh firindeach aige: da raibhe gáol achomharſon aige le chroidhe: da raibhe juntinn ghlan aige O gach vile fhuath, & dhroch thoil.

361. An bfuil tu diarraidh iſin dnjne credeamh, & grádh foirfe?

Is jomchubhaidh go demhin ambeth araon fallan jomſhlan O gach vile chelg, acht is diomhaoin jarrthar foirfeacht coimhcheart is nach ſedfaide ní ar bioth dhiarraidh: an méd nach bfedir anoiread ſin dfaghail feaſt vadh nduine: ar an adhbhar ſin do budh diomhaoin do bhiadh an Sacrament arna hordughadh, muna bheth neoch ar bioth re ghabhail, ach duine foirfe.

362. Maſeadh nj bfuil a neamhfoirfeacht ata fos jondaind agar mbacadh do dhul?

Acht is mo is inghabhtha; dá mbeam vile foirfe, nach, biadh gnathughadh no tabhacht ar bioth ag an tſuiper inar meaſg, neoch do dhligheadh abheth ina cuidiughadh d'ar neamhfhoirfe achtne.

363. Ané nach bfuil crióch ele ordaight he ag an Tſacramentſe do bharr?

Is comhairdha, & is ſuaigheantus mur bhudheadh ar n'admhala maraon jad: oir atamaid agadmhail ar gcredimh abfochair dhaoine ele: & atamaid ag fiadnaiſiughadh aon chomhthoil chredimhe do bheth againd agcrioſt.

364. Da dteagmhadh den neóch tarcaiſne do dhenamh fa gclea'chtadh, creud is indeanta ina dtimchiol?

Do bin' bhreathnaighthe ſo go tuilltenach abheth cám lùbach ag ſènadh Chrioſt a bfirinde antí ata mar ſin do bhriogh nach ſu les é fen d'admhail abheth na Crioſtaighe, is nemdhiongmhalta é re aireamh ameaſg na gcrioſtaigheadh.

365. Ané gurab lór angabhail én vair amhain rer nvile bheathaidh.

Is lór gan amharus en bhaiſteadh, jondas gurab nemhcheadaigheach a jarraidh, no dhenamh arís, acht is contrairdha do ſin modh an tſuiper.

366. Creud é an teadardheallughadh ata eatorra?

Ag ſo é; ata an tigearna ag'ar ngabhail jnar macaibh ochta & agar mbreth iſteach jna eaglais fein trés an mbaiſteadh, jondas mbimis aige ó ſin amach nar lucht tighe, tarés ar ngabhala dô ina bhuidhin: ata ſe ag fiadhnaiſiughadh gnath chúraim do bheth aige adtimchiol ar noileamhna trés an tſuiper.

DOMHNACH. 55.

367. ANé go mbeanann freaſdal an bhaistigh, & antſuipar ris anuile go coitchiond?

Ni beanann feaſt: acht is les na daoinibh da dtuca aithne dhenamh teagaiſg go coitchiond na cotcha ſin go hairide: oir ataid na necheſe ar a gceangla a bfochair chêle do ghnáth an'eaglaiſ • do bhuachaileacht, no do ſherbhiſiughadh 〈◊〉 teagaſg an tſlunaighe, & an tſacramenteadh do fhreaſdal.

368. Bfedar leat a'níſe do dhearbhadh dhamh le fiadhnaiſe an Scrioptur?

Do thug Crioſd aithne da Apſtolaibh do dhenamh baiſd, ag tabhairt an tſuiper, amach; do iarr ſe oraind a eſiomlair do leanmhuin, & aderid na Suighſcel ar mbeth dó aga roind, go dearna ſé fein oific Miniſtir choitchiond.

369 Ane go n'dlighid na buachaileadha rer taobhadh an feadhmantaſa ann gach aon aít, & gan togh do legean chuice?

Méd bheanas ris an mbaiſteadh, do bhriogh nach dtabharthar aniuhé, ach do chloind bhig, ni bfuil eadardhealughadh and: acht is ju bhethe don Miniſtir faicilleach iſin tſuiper; gan, a ſíneadh do neoch, is follus do abheth nemhdhiongmhalta.

370. Creud vime ſin?

Do bhriogh nach dentaoj é abfégmhais ſcandaile, & tſalchair na Sacramente.

Ane nach budh dhiongmhalta le Crioſt Iudas ar gcomhaoineochaſa ar mbeth nemhdhiongmhalta dhó?

Admhuim ar mbeth da ajngidheacht folaigheach fos: oir gen go raibhe ſi an'ainmhfios do Chrioſt, ni tanaic ſi aſoillſe, & abfios daoine.

371. Maſeadh creud do nithear ris na cealgoraibh?

Ni fedand an buachaile agcur t'ar anais, mar dhaoine nemhdhiongmhalta, ach dlighidh ſé ſineadh do chur jonta, no go bſoillſigheadh Dia anolc jondas gomadh follus do daoinibh é.

372. Creud mas aithnidh dó fein, jno ma do ghébhadh ſe rabhadh neoch do bheth nemhdhiongmhalta?

Ni lôr ſin go demhin dagcur ar gcúl on gcomhaoineochaſa, muna tig fios; & tuigſe laghamh ail, & breatheamhnas na Heaglaiſe maille ris.

373. Maſeadh. is égin ordughadh daingean guibhernorachta do bheth is na Heaglaiſibh?

Is firindeach ſin: oir nj fédir ar modh eleambheth modhamhail deaghbhéſach, no arna ſuidhiughadh go laghamhail: & is ſe ſo an modh; foirfidh no ſeanora do togha, do bheradh breatheamhnas ar deaghbhéſaibh, & ar mjbhéſaibh, & do dhenadh coimhed, & gnáth fhaire fa ſcandailibh do ſheachna, & an lion is aithnidh doibh gan a mbeth aibel jomchubhaidh do ghabhail an tſuiper ar módh ar bioth; & nach mo fédir angabhail chnice muna ſalchar an Tſacrament, jad ſin do thelgean amach on gcomaoineochadh, finit.

Don rígh ſhuthain, nemhthruailligheach, neamhfhaicſinach, do DHIA ghlic amhain, onoir, agas gloir go ſaoghal na ſaoghal, biodh amhlaid.

1. TIM. 1.17. IWP