Amoris effigies, sive, Quid sit amor? efflagitanti responsum

Amoris effigies, sive, Quid sit amor? efflagitanti responsum

Table of contents

Title page

Has Amoris flammas ad aras & focos offert dicatque, Hanc emeritam laceramque Amoris Cytharam Penatum suorum sacris parietibus suspendit.

Cuidam• importunius flagitanti Quid esset Amor, haec respondit.

Index

Cuidam [...] importunius flagitanti Quid esset Amor, haec respondit.

[Page]

AGnosco imperiosi Amoris lascivam tyrannidem, ardua semper affectuum experime: ta flagitantis. Quanquam hoc ipsum Herculeus labor sit, Amare, dum amplius pensa, & expeditiones, & saeva stipendia constituit, perperam q [...]aerit Crudelitate placere: aequum tamen esse censemus, quotquot nomina Amori dedimus, uti regnum,Amoris asperiora pensa augent, & obsequii gloriam ostendunt. quod sane habet maximum, exerceat Cupido, & per asperiora mandata, augeat pariter imperii & obsequii gloriam. Iubeat licet quae possumus, quaeque non [Page] possumus, praeter unicum istud, non Amare; neque quicquam infra miraculum exigat, dum idem qui imperat, vires suppeditat, & ingenium supra se evehit, hominemque transcribit in Numen:Omnia vel ultra vires posse Amatores. ut illum prorsus amare neges, quisquis non ultra omnia agat, & vota non aequat sua per facinora. Non satis amat, qui non plusculum quam possit amore fungitur.

Verum tu aequo jure reposcis affectus, quos ipse docuisti, tua tamen denuda [...]os Venere & facundia.Iucundissimum quisque sibi est spoctaculum. Quicquid nobis nos ostendat bis amplectendos, imprimis charum est. Adeone gaudebis depictam, velut in tabula, in sinu devoto, tui reflexam imaginem intueri? Meque juvabit, qua opus & artificium tuum videar, penitus conspicari? An quia nullis materiae sordibus tua unquam evilescat imago, sed maculis quoque ipsis, solis instar, splendorem affundat,Quod si redda▪ laesos & fractos, charius evadit ipsa deformitate. ideo non procacis ritu dominae speculo irasceris, [Page] quod naevos, & deformitates non tuas tibi inurit, orisque reddit convicia? Nescio quo pacto etiam ipsa corporum nostrorum detrimenta & opprobria, decrepitas umbras amamus; & majorem accipiunt religionem trunca simulachra: sic tenuiote plerumque affectu, velut ad infelicitatis solatium,Sive ab hac ipsa injuriae & antiquitatis specie. prosequuntur deformia pignora, osculisque gibbos donant parentes, & haec uteri monstra vehementius venerantur, quasi magnae Rei portenta. Cum aliis omnibus delicias faciat, nec praecipue authoribus, distorti corporis transposita moles, hominisque Anagramma. Res certe sacra est deformitas: Res sacra Deformitas. quae omni pulchritudine divinior, Vatibus maxime placuit, unde Numinis speciem simul exprimerent, & verenda magis darent Oracula; quae una terret Mortales, & monet, nec tam Amari, quam Adorari digna est. Iucundissimum [Page] quisque sibi Theatrum, blandissimumque spectaculum est: Oculusque jam inde mentis dignitatem ci delicias consequi videtur, quoties in se flexilem retorquet actem, idem ipse spectator & spectaculum. Quicquid id sit quod nobis nos ostendat bis amplectendos, imprimis charum esse oporteat; quod si laesos aut fra [...]tos reddat, hac ipsa aut injuriae aut antiquitatis specie charius cvadit. Gratulari libet Naturae, quod [...]rasam mihi Tabulam indulscrit, ho [...] ipso nomine, unde tantam caperet tui imaginem, qua se teque oblectaret. At, at, Portentum est quoties c [...]epit imago loqui.

Atque vero mihi longe promptius est Amare, Mysterium Amoris est, nec exprimifas, nisi sese Interprete. quam illud dicere quod [...]sentiri tantum gestit, non monstrari; & quoniam cordis incolit recessus, Contubernalem dedignatur Linguam. Qued nullis exemplis, nullis [Page] documentis Mortales accepimus, tum demum omnes scir [...] coepimus, postquam omnes idem fecimus. Diceres non tantum caecum, sed etiam elinguem Cupidinem, I iomata amantium, ut legatorum, conficta inversis characteribus. qui omnes corporis artus praestitit vocales, praeter unam linguam: unde disertius suspiria quam verba, quasi vitalis aurae internuncias particulas, transmittunt Amantes; & animatas tanquam Paphiae columbae gemunt epistolas; unde digitis sine calamo facundis confabulantur tacite, & in Corollis texunt dialogos. Per affabiles nutus, perque missiles risus, vocales cupiditatum Tabel [...]arios,Colloquia▪ ut Angelorum, intuitu peragunt, non intellectu, sed voluntate sese explicante. vota audiunt mutua, animasque visiles legunt. Nunc cano [...]i gestus, quasi tot rhetoricantibus figuris compositi, arcano varioque idiomate procantur. Nunc vultus peregrinant [...]s, velut in ignotos defixi, dum consuetudini renunciant, clam consuescunt. Nunc [Page] subducta supercilia iras projiciunt, sed & sedulo abblandiuntur, & in ira [...]enues solum delicias meditantur. Nunc intercursantes ex oculis Animae▪ pronuba ex intervallo basia raptim delibant, & furta amplexuum referunt ovantes. Hoc inter triumphos & delicias reponunt, latere. Adeo illud, quod toties in Theatrum prodiit, etiamnum spectatores fugit, & sua persona ludos agit. Videntur sane supra humanas leges divini hi confabulatores, auguriis certissimis captare alterius vota, viscera inspectare, & vaticinia instituere, potius quam colloquia: ubi cogitationes clariori intuitu deprehenduntur, antequam in verba exeant, aut fallere norunt; & vota quasi spectra oculis objiciuntur, sed ut imagines quaedam, non alla arte, quam qua nascebantur, conspiciendae. ubi exeuntes è corporibus spectabiles, velut [Page] è simulachris numina, non solum se aspectui exhibent, sed induunt, & quem affari contendunt, penitus animant. Plane quasi intra idem corpus libere commeant errantes & vagae mentes, nec minori silentio quam secum ipsis colloquuntur. Hic unus exprimi nescit, & velut mysterium colitur affectus; cujus sacra (uti antiquissimis fere Numinum) perinde accrimina, pudore & silentio proteguntur.Flammeum & velum ha [...] bes omnis Amor. Habet flammeum suum omnis Amor; Venerisque Alumni cum Aenea nube circumfusi procedunt in publicum, & in ipsa hominum frequentia sibi secretum faciunt: quin & uno haud contentus velo, gaudet Cupido ex insidiis saucia spectare corda, ipse non spectandus. Ita qui mundum composuit, sese in confuso reliquit Amor, inter antiquas tenebras & primaev [...]m Chaos receptus.

Solem usque adhuc fugitMysteri [...] [Page] tanquam Proditorem Venus, Amor▪ nec exprimi fa [...] [...]st. & ne deprehendi possit, nesclo quis Deus conclusit in Labyrintho, non solum Pasiphaës, sed omnem omnium Amorem; & si quando deprehenditur, aut retibus laqueisve implicitus, aut monstri specie involutus apparet.Ita etiam Aenigma est, nec vel intelligi potest. Aenigma hercle quisquis amat, & sibiipsi factus Problema; quodlibetice vivit, & in utramque partem exercet affectus, dum pugnantibus votis, per fluxus refluxusque pectoris huc illuc rapitur; ut in illo facile agnoscas contrariis ventis undisque multum reluctantibus genitam Cyprida. Problemata amatoria. Itane cundem illum & servire, & liber [...] agere, sui juris simul & alterius, & quod Imperatorum libertis evenit, nullo magis quam obsequii titulo Dominis imperare? Itane cundem tam bono omine, mori simul & vivere, & Phoenicis sorte, vitalem sibi rogum exstruere, unde ex incendio uberius revivescat? [Page] Itane maligna & insana esse A manti vota, eum cui maxime favet, ideo miserum optare,Malignus simul & Benevolus. ut succurrat? vulnus prius infligere, ut sit ipse sanitatis & salutis author [...] ideo Amicis despolia [...]um, & fortunis omnibus exutum velle, ut horum ipse in locum succedat? & prius Necessitas quam Blanditiae & merita illum ad amplexus trahant? Nescias an tibi iratum & adversum habeas, an propitium & benignum, dum eadem maligne moliuntur odium & Zelus. Inhumane factum est, aliorum deprecari gratiam, ut sibi unice placeret; aliosque amandare consortes, & in jus vocare, quasi sibi damnum inferrent; & hoc sollicite cavere, ne aliquando sapientior evaderet, unde ipse in contemptum veniret: scilicet caecum esse & Amasium juvat. Quin reciprocis aestibus & Paroxysmis, ritu febricitantis, friget & recalescit [Page] devotum pectus;Nullus fine indignatione Amor. nec ullus est qui sine indignatione amat. Exsecratur merito jucundum illum Carnificem, qui flammis amantem adu [...]it, qui se sibi surripit: sed & juvat, Papilionis instar, has circumludere flammas, & beato frui necis autore.

Seipsum miser extra se quaerit, haeretque captari, ut captum quandoque se redimat, & ut sibi sit proximus, semet possidenti adhaerescit. Difficile illi est Amare▪ difficile etiam non Amare; utrisque difficilius est Amore frui. Tam votis suis, quam votorum exitu affligitur necessario miser animus: ut si propitiis diis, & secundo fruatur Amore, jam priores reposcit cruces, & dulce illud tormentum suspirare & cupere. Usque adeo ju vat amplius ad amplexus aspirare, quam iis velut catenis astungi. Pluris quisque facit desideria, quam desideriorum eventus. Nulla sane sorte felix [Page] futurus, qui de successu queritur, jamque aegre patitur suspiria sua, anxiasque delicias disperdi. Quod durum premit Amantes fatum, quibus utut faveat fortuna, sua semper mens adversatur.

Unde ejus conspectum fugit,Amat, sapit, & timet conspectum. tanquam malum ominatum, cujus tamen vultu pascitur, cujus in lucem prodire id demum nasci existimat? Quaenam haec infelicitas, voti compotem voto non posse fr [...]i? Illa cincta Gratiis Maj [...]stas & allicit, & terret. Illa oris serenissimi, ut solis claritudo, & reficit oculos, & perstringit. Haeret attonitus cultor veneratione tantae divinitatis, quam sibi timendam finxit, Cyclopis fato [...]s [...]um passurus fulgur. Numen illi imposuit Amor & [...]i [...]ulos, ut jam dignior videatur possessio, quam qua frui sibi permittat, suamque ipse patiatur invidiam, sibi obstet Religio; & quicquid [Page] pro Numine habet, mente sola, non oculis, adeundum judicat.

Scilicet huic affectui sollicite prospexit Numen, dum gaudio immiscuit tremorem & sollicitudinem,Alternis gaudet & su pirat. ut delicatior exi [...]et voluptas. Hinc ipsa desideria ita torquent, ut etiam delectent; & gaudia ita calamitatibus infestantur, ut etiam crucient. Ita parce exhibentur, quemadmodum dominarum vultus, qui per byssinas nebulas tantum apertius celantur. Ita ut illis contingat, & habere simul & carete, utpote quibus majora quaeruntur quam quae tota simul indulgeri fas est gaudia; & per vices tantum conceditur ambulare, assidere, spectare, alloqui. Quinimo post haec omnia irrequietus usque & famelicus animus, nec consortio, nec aspectu satiandus, aliquid divinius ultra expetiscit, quod nec assequi, nec scire datut. Nescio quo fato [Page] hoc illos versat infortunium, ut quia nisi per somnia nunquam felicitatem soleant prensare, quas vere tenent delicias, tenere se dubitant, tenereque adhuc tractantes, umbras & somnia esse existimant, amplius deludi [...]ecusant, & timent frui.

Affectus ille qui caeteros componit animi motus, qui homines, fera [...], & Philosophos conciliat, sibi unice dissidet, & discordi nexu rerum dissimilium nuptias induct.Mollis simul & fortis. Nec ergo mollem con vicieris, cujus brachia tantum amplexibus atteruotur; qui semper aut odores exhalat, aut suspiria; qui levis supercilii minis oculique ictu prosternitur: etiam durum & asperum scias, qui curarum pervigilia, & tristes in lumine excub: as patitur, & prolixa injuriarum patientia animum exercet periculorum avidum; ut si desinit metus, voluptati sit eos fiugere, [Page] & capitis discrimina accersere, tanquam blanditias, & Amoris argumenta, ut genus procandi censeatur pallescere, seque prius miserabilem reddere, ut probet Amatorem.

An veto stupidum dixeris, quod verbera & contemptus pro blanditiis urunt & irritant Amantem? Totus, crede, in animam transmigravit, aut aetheream ignis particulam, quae nullas sentiunt plagas. Aut, si illud rideas, haec scias, Amoris est Philosophia affectu odia vincere, ignemque igne, sed splendidiore, expugnare. Scias tamen, non Amantis iste stupor, sed aestus est; siquidem injuriae ut spretae exolescunt, it [...] humaniter acceptae transeunt in beneficia, aut, ut dara omnia, molliore & cedent [...] sinu franguntur.

Quid adhuc insanum & caecum exclamas,Amantis vitia placent. quod alterius maculas velut ornamenta & stellulas suspicit, [Page] quod in vitiis causam decoris ponit, & culpam humanissimo errore (quod à Panegyricis fieri videmus) propinquae virtutis titulo cohonestat? Se licet negl [...]gat Amasius, comptius ab Amantis arte fucus illi & ascititia forma inducitur. At (iniquissime Arbiter) Censorem postulas, non Amicum, & affectuum loco judicium exigis, quod invides Amanti felicissimum errorem, unde beatior sibi videatur? Fas sit sibi [...]psi fraudem facere honestissimam, & augustiore specie illum in animo formare suo, quem ibi sanctius colere & contemplari decrevit. Pictorum illud est, vultus non similes, sed pulchellos effingere, & Archetypo blandiri; dum tabulam expoliat ad speculum potius, quam imaginem.

Ne tu,Caecus, sed & maxime oculeus. ne credas [...]rutos Amantium oculos, sed velo tantum obductos, per quod, veluti per transennam nebulamve, [Page] secu rius clariusve prospiciunt. At contractos existimes, collimantium more, ut perspicacius cernant: unius obtutu defixi, ad caetera non lippiunt, sed fastidiunt, sed clauduntur. Ubi unius spectaculo sese fatigant lumina, aciemque in illo consumunt, & deponunt, quasi dedita opera, ut nihil p [...]aeterea speculentur, non hoc est caecutire, sed nimium videre Quod si philosophari nihil aliud est quam Ideas contemplari, hoc ipsum profecto philosophiae opus est, Amare. Imo vero si tantum quisque amat, quantum intelligit, migravit in Scientiae argumentum illud, quod in affectibus insanum creditur, vehementer deperite. Audi Amantium machinas & obsidiones vel expugnandis regnis pares. vide triumphatas quotidie puellas, velut tot ingeniorum Trophaea duci, quas necesse est prius decipi quam capi, & invitas adsua [Page] vota perduci: ita falli amant magis quam amari, & prius strophis dolisque circumveniri quam amplexibus. Expendas quantos ubique praestat afflatus Amasia, quos doceat Lyricos pruritus, quamque epigrammatice lascivire erudiat saucii aestus pectoris. Tanti aemulus ingenii exclamabis, Da quod amem: adeoque Apollinis vice in posterum Cupidinem adornabis.Cum ratione insanit Amor. Maligne erras, quisquis eversae mentis deliria esse existimas, quae divini furoris sunt mysteria. Fari ritu sine ratione feliciter impetus disponit, ac nunquam errante dextra humana jaculatur corda, etiamsi idem caecutiat, nec scopum collimante perfigat acie. Regitur nimirum non oculo manus, sed impellente intus numine: neque ratione ducitur Amor, sed aliquid ratione divinius sortitur, ut ipse Deus, qui Rationem non habet, unde possit errare, sed certissimo [Page] impetu fertur in omnia, & sine consilio sapit.

Quam bene interse conveniunt sapere & amare, Solius sapientis est. cum solius hoc Iovis, & post Numen, sapientis negotium videatur, qui oracu [...]o par, satis novit, QUIS OPTIMUS. Alium enim amare praeter optimum, nefas est. Hic unus erit qui judicium feret, fati instar, perpetuum. Non Amare possit ille, cujus fallit opinio, cujus errat amplexus, aut quem aliquando debuerit odisse.

Conjugium enim Amantium, velut solenne Matrimonium, nullum admit tit Repudium. Ubi Zona solvitur, nodus subnectitur non solvendus, sed, velut ille Gordianus, discindi aliquando possit, nunquam solvi. Quanquam enim Animarum nexus morte sola discindi poterint, poterint neque morte solvi. Non desinit Amor, licet desiit quod amatur. Tunc quoque cum fuerit, [Page] non videbitur Anus conjux, & quae defloruerit forma, fideli mente servabitur illibata, & saltem memoria amabitur jam passa Metamorphosin pene ignota uxor. Tunc quoque cum fata eripuerint,Res perpetua amor. quasi tantum absentiae per intervalla divisus, spirabit memori in animo superstes usque usque amicus: quoties dulci cum spectro miscebit amplexus, negabit periisse. Nihil agitis, O Parcae; adhuc colloquimur, adhuc duo sumus. Aliis Hominem eripuistis, mihi nec umbram quidem. Prius tantum eadem anima, nunc etiam corpore utimur. In Nos, ut in Astrum suum & coelum, recipitur.

Iam Circulum suum confecisse Amor videatur; qui ita semper eo redit unde processit,Circulus est. ut perenni motu divina imitetur; ita in se desinit, ut semper incipiat. Neque enim amat, si quis aliquando aut minus, aut non [Page] omnino amare poterit. Non enim ut caeterarum rerum, ita Amaris finis aut fatietas est; nec, ut fames sitisque, assumpto cibo sedatur: qui dum expletur, non extinguitur, sed succrescentibus irritatur deliciis; & tanquam novo indies spectaculo dilecto vultu luxuriatur. Perenne capit oblectamentum, perpetua urgetur aviditate, & semper invenit quod ultra expetat: Contemplantis animi, & coeli ad ri [...]um perpetuo movetur, non quiescir; nec lassat iste, sed reficit labor. Ita unius finis beneficii gradus est futuri, & geminato imitatus ardore Hominem primo, deinde beneficia sua fovet.

Immortal [...]m oportet esse Amorem, Mors Amor. vel quod aeterno dicatus, vel quod in se semper subit Mortis vices. Quis enim nescit testamentum simul. Amanti [...] & fatum esse, und [...] animam ab ore alterius legendam extremo [Page] suspirio exhalat, suique haeredem ex Asse constituit, unde bona dispensat, & illuc supellectilem transmittit, quo demigratus est? Cui vatum divina sors contigit, extra se rapi, vitaeque quasi perpetua extasi frui, propriaque exui anima, ut aliena felicius impleatur. Fidem mihi facit transmigrationis & [...] suae dum amat Pythagoras, Hic Pythagorica Trans [...]migratio. non dum philosophatur. Cujus desultoria anima, & emissitium pectus, depositis ad libitum, quasi vestimentis, corporis exuviis, sedes ad amoeniores & pulchrius hospitium, velut ad Elysium, evolat. Ante huno obitum nemo felix, quem praestant Amor & Philosophia: haec animum pulchri contemplatione colliquescentem solvendo à corpore, iste pulchri ad complexus emittendo. Inde fastidium, hinc fuga exitusque sui: utrinque accersitur pulchrum sine necessitate fatum, & [Page] velut phoenici magna libido pereundi. Ad lautioris conspectum aedis (delicatularum more Dominarum) subit primum sui fastidium domicilii, & superba aegritudo; deinde ad oras illas florentes peregrinatio, in quibus quoniam nasci non licuit, volumus hospitari, & consenescere, aut quasi repetitis vivendi rudimentis renasci. Quisquis es qui hos neges Animarum transfugientium excursus, attentius specta, ut ea semper parte manifesta confluat anima, qua propius accedit ad Amasium. Si jungantur dextrae, distribui dices in digitos palpandas Animas, seque mutuo prensare, & nectere. Si conserantur latera, exsultare praecordia, & glomerantes subito illapsu spiritus illuc senties facto agmine concurrere, pulsare, seque (uti solent Rustici) verberibus salutare,Vnde ex conspectu Amasii Rubor. exitumque pene rupto carcere quaerere, & eluctari. Quo dicam [Page] fascino ad conspectum chari capitis evocatur subitus in ora rubor, & saucii pectoris index exsilit in ferientem, non aliter quam hominis caesi vindex cruor crumpit in Homicidam, vulnusque redit in vulnerantem; dum hic ad vindictam nescio quo instinctu, inde ad medelam festinat purpurea Anima? Vide ut avide captant sonos Animae in auribus excubantes, & in eos mox se convertunt. Spiritus commutant, dum verba miscent, & in illa ipsa immigrant vota, quae loquuntur. Vide errantes ex oculis perenni effluvio Animas cupidis obtutibus sese consumere,Vnde deliquium. & frequens deliquium pati spectando. Amantibus idem prorsus effari est, & exspirare; idem videre, & sese extra mittere; spectare, & transire in spectaculum. Adco festinans ad exitum totus homo modo in oculum, modo in aurem migrat, & ea solum parte vivit, [Page] qua suo fruitur Socio. Sic homines Amor contractius cogit spirare; &, ut quaedam imperfecta Animalia, unico sensu jubet esse contentos. Atqui vero hoc est divinum hominem, non mancum reddere; ex quo pauciora vitae instrumenta postulat.

At unde suave detrimentum corpus, [...] Animae extensio. inde capit augmentum Anima, & expansione quadam in majus diffusa, quae unius tantum pectori nata est, nunc & alterum regit, bis victura. Inter duo corpora confusa nescit cui potius formata videretur, ut in omni Amore incrementum agnoscas: Quisquis amat, inde numerus est: Antipherontis fato,Vnum in multos diffundit. assiduum secum circumfert consortium, seque altero sodale fruitur. Si tamen numerus hic dicendus est, quem mihi computat idem calculus, quem unus distinguit, homo, commutatis vicibus hinc [Page] inde positus. Foecundo errore non aliter Amantibus, quam potantibus, bina apparent omnia. Sed eo ritu bina, quo & ipsi oculi, quorum unicus unice motus,Vnum ex multis faci [...]. unicus visus est. Duo hic videas adeo arcte in amplexus irruentia, ut in unum transeunt; & amplexus perdant velut intra se complicatis brachiis. Dum Salmacis fato idem sit quod petit, & petitur; nescit an amet verius, an ametur; nec fruitur, sed convertitur in votum. Vah, ludis fraudulenter, munifice Cupido, dum intra pectus condis, quod ad amplexus requiro. Nimium propitius es; fac aliquid contra, ut duo simus, ut esse nos sentiamus quod volumus. Obstat cupienti, nimium frui. Obstat eundem esse, quem ad partes voco. Idem usque velle & nolle, nihil consortii affert, ludibrii plurimum & fastidii. Dum consulimus, invicem tantum assentimur; non mutua officia, [Page] sed delicias nobis facimus. Videor umbram pro Amico complecti, quae vestigia semper premit, & motus imitatur meos. Absiste precor, O mihi meipso junctior Amicule, faxis quantum potes, bene velle, sed minus Amare.

At O Cordium Trapezitam Cupidinem! O instrumentum commutandi, & utilem syngrapham, unde eadem illa proplastice compaginandi corda, eadem vis quae unum ex multis facit, unum quoque in multos diffundit! Sic eadem est unitas, quae cum ipsa non sit numeranda, exit tamen numeri principium. Sic eadem ars est, quae res multiplicat, & subducit in summam. Neque hoc derrimentum existimamus, sed compendium; nisi quod amplius prodest vires colligi, quam extendi. Eo perfectior quaeque res est, quo simplicior. In nullo spacio aut numero comprehendi, Dei est. [Page] Quicquid optimum, quicquid summum est, id unum esse oporter.

Ut ergo hoc perfectionis habet Amor, summam unitatem; ita & altero gaudet perfectionis titulo, sese communicare. Quicquid enim perfectum est, hoc uno modo crescere potest, si se distribuat. Hoc censu in suo saepius scribit, quod alios ditat augetque. Hinc ille benignus Animus, natus ad humani generis patrocinium, tam facilis ad Amorem, quam omnium Amore dignus, illud instituit liberalitatis genus, seipsum alteri donare:Primum donum est. quod unum proprium hominis bonum est, & primitivum munus. Caetera aliena sunt, nec in nostris numeranda; quae non magis quam solem hunc & communem Auram possumus largiri, & vix jure utimur, verum non sine rapina donamus, coeli nimirum & fortunae Beneficia.

[Page] Ad Numen propius accedit quisquis amat; eoque huic uni cum Numine incumbit, Prodesse. Sentiunt itaque & qui animis maxime valent, aeque ac qui corporibus, ingenuos generandi, id est, dicendi pruritus, capitis puerperia, & castissimam propagandae virtutis libidinem. E [...]enim foecundas mentes, uti fontes undarum viaestuantes, eluctans intus Anima, & singultiens spiritus impellit, ut sese effundant.Opulentiae, non indigen [...]iae nomen. Tantum abest ut abegestate proficiscatur amor, ut opulentiae nomen sit, maximeque adveniat naturae fubsidio, nisi quis aegritudines nominet ipsa remedia, quia cum morbis conjuncta. Non libet amplius de naturae angustiis queri, postquam ingenuum illud humani generi [...] commercium indulsit; quo quisque se tradit & alium accipit, (neque enim Amore nosmetipsos prodigimus, sed commutamus) [Page] imo quicquid in alio divinum est, suum transfert in Aerarium,Ingonuum est commercium. alienis Haeres accedit opibus, alienis quasi supposititiis dotibus expolitur suosque in altero defectus supplet.

Fallor tamen, aut nulla in Amicitiis negotiatio, nullum aucupium subest; sed neque hoc Amoris praeceptum est, UT AMER [...]S AMA. Gratis, & sine pretio adacti, hoc quodcunque sumus alteri impendimus,Non commutandi, sed communicandi animo, quanquam & commutandi fortuna. communicandi tantum animo, quanquam commutandi fortuna. Quid enim liberalius istis Amandi exemplaribus, Deo, & Parentibus? Quorum affectus omni gratitudine majores coli tantum possunt, non rependi. Illic tamen ubi improbus esset omnis gratitudinis conatus, vices constat referri, dum ipse cultor Dei, opificium simul & opifex, Deum facit adorando, & gonibus ex suis (uti ex femore B [...]ehum) Bacchi Numen parturit [Page] Pietas. Et idem ille, qui parentibus vitae brevem usuram debet, iis vitam reddit posthumā, transmissae animae non magis haeres, quam custos. Aspice vitem Cupidinis, non Bromii Arborem, ut mille brachiis ambit, mille amplexibus sollicitat virum; ut illi uberius praesidium praestat & ornamentum, à quo fulcitur. Non alia onera quam gemmea dona & umbram apportat, unde ab injuriis Coeli defendat, quas ipse sustinet. Dixeris, non auxilia petere, sed ferre Amorem. Vnde amplitudinis tessera est, & superiorum sors, libentius Amare, quam Amari.

Ite nunc quotquot creditis non Benevolentiae causa,Amoris à sacris & castris amandatur quicquid infirmum. sed Profugii, Homines uti imbelles feras coire: sciatis illum quem olim puerum putastis, denuo adolevisse Amorem. Sciatis ab his sacris quicquid infirmum est, sive sequioris sexus, seu debilioris [Page] aetatis, procul amandare steriles cultus, & male pia opprobria militia ubique vacant, neque Cupidinis castris sacramenta dicunt pueri, foeminae, senes, neque (quod his omnibus infirmius nomen est) improbus animus. Proh! Humanitatis certamen quale inibitur, ubi vincere, aut vinci pudor est, ubi honestior fuga est? Quale inter hos foedus & consortium, qui nihil habent commune praeterquam unum hoc, Vivere?

Quid autem ist haec lasciva aetas,Excluduntur pueri, ut virtutibus, ita & Am [...]citiis immaturi. quae sodales juxta ac ludos in horas mutat? cui textiles in Aulaeis viri ad consortium unice placent, veri terrent Homines. Cui odii & Amoris causas ignorare Innocentiae meritum est, & digna miseratione virtus. Quae quoniam omnes, tanquam parentes, pari affectu prosequatur, omnium subinde tanquam parentum promere [...]ur indulgentiam, [Page] Amicitiae adhuc impar. Quanquam & hic amabilis Benevolentiae error, quoddam videatur humanitatis rudimentum, & Amicitiae Tyrocinium.

Quid altera ista severa nimium aetas,Senes & emeriti, qui moleste nimis aut delirant, aut sapiunt nimis. non sibi magis quam aliis molesta? Ista scilicet quae baculum sola deperit, aut pro ligno Hominem sumit, in quem reclinet; quae toties alteri irascitur, quoties Podagra furit, suosque morbos querula imputat quasi crimina Amanti; quae tremulo non magis corpore quam animo, omnia pro suspectis habet. Etiam officia expavescit, tanquam captandi artes. Nimium illi placere est Pollinctorem agere, & quasi mortuum ungere. Iuventutis luxus mihi invidet semper, aut castigat transactae Adolescentiae ad exemplar; meosque mores culpat, ut suos jactet, meus nimius Rivalis. Elatum crede [...]m, dum audio Annales, [Page] & Epitaphia sua quotidie recensentem; monitus asperiores patior perinde ac jurgia & lites in hoc perpetuas, quod non una consenescam, una commoriar. Importunus rugas in me suas exigit, & istam se [...]ii virtutem dicam an morbum? Sapere & ringi. Videor sane coram Magistratu sisti, & censuram subire, non sodalitium. At quisnam crudelior Mezentius cadavera calescentibus desponsat amplexibus? & inter vitae delicias praecipit deliria, & consilia? Quis iniquus Arbiter me cum alterius aevi homine jubet retro vivere? quem paulo familiarius habere nefas est, & revereri id ipsum est extra Amandi fines & humanitatis jura quadā Apotheosi proscribere. Verum uti teneros animos prodromis nascentis amoris deliciis imbuit Volupe istud cum paribus ludere; ita etiam emeriti caloris ultimus aliquis conatus videatur, sive adolescentium [Page] infamiae deliria sua blandius attemperare, sive cum coaevis una tussire, veterumque Amorum recordatione & invidia frui. Quibus unum hoc restat, missione jam nolentibus data, alienis Amoribus interesse; praecepta quasi philtra miscere aliis, & suspirare; molles crudire amplexus, & optare. Etenim haec Cadavera, quemadmodum Animae, sic & flammarum reliquiis misere palpitant; quae non vivere faciunt, sed vixisse ostendunt; taedasque Cupidinis nunc denuo usurpant ad funeris pompam.

At O Cupido, O Hymen, Hymen [...]e; Foeminae, ut diversi ab homine generis animalia. quam impares faces accenditis! virum cum foemina! hoc non jungere est, sed perdere; nempe infelicius par, quam animam cum corpore: cujus consortium dum oblectat, infra se demittit, & dehonestamento est; dum inservit, fallit, & detrimento est. Alteram ex adverso lancem [Page] non implet foemina, sine Auri pondere. Opus est ad hos amplexus, haec ad oscula, dote & stipendio. Conducite hanc felicitatem, non gratis admittimus. Neque tamen inter consortia humana, sed inter peculia numeranda est mulier, Thalami supellex, & mensae ornamentum. Sic cum illa quemadmodum cum catella luditur. Non degitur hoc quodcunque aevi est. Cui pigritiae & luctus tempora sola permittenda sunt. Cum nocte aut coena veniat Luxme [...], horasque perdat etiam invitis nobis perituras. Haec vitae intervalla, & respirandi Parentheses, & vacua actionum vix satis implet: ad iniquae naturae pensa, & aevi nostri dispendia accedit, somnoque & cibo gravius damnum est, uxor, dicamne? & dicam sane, pace Gynecaei, quod sentio. Ego has humani generis expletivas particulas, quasi in orbe muscas conditas existimo, [Page] ne humanis rebus vacuum contingat. Ego totum hoc futile genus, medium quoddam Animal semper duxi, quod hominem, Centauri instar, cum fera componit, & quasi utriusque Naturae & metamorphosis confinio detineat. An vero hoc consortium dicitis, quod id unum homini praestat, ne solus sit? Plus satis est illis si Rationis vim agnoscant, & sentiant, non utantur; & ut Animantes natura sua efferae, consuetudine demum mansuescant. In his nihil magis timendum, quam ne sapiant, aut aliquid sciant ultra silentium, & oblectandi simplicitatem.

Sanctior res est amicitia, Amicitia rationis opus est, judicii res aeque ac asse [...]. quam ut amplexus vel honestos adsciscat, quos deprehensa debet erubescere. Augustior haec flamma est, quam quae adjunctam una levitatem patiatur. Imo arctius connubium est, quam ut admittat vel se [...]us discrimen.

[Page] Supremum hoc est Rationis opus,quae sola secum cons [...]tit, & praestat duobus unam vivendi regulam. eligere cujus moribus libentius vivas quam tuis, cujus arbitrium sequaris tanquam proprium; aut etiam exspectare dum eligas quem ames: ita deinde Amare, ut qui impetu, non judicio rapitur; ut qui semper amare incipit, tantum abest ut desinat: Hoc est impatientiam cum constantia jungere: hoc est consignatam in animo Ideam ipsa cera expressius recipere, tenacius servare. Imo vero istud est virtutis negotium,Virtutis negotium est, unam votorum mensuram figere; eosdem mores per omnes fortunae vices sibi similes fingere; duos denique ita componere, ut quod uni vix contigit, unum hominem agant. Quos eadem velle semper necessarium sit,cujus sine detriment [...] communi [...]. quia non nisi optima velint: summa quoque gaudeant oportet communione, quia virtutes quas sine invidia possident, impertiunt: adeoque haec animi [Page] bona magna aviditate effundi expetunt; & mentis candor, non secus ac coeli lux, perenni incremento sese prodigit. Item firmius vel Stoica fatorum catena vinculum, ubi perpetuam animorum cognationem inducit, non eandem parentem habuisse, sed eandem vivendi originem, Rationem; & (quod vim habet vitaliorem) ejusdem honesti affectu imbui potius, quam eodem sanguine; iisdem desideriis pulsari pectus, quam vel eodem spiritu micare arterias. Eadem ultimo numerare bona & mala, chariora longe nomina, quam communia pignora. Parum est eandem animam, parum divisam credere in duobus. Habent eandem mentem in duobus unam. Diceres vel nulla cogitationis invidia distrahendos, ubi nihil relinquitur quod duos distinguit. Quicquid enim distinguat, aliquando etiam dirimit, imo infensiores reddit [Page] (quod ex altera parente, & ex semisse cognatis evenit) ipsa propin quitas.

Frustra,Vir malus non est social [...] animal. ut caetera virtutum, ita & nexus & amicitias imitantur vitia. Quibus easdem habere voluptates, perinde ac easdem dominas, odium ex amore accendit. Eadem habere commoda (quanquam & hoc religiosius sonat, quam vel eosdem habere parentes) male ominata ex necessitudine invidiam pascit, & rixas illis, sese mutuo depraedantium, vel corvorum, vel etiam cohaeredum majores.Secum ipse dissidet, s [...] fugit. Haud alius invidebit, sed mirabitur in unum convenisse; etiam convenisse negabit, aliter quam in una puppe navigantes, quos conjungunt metus & pericula; quosque mox in portum delatos navigandi felicitas solvet, societatis faciet naufragia, quasi coorta in terris tempestas, negotiatio, variasque in plagas dissipabit iste regionum [Page] major quam hominum affectus. Qua fide cum aliis conspiraturos auguraris, quos ad hanc consuetudinem benevolentia non impulit,I [...] alium incidit non benevolentia, sed fastidio sui delatus ad societatem. sed ingens sui fastidium? aegre se patiuntur, seque devitare inter turbas moliuntur, non delectu ullo, sed quo licet suffugio. Quis enim illis placere possit, qui sibiipsis displicent; qui mores illibatos & sui dissimiles quasi exprobrantes aversantur,In moribus qui nec similes patiuntur nec dissimiles, tanquam ulcera contactum fugiunt etiam medentis foventi [...]. & horrent, ut sontes Magistratum? mores autem aemulos (ita metuunt vel ab imitatione probari) quasi Rivales ne extrudantur, extrudunt; & aufugiunt uti deformes Speculum. Haec prima est improbitatis poena, se vindice etiam inter homines damnari pessimae solitudini, malefidis sodalitiis; huc adeo omnia magno conatu frustra agere; tot obsequiis aliorum mercari affectus; blanditiis stipendia conductitium locare animum, & Amicos sedulo [Page] colere, non aliter tamen ac solet calceos tergere, & jumenta curare, utpote nimirum sua ministeria, sua peculia: omnia denique sui unius gratia satagere (quod grandibus beneficiis solet fatum accidere) omnia ingratitudinis damno disperdere, suique odio, suique taedio, inter haec fortunae lenocinia flagrare, expavescere. Quisquamne illic quem sibi infensum videt, sese alterum eundem sisteret? Quisquamne hujus saevam benevolentiam, quem nollet eodem animo amare, quo erga seipsum affectus est? Cujus serenos vultus, tanquam illos Martis aut Fortunae, debet metuere, gaudiisque suis timide frui, tanquam insidiis, aut deliciis proximo sole & vento pereuntibus. Videor mihi videre male secum cohaerentes gemellos, non dissimili specie quam dispessam Aquilam, ubi complexus colluctantium, similes vultus, [Page] quales in divortiis aversi, & contrarii volatus, sese semper fugientes, semper retrahentes. Solve male coactos nexus, O Rerum Arbiter, tuque audacior rerum opifex, Pictor. Avolabit continuo, seque destituet dimidium Monstrum; jamque constabit non sponte, sed errore coiisse. Apage Veneris deforme prodigium! horret Natura, horret istos plusquam monstra diversi generis Animalium coitus. Nihil hoc Amantium genere infelicius. Qui Imperatorum veterum, aut Avium ad ritus, vagum conjugium ineunt, sed stata luce, sed solennibus Hymenaeis, mox tamen elapsa tem pestate solvendum: Cum deferbuit Calor, nova agitur Repudii libido. Quos non ultra breve convivii spatium propitios conciliat gratia, eademque confestim saturos dimittit. Quippe qui vehementer ignorant id quod efflictim discupiunt. Fortuitus [Page] affectus, votorum insaniâ, uti olim fluctuum Venus, temere enascitur: Hallucinationibus sustentatur, mox, cum primum ad sanum redierint, ultro damnandus. Dicam mehercule, quotquot impetu aut morbo amant, una saevire, conflagrare, & febricitare; non consentire, non conspirare.

Non ad luxum, sed ad disciplinam orbis hoc severiore Naturae edicto,Lycurgi idem & Naturae edictum, Ne fas Amare neminem. quemadmodum Lycurgi, cautum est, Ne quispiam Amatore suo vacaret. O bene, quod par nobis Amandi ac vivendi necessitas imponatur, eodemque calore vigeat & exardescat pectus. Et qui sine numine, sine Deorum praesidiis superesse poterant Epicuraei, non tamen esse sustinuerunt sine eo quem colerent Amore, cujus metu ac Religione jucundius sese exercerent. Ita malumus fingere potius Numina quam accipere. Et quoniam insitum nobis [Page] est Amoris, [...] citius quam [...] invenias. atque Pietatis instinctu agi, pari utrinque superstitionis Zelo, ne des [...]t quod veneremur, indigna prorsus ludibria, catulos, feles, & quicquid Aegyptius coluit, in Amicos adoptamus, & Penates. Imo absentibus procis, impatiens Amorum Gellia speculum, & imaginem suam moechatur ipsa, quodque vel AEgyptum puderet, turpius Niliacis monstris Animal, suspicit seipsam: sed ignoscere juvat, quoniam omnes juvat idem insanire, & inepte potius quam nihil Amare. Velis, nolis, aliquid semper velle necesse est; siquidem eo ipso quod nolis, aliquid expetis. Caeteri quidem affectus ab Arbitrio nostro dispositi,Ab affectibus caeteris nemo non est aliquando liber. aut impetu suo consumpti facile exolescunt. Dolor si rationi non cedat, cedit tempori, cedit odiis: Odia ipsa aut difficilibile exagitata, aut metu sibi imprimis displicent: M [...]tus etiam, ut desint [Page] caet [...]ra remedia, malis ab ipsis possit opprimi, suique magnitudine victus, occallescere, & stupore sanari: quin & Ira, omnium ferocissima, lassata in clementiae speciem mansuescit, aut satiata Animam in vulnere ponit. Unus hic affectus qui luxuriatur adversis,Ab Amore nemo unquam va [...]t. & dum opprimitur, delicatius lascivit; non, ut reliqui, in hunc finem natus, ut restinguatur, contentus desinere migr [...]t in necessitatem, & voluntarium fatum. Libertatem ultro exuit, quam in eo consumpsit eligendo, quod perenni desiderio & possidere simul & persequi possit; quod nolit aliquando possit odio habere; & Quis desiderio sit pudor aut modus? Cui vota si quando errant, ingenuo saltem errore ad omnia quasi ad pulcherrima aspirant: quibus indignus est,Iure suo insanus amor modum & finem n [...]scit [...] quia ad optimum aspirat▪ quisquis non ultra modum insanus; amplius adhuc inhiando, non satis se inhiare, amplius semper [Page] fruendo, non satis frui sentiat, sibique plaudat frustra semper beato.

Ita est:Vt amare neminem, ita amare non optimum, n [...]fas est. pari edicto sanxit rerum parens nefas esse, aut neminem Amare, aut non optimum: quorum istud est inhumano fastu mortalium genus damnare, hoc est vero pessimo parricidio seipsum disperdere; cui cum vitae optio est, natalium suorum Arbitrium obvenit, licuitque sese in alio refingere, malit perire. Unum pectoris regnum, sicut illud Alexandri, debetur tantum optimo, quem quaerere vitae pensum est. Hominem scilicet ex summorum virorum dotibus, ex puellarum votis compositum: Hominem nempe quendam Catholicum, ex omni virtutum Hyperbole ornatum,Optimum quod nusquam est in natura, opinione nostra supplemus, & varietate felicitatem consarcimus. & quas uspiam invenire, & quas fingere licuerit, quasque tantum scire homini datur, non habere: Hominem denique qualem cum improbis votis formavimus, [Page] aut Ideam nobis aut Deum finximus. Iam (que) cheu paulo digniorem invenimus, quam ut Amari fas sit, & tantum adorare liceat: Id demum quod Amore dignum, dignius cultu est. Hae flammae aris debentur. In opprobrium sui hoc desiderium indulsit Natura, cui par non est explendo. Ne tamen in tormentum tenderet, quod maximi beneficil loco dedit (quod indies irritat, nusquam satiat) quicquid rebus ipsis deest, ab opinione nostra id voluit totum suppleri, ut faltem delirio nostro beati simus. Supposititio pulchritudinis fuco eludimur; & prius fallimur, quam felices videmur. Pigmalionis instar, statuam quam fecimus deperimus; nec factam subinde, sed genitam credimus. Caligine nostra decepti nubem nostram pro Iunone libenter amplectimur: & decipi quidem juvat; adeoque labi, falli, errare Humanum est. Non infortunio [Page] nostro, sed voto, utili impostura fit, ut uberius quam Calculatorum praestigiis fraus ipsa delectet simul, & lucri specie non falsa ditet. Siquidem credulitate nostra certius felices, & quod ditescentibus provenit opulentiae fama, & suspitione locupletiores evadimus, quam amplissimis fortunis. Iö divitiis securus fruere, si quas propitius Animus, non Deus tulerit. O auspicatissima, non sortis, sed opinionis secunda munera! O bona, quoties diis irasci, aut fortunae jocari collibuerit, non deponenda! Quae nulla vis, sed nec altera opinio rapiet, nisi ut nova suppeditet. Esto, opinionem, tanquam fortunae sororem aut Naturae, varietas delectet; non tamen varietatis causa etiam monstra admittet,Hinc amandi levitas rerum occurri [...] defectui. non hac levitate lascivit, sed occurrit rerum defectui. Affectuum sicuti & rerum vicissitudines ad solatium & remedium, non ad lucem adornantur. [Page] Nullo utique Hominis, sed Naturae convitio & infelicitate fit, ut vagos & alternos Amorum animos reprehendamus; qui veteranos indies sodales, tanquam trita vestimenta, exuunt; qui Homines, ut Apiculae flores, desultorie delibant; quibus quoniam (uti philosophantibus verum, ita bonum in fluxu, & in incerto positum etiam viventibus videatur) sceptice pro positum est Amare; neque inconstantiae hoc est,Iudicii & delectus est. sed judicii, cum delectu vagari, varioque mellificio ex omnibus carptim colligere, quod nusquam satis occurrit. Nihil dignum est longo amplexu: Hae quoque quas jactamus, non virtutes, sed virtutum umbrae, tanquam nobiles picturae, extrema tantum acie ex intervallo spectandae, intuentium mores non patiuntur, & lento visu evanescunt. Tanti non est totum hoc Constantiae nomen, ut clariora merita [Page] non colam, ut majora sidera non sentiam, quia sub minoribus natus semel fueram, morbisque & damnis adhaeream meis, ne de statu quicquam pristino dicar decedere: ut denique Casum, aut, quod saepius errat, Arbitrium meum, quasi fatum, immobilis patiar. Sine precor has divinioris particulas mentis, quam in te primus stupui, in alio adultius emicantes vehementius mirari. Sine hos quos ipse educasti Amoris progressus. Idem ipse qui me Animi candorem tui, liliorum & vultuum nivibus, rudisque simplicitatis facili satis, sed fatuae nimis, & necessariae humanitati anteferre docuisti; nunc etiam docuisti conspecto uberiore splendore te contemnere, nisi ex co non tam contemnere videar, quam illustriore sub imagine impensius venerari. Simili prorsus lege non extinguuntur, sed adumbrantur minores faces, [Page] & prae pudore se abscondunt stellulae, quoties exoritur plenius jubar. Quid hominum & Deorum fidem inclamas? Ea conditione amaris donec optimus omnium, omnique major comparatione mihi aut sis, aut videaris.

Despice insensata Naturae [...],Appetitus omnis etiam insensatus tendit ad meliorem naturam, tanquam ad Ideam. (quanquam pudet tam infirmis exemplis vitae documenta & virtutis debere;) vide ut omnia etiam quae pessima condidit opifex ad optima instigavit, & praestantioris pulchritudinis admiratione & desiderio. Voluit scilicet injuriae & pudendae inertiae conscia Natura, quae res saepius abortit quam parit, & si ad exemplaria & Ideas respicimus, quot foetus, tot & rara, & nihil praeter monstra edidit: proinde vim artificem illis ingenuit, qua propius Ideas suas contenderent, sibique suam limam deberent. Postquam dimidiatum ubique [Page] opus currente rota emiserit, cum altero conjunxerit, & utrumque absolverit; una haec cuncta urget extra sortis suae leges exire melioris ambitio. Hinc Clytie, quanquam radicibus fixa solis sequitur fugam, & obverso avide in Phoebum ore, dum radios imbibit, subinde in stellam evadit,Vnde Amoris naturalis duplex finis. sed vegetabilem in stellam. Hoc aemulo ardore dum aethereas flammas saxa hauriunt, concretum jubar ac solidam accipiunt lucem: olim rigidae excremento molis, nunc in gemmas transeunt, & facies vibrant, non minus in [...] quam in annulo Amatoris. Hac blanda arte dum pelagus Lunae non clarius imaginem quam motus recipit, Co [...]lestis orbis Intelligentia, quasi sua gaudet. Hac amabili invidia dum Chalybs Magnetis quasi admiratione trahitur, & mox pronubo amplexu mutuoque anhelitu pretiosam exhalat Animam, jam quasi [Page] magnes factus suas exercet illecebras, & tantum cuncta alia trahit, quantum trahitur. Ecee in rerum natura non secus ac in vita ambitiosa paupertas agitur, & potentiorum cultus: neque quicquam in alio diligentius suspicitur quam fortuna. Desit licet Philosophus, habemus Philomathematicos fluctus, qui lunae deliquia certius quam Ephemerides ostendant: habemus Astronomos flores, qui solis motus doceant, & pro Horologiis articulatim pereuntis dici admoneant. Desit licet hujus Theatri spectator, & pronus in stuporem rerum contemplator, & procus; tota natura suiipsius veneratione rapitur, seque speculantur invicem, mutuoque conspectu pascunt, ut uterque mundi oculus, ita uterque mundus; & hic inferior superioris ad dignitatem aliquantum videtur assurgere, ca ambitione qua plebs [Page] Hispana, dum procerum liceat majestatem aemulari, caque arte qua plebs olim Romana, dum populus Patrum in connubium admitteretur. Nimium prospexit rebus suis opifex,Praeter ista ulterior in homine Cupidinis scopus est. Divinitas & A [...]ternitas. quod Amoris tutelae mundum commisit, unde otiosum numen aut negari possit, aut contemni.

Sed cum res aliae ita sint comparatae, ut capere tantum, & egere possint, unus Homo novit diligere. In illis rudem Natura adumbravit affectum, ut in minoribus exerceret, quod in Homine sollicito conatu expoliret. Quamquam & Hominum agnosco iisdem gradibus & incrementis paulatim procedere hunc affectum, quibus ipse Homo, & diversis quasi natalibus vita, sensu, ratione dotatum; implumem primum Amorem, informis sympathiae instinctu prorepere, mox Cupiditatis alis incitari, ultimo in humanitatem [Page] exire, & rationem fieri, quod antea impetus fuit, aut praedominantis pondus elementi. Ubi enim tener adhuc calor pectori incubat, nedum disclusit palpitantes sointillas, sibi vix ausum credere desiderium.In quo gradu [...] & aetates Amorum omnium. Ubi recens à vulnere Animus, nec ferientis manus, nec plagae satis certus, illos concitat doloris stimulos, quos sentiunt infantes, quando ruptis gingivis dentes enascunrur: Tum cruda & ignara videas vix bene natos ad conspectus emitti ad conspiria, sicut myrtus myrto assibilat. Neque enim primis in gemitibus ultra nemus Veneris quod oberrant vagientes Amatorculi, auras intelligunt, quas ventilant: dum nectunt sine sensu Amplexus, & Pandiculantium more extenta quaerant cui innitantur brachia. Dicas licebit Hederae aut vitis ista insitiva brachia, & sinuosos tantum ramos; ubi vero [Page] procrescente Cupidine crepitantia figant & devorent oscula. Palumbes intueris, non Homines, ubi lascivis jurgiis querulos gemunt Amores: Turtures audis, qui porro amplius à natura compos [...]ti ad benevolentiam, blando & innoxio affectu prosequunturalios, delphini & lacertae praeferunt Humanitatem. Verum profecto adultae Homines flammae rapit generosior impetus, caeca quantumvis. Hac caeca vi, perinde ac obseratis oculis Idaliae Palumbae, sursum ferimur, & summo nisu in Co [...] lum, tanquam in nidum, nescii contendimus. Usque adeo Divinitatis avidam ostentant indolem etiam Amantium vitia,Species Amoris Adulterini & errores Amantium. & hujus unius affectus errores aliquid imm [...]rtale spirant. Ut vel iste impu [...]ior pruritus, qui inanes virtutum nuptias & animorum concubitus deridet, qui aliquid quaerit quod amplexus impleat, & Venerem [Page] colit, quamquam natalibus inde suis tempestates & vitae naufragia minitantem, videtur non tam Hymenaei taedis, quam defiderio aeternitatis accendi; dum sibi superesse t [...]nta libidine expetiscit, & longa nepotum serie, qualicet successivam immortalitatem consarcire. Hic quem coena tibi Amicum facit, quem velut muta Animalia objecta offa conciliar, qui sumen & ostrea, non te deperit, etiamsi ad stomachi dimensum amat; & iste qui hominem eodem pretio quo fundum aestimat, eadem sordida spe qua agrum colit,Aliquid Divinitatis aspirant etiam qui negotiantur quasi mercatura affectuum. & amicitiam velut quaestuariam rem nundinali animo exercet, seque suas numerat inter amicitias: & hic Amoris non vanus aestimator, tanquam nummo utitur; sed Deorum nummo, quocum homines cum Diis negotiamur, & ditescimus numine: & iste Amore suo fruitur ad luxus & convivia; namque [Page] creditur numinis summi aeque ac Veneris nectar. [...]terque sane minore Avaritia suo prospicit commodo, sive qui patrimonium, sive qui victum quaeritat ex affectu, quam qui liberali animo peritura bona properat donare,Liberaliores ii sunt qui ultro benefaciunt. extra fortunae fatique aleam transferre ante quam percant. Qui utut vices expectet nullas, nec venditet dona, amplissimum inde nundinum pretiumque retulit, benefecisse; & quamlibet magna dedit, majus sibi munus reposuit, virtutem. Unde grandia donate, & qualia pudor vetat saepe accipere, amplius prodest Authori, vel quod verendum reddat ut exigua ab eo non expectentur; vel quod eo usque beneficium exhibeat, ut vel ipso Iove & Sole magis necessarium: à quo beneficia pro debitis exiguntur; ut pro more suo & officio videatur facere quoties munifice se gerit; ut largiendi frequentia & amplitudine [Page] denuo gratias perdat.

Quid de illo sentiam qui delectare quaerit, non Amare? Quem ego ut aestivam arborem laetus adeo, quae mihi otia praestat & umbram; sed saeviente mox hyeme inutilem: Cui quotquot severius amamus istud saepius intonare solemus, Amicus, uti Vxor,Amicus & Vxor dignitatis nomen. dignitatis nomen est, non voluptatis. Novam invenisti extra amplexus libidinem. Hac lascivia, vel prostibulis pejore, Amorem ipsum devirginasti. Sedulo placere captantium ars, & meretricii Sodalis blandum est venenum: lautius excipere piscantium est: magno ambitu abblandire procorum videtur, & Amandi rudimentum, haud Amantium vita. Absit ut id esse Amicum credas, quod dum cupis Tormento, dum possides nimium Taedio sit. Non tamen longe erras, qui omnes uspiam Amatores Elysiis spatiari [Page] credis, & quacunque gressus ferunt flores enasci. Non alia coeli gaudia sunt quam amare & amari; non alia terrae. Divinus is ardor qui Empyreum facit, & futurae vitae felicitas erit, hujus un [...]um erit solatium. Caetera omnia patimur; iis solis fruimur, iis laetamur, quae votis eruimus, quae deligimus, propter quae etiam caetera adversa non patimur. Vidimus in tempestate geminos istos Fratres avido exultare concursu,Nulla uspiam nisi ab amore voluptas. nec liquidiora navigantibus portare quam sibi [...]psis gaudia: quod lumine conjuncto contigit utrisque sese in complexu perdere, geminumque inde restitui. Novimus & nube circumseptos Veneris alumnos, tanquam fere serica sub nube sponsas, secretiore triumpho ad vota sua perduci. Fatemur aliquid in Amore aerumnis potentius, honore augustius, divitiis splendidius, voluptatibus jucundius, [Page] cujus causa illa omnia contemnimus: imo propter quem illa non contemnimus, sed in veneratione habemus. Ita placet unice,Ita placet unice, ut per quem caetera omnia, etiam quae evilescunt, perplaceant, & vitae dehonestamenta transeunt in decora. ut per illum caetera omnia, etiam quae evilescunt, perplaceant. Eo gaudet majestatis privilegio, ut nihil illi in probrum cedat; & ab infamia liberet, & gloriosa citius reddat vitae de honestamenta, quam ab aliis dehonestetur ipse. Hinc adeo fit ut inter Herculis labores decimustertius celebretur, & inter laudes decantetur non minus colum tenuisse, quam clavum vibrasse: quacum (licet alias omnes feras domuit,) restat adhuc vincendum non nisi suis artibus monstrum, Foemina. Quid miremini Phoebi inviolandos radios, si Cupidineae faces rerum sordibus splendorem immittant, neo inquinentur?

Quid frustra sollicito ambitu quaerit in rebus divinitatem [Page] famelicus animus, si hanc secum afferat? & sane quicquid amamus id omne numen est: Iupiter est quodcunque cupis. Iupiter est quodcunque cupis. Itane? sordidum istum qui socium sine dote admittit, nummulis signatum exosculari, & praestinare, & numerare Iovem? Ita: sed Iovem sub auro fulgurantem, & conversum in pretium Deum. Itane & libidinosum istum prurire Iovem? Ita: sed Iovem sub Satyro genitorem, & conversum in flammas Semeleias Deum. Ita prorsus & alter ille delicatulus, omnium libentius conviva quam amicus, Iovem coenat, sed Cygnum, & mollioribus sub plumis latitantem, luxuriantem: Iovem lascivit, sed Ganymedeum, & Nectare & Ambrosia madentem. Agnosco demum, nec prorsus fallitis, O Rhetores numinum Poetae! Hasce fateor tam turpes formas induisse numini, non Iovis, sed nostros Amores.

[Page] Quoniam vero nusquam consistit revolubilis Amor & vagus, nisi cum ad summum pervenerit, aut dulci fraude pervenisse se crediderit, cum semper aut Optimi Maximi, aut quasi optimi consors sit,Amor tantum est unius. huic acquiescere, huic uni incumbere oportebit, tanquam animae coelo, ignis Centro. Non vacabit, opinor, si quae sit novae felicitatis avocamenti; nec sustinebit alium, imo nec seipsum amare. minorem se queretur desideriis suis, atque adeo huic quod desideria implet & fatigat nimio nimis deesse; & postquam uni totus impenderit, nec tamen sat visus impendisse affectus, maneat necesse est erga alios omnes ultra Stoicos monachosque inhumanus. Apage Syracusanum monstrum! qui novam excogitavit Tyrannidem, tertium Amicitiae gradum; qui Amicorum par occidere non sustinuit, dirimere tamen studuit, & fidem [Page] quam aemulatus est intercipere, conversus in Rivalem Tyrannus. Dic mihi, Tyranne, si ad gemellos hos tergeminus accesseris Amator, dic, quem prius intra sinum suscipies? Ecce alterum uris, pari ritu jam tibi invidum. Si utrumque aequis amplexibus jam tibi asseres, finge alterutrum ad mortem ducendum: vin' te hujus mortis succedaneum? an alteri potius vivere? Stas ecce inter geminos magnetes dubius chalybs, utriusque voti confinio ab utroque detentus. Mori simul & vivere non sanus cupis. Neutrique & utrique adhaesurum Amantem perdit aequalitas affectuum. Hic à te lachrymas, ille risum fundi efflagitat: in hunc nim [...]a fides & officia arguuntur, & ex alia parte impium te reddunt: ut distractus Metii Quadrigis Animus, merito cruciatus videatur Metii perfidiam luere. Sic fit, quoties deformi studio plures simul [Page] amare suscipis, quos nec una intueri possis, nisi strabo aut bifrons evadas. Expende vero sive imperium in Amorem, five obsequium: (alternis siquidem dominantur & serviunt bona fide hi novi Eteocles & Polynices:) utrumque singulare quiddam est, nec duos capit dominos. Si Amorem fingis Deum, gaudet hic uno coelo: Si ignem, habet hic quoque unicam sphaeram: si Mortem, Dii vetant saepius exspirare, Animamque alterius sinu nisi semel deponere, cum concesserint tantum semel vivere: si speculum, numisma, & sigillum Amasii (quae formam & pretium ab imagine sumunt) Amatorem nominas; scias hoc speculum unica semel effigie animandum; hoc numisma unius unice regis dominique vultu infuso ditandum; hoc sigillum quasi epistolare omnibus aliis praeterquam uni clausum & obsignatum. Proinde haec omnia [Page] non aliam posse capere novam imaginem, sine prioris detrimento; sin autem in amicitiis spectes Animarum nuptias,Polygamia Animarum in nuptiis par incestui nefas. ad viriles Hymenaeos summum nefas statues polygamiam admittere, novum quempiam ducere, & denubere priorem, & cum Amico moechari.

An ergo affectus iste, qui humana consortia ab armentis secrevit, nimio cultu homines circumducit ad feras, & ad Stoicam barbariem, hoc est contemptum omnium?Ita tamen unius est, ut non erga alios omnes inhumanus: Siccine unius Amor humano generi odium? Superi prohibite, Amicitia & Philosophia nihil inhumanius? nihil profecto benignius, nihil quicquam majus (exceptis superis) obis patrocinium. Iam faciles mollesque, & ex ipsa consuetudine ad benevolentiam proni Animi,sed qualis esse nupta solet, minus difficilis & pervicax fieri incipit. quales nuptarum esse solent, erga omnes alios minus difficiles & pervicaces induunt mores. Radios nihilominus orbi [Page] diffundunt, Phoebi instar, quanquam peculiari luce Rhodon inaurat. Dedicatum alicui virum non aliter quam librum scias; uni missum, omnibus legendum; sed post unum illum legendum. Gratulamur ubique candidis animis illis, Deorum simillimis, benigno pariter influxu non hominem, sed humanum genus soventibus. Qui gentes omnes, tanquam primi parentes, aspiciunt ut familiam suam; qui choros habent ex aequo universos, tanquam consanguineos; & quasi ubique nascerentur, aut parem cunctis, & commensuratam terrarum orbi jactarent mentium amplitudinem, Terram omnem tanquam patriam amant, & ubique jure merito inveniunt. Atqui hanc non dicimus Amicitiam, [...] non Amicitia dicenda est, sed benevolentia & humanitas vaga. sed benevolentiam quandam & vagam humanitatem. Neque vero hoc reprehendimus, aut minori accipimus candore, quam [Page] quo utuntur & in hostes; sed illos coercemus in multo lascivientes & aulicantes affectus, qui salutationum numero & Amicorum cohorte, tanquam asseclarum satellitio, superbiunt, ifta aucupantur virtutis insignia juxta ac magnitudinis, Clientum turba calidi. [...] [...]itra benevolentiam nedum humanitatis est, sed superbiae & suspectae probitatis. At superbientium hoc est Dominarum, & suspectae probitatis, simulato cultu aliorum insidiari affectibus; blandas palam exhibere, sed huic uni blandas genas; sed & sedulam componere formam; huic & alteri sepositos dicare nutus; lenocinantes dispensare vultus; hinc inde pellaces risus spargere & dividere; denique animam quasi despondere; mox illaqueata (quod fieri solet) praeda offam & lenocinia subducere. Proh nequissimum fastus genus! inter opes foemineas & pulchritudinis argumenta numerare Amatorum greges.

Quia vero minus amare [Page] non sustineat, & plus amare non possit, quisquis genuino igne incalescit in summo: nec satis est aliorum, nis [...] suiipsius fastidio laboret; & cum caeteris omnibus flammas, tum sibiipsi negat dividi, adeoque intra sphaeram friget propriam, & mediis quibus innatus est ignibus, tanquam gelidus Salamander, obstupescit: quia totus extra se emotus, suique oblitus Animus, pro Amico omnia timet; pro se nihil, nisi se parum dignum gerat Amicum: Alteri sapit, dum sibi hallucinatur; seque fatis permittit, aut majori tutelae, Amici Providentiae. Hic enim & illi vicissim curat, pavet, providetque; Hic illi mentem substituit tanquam anima assistens, ut ad coeli ingenium videatur accedere, regendus intelligentia: quia inquam se abdicat, quisquis se alteri adoptat, & quasi defunctum oblivioni tradit; cumque, uti par est, unice [Page] charum habet, apud quem vitaliorem vitam ducit posthumus, & tanquam circa corpus suum pallens umbra ludit & commoratur. Quisquis is est Amorum magister, iniquam statuit odiorum magis quam affectuum mensuram, suiipsius Amorem: & improbe nos nobisipsis proposuit Amandi exemplaria. Quantuli quisque sibi est? quotusquisque non alterius cupiditatibus emancipatus, moribusque non suis imbutus, minus alteri quam sibi vivit? Neque hoc à vitiis nostris, sed virtutibus institutum est, ut ministeria simus, & alterius juris mancipia. Quaedam saeviunt in authorem virtutes, & non sine nobis deserviunt, quae sub aliis honesta merentur stipendia. Modestia illa, quae sibiipsi dictat convicia, & omnem purpuram nisi istam pudibundi oris humilis aversatur, & ambit contemni, obstinata fronte gloriosior alteri laudes & honores sibi [Page] debitos transfert: Alterius nomine quae sudat Ambitio, fidei & candoris invenit titulos. Istud ferrum & aes triplex circa pectus hominem tantum procudit & fingit aliis in Clypeum, ut obdurato ad mali patientiam Animo, plagas ipse sustineat, quas ab aliis propulset. Nemo tuendi sui causa moritur ut ne moriatur, sed ut parentum, liberorum, aut alterius cujuspiam fatum intercipiat. Quid dixi? nemo moritur? nemo vivit suo nomine. Sin tanta citra Amicitiam à virtutibus nudis & natura ipsa viget conspiratio & quasi dedicatio, ut minimam sui partem se quisque dicat; pudeat hercle ipsi Amicitiae (quae virtutibus novas vires, cultum & humanitatem addit) benevolentiae modum imponere alium, praeter istum,Benevolentiae modus esto, modum nescire. modum nescire, aut alios circumscribere limites, quam quos designant amantium desideria. Non amet, [Page] precor, (neque fas est Diris dirioribus devovere) quisquis affectum regit, non regitur; quisquis ad praescriptum cautius diligit tanquam osurus; aut si quis ad calculos revocat, vicesque deponens Amoribus, cum libra beneficia dat & accipit. Aliquis forsan redamat, nullus amat, qui ad dimensum Amanti respondet quemadmodum potenti.

Haereo longa veneratione suspensus, ut qui divinae formae obtutibus aciem consumpsit suaviter confusus Amator, & incertus neque post Criticos aspectus quam partem nobilis pulchritudinis prius admiretur, eo tantum profecit, ut stuporem miretur suum, & ut omnes ubique elegantias summo honore quasi praecipuas haberet,Amoris definitiones. Est circulus à bono per bonum ad bonum rediens. Dionysius. temereque diversa laudantibus diversus & ipse assentiret. Audio Dionysium Amorem Circulum definientem, à bono per bonum in bonum [Page] redeūntem; & fateor complexum ingenuum hoc Emblema. Agnosco dehinc Annulos non solum Amoris pignora, sed hieroglyphica. Hunc circulum exprimit mihi Cupido, dum arcum adducit lunato junctim corpore. Hunc circulum exprimit mihi perpetuus Amantium calor una cum sanguine (quod ex comperto est medicis) in orbem circumactus; fiquidem ignis instar aetherei, ubi immortalis se pascit flamma, & sibi sufficit. Qui amat hoc quod amavit sphaerico motu sua per vestigia revolvitur; & qui amat tantum ut amet, idem revolvitur in scipsum & sese claudit.

Audio Aristophanem, Sacramentum Amoris totum est in id reduci unde fuimus. Aristophanes. & facile assentior, totum Amoris sacramentum esse in id reduci unde fuimus. Quippe, ut naturali motu, omnia in ortus suos recurrere video. An exinde magneticas illecebras (quas omni terrae inesse fingunt) [Page] Patriae unice terrae inesse sentiunt una Philosophi, nautae, & naves? Naturae lege, iis à quibuscunque sumpsimus, impendimus Animam; & quadam pietatis serie, & quasi cognationum gradatione, colimus illa vita nostra chariora nomina, patriam, parentes, Deum. Nescio an hominem Amatorem dicam (Oedipi fato) & caecum & incestum, an potius providum & sanctum; qui semper aliquid originis suae deperit, & pio, quo solet, parentem ardore prosequitur. Neque longe errat qui pro parente habet unde novam vi vendi sortem consequitur, & postliminio natales instaurat magno pietatis pretio; dum quaerimus animam reddere, reparamus, refingimus. At tu, O Thales, in aquam, & tu, Empedocles, in ignem consiliens, alter easu, alter consilio, nimium properastis, non Philosophiam solum, sed Philosophum [Page] ipsum in principia resolvere, & vitales particulas Animarum in Elementis ingurgitare. Sic tamen errores philosophantium excusant errores affectuum: & dum mentes famelicae juxta ac corpora iis nutriuntur ex quibus constant, jurares Bibonibus liquidam Animam, Tyrannis sanguineam infundi: diceres sordidos è luto recens emersos, Stoicosque & barbaros è saxo rigentes adhuc manere hominum statuas. Quod si fingimus, cum Platonico Aristophane, è communi Animarum seminario, aut bicorporis olim hominis juncto contubernio, familiares & collegas in mundum religari non sine divortio Animas; ecce & hoc suadet sive tam avide, quam solent dissectae vermiculorum partes, alterum quaeritantes dimidium; sive tam primo sub aspectu irruentes in amplexum, quasi veteris so dalitii memores viri. Vt totus [Page] in memoriam migravit homo Platonicus! cui Amare aeque ac philosophari nihil aliud est quam reminisci.

Imo cui Amare hoc ipsum est philosophari (utrunque enim philosophanti tibi lubens merito tribuo,Philosophia prima & desiderium aeternitatis. Diotima. O Diotima) hoc ipsum est dilapsas coelo Animas, coeli perpetuum ad intuitum, (sic Solis avis Solis tantum aspectu pascitur) una cum corpori [...]us fuis erigere, & desiderio aeternitatis vegetare. Hic est ille nescio quis ardor, qui mortalibus, Deorum semper aemulis, conditionis pudendae taedium afferens, & subsidium, ea parte hominem qua fragilis properat exuere. Hinc pluribus oculis donati, [...]trosque simul fines terrae, quod nec sol valet, prospicimus. Hinc Amphitruo potuit simul domi & castris consulere; neque sub ficta persona conjugi etiam remotus ad [...]stere. Hinc nullo circumscripti aut aevi aut spatii Termino, [Page] vitam amplius posthumam degimus, aut per Amicos, transcriptae animae custodes, aut per liberos, transmissae vitae haeredes, & utrinque spirantes mutuas.

Talia mirantem occupat Plato propriore experimento,Plato Desiderium pulchritudinis fruendae. atque ipse illico Platonicus juro, Cupidinem hunc (quantumvis caecum & sola mente contentum, qua divina sectatur, tamen ex visu natum) esse disiderium pulchritudidinis fruendae effingendaeque in pulchro. Frui quidem volumus, non casso delectamine semper contemplari & procari; ut ex adjuncti splendoris, sicut cocuntis sideris concursu, major accrescat influxus & splendor, astrumque evadat in a [...]terismum. Proinde ut Picturae, ita & nimiae majestatis ora, ultra sortem humanam spesque nostras blandientia, intuentes aliqua voluptate assi [...]iunt, nullo desiderio. Atque [Page] ista pulchritudinis portio, quae symmetriae & coloris suavitate oculos recreat, atque vividi decoris argumento, Motu, spectatores saepius inveniet quam Amatores; utpote quae blandioris tantum prospectus amoenitates praestat, & gratias, quales picti uberius quam spirantes vultus oftentant. Nihil sterile & emortuum vitales commovet affectus, nihil exanime jus habet in Animam; neque major voluptatis fruendae quam effingendae voluptas est.effingendaeque in pul [...]hro. Libido à natura est, quae Animo uti & vultui hanc indulget artem, ut ubicunque contuitus figeret, sese expingeret. Gaudet hinc omnis venustas speculo, & ne desit spectator, sese respi [...]ientem quaerit sui imaginem. Te testor, Amatoriae una & sanctitatis magistrum, Socrates, qui idem usque satagis jam Philosophus, quod prius Statuarius, & homines etiamnum efformas [Page] & expolis; verum non artis solius, sed materiae pretium arcessis. Idque propterea Phaedros & Alcibiades in scholas, tanquam in Gynaeceum, conscribis,Nihil amatur nisi pulchri nomine. formosos Auditores, qui Animam facile imbibant, & imaginem tuam venustius reddant; scilicet omnibus speculis liquidiores, & ipsa cera magis cerei. Quicquid illud est quod coelesti luce, siderum instar, mortalium invidiam superat, sed religionem pellicit, quod animos ad se rapit speciosa illecebra, adeo certe totor occupat, ut non sinat alio converti. Nihil nisi hujus radiis imbutum, nihil nisi quod oculos ad se trahit & ferit, mentes perstringat & incendat. Etiam vitia nostra, sub virtutis fuco & Amabili specie, nobis adulantur. Et quoties libet cum Natura errare, & metuenda matribus pignora in perversis deliciis habere, quoties inter greges & monstra quae [...]imus aliquid [Page] humanis consortiis adscribendum, aeque ac Coelitum numeris, hoc in iis bellum ac lepidum jactatur, non metuere rivalem, incongruam voluptatem Naturae in injurgiis ostentare, atque aliquod denuo domino turpius intuentibus objectare. Nisi forsan contendat quisquam nihil esse in natura deforme; siquidem ista Animalia quae inter pudenda tenebris damnavit opifex,Quia nihil in Natura deforme. veritus lucis inquinamentum, suum habent ex horrore decus, & caeteram orbis faciem tanquam naevi & umbrae illustrant. Neque enim quod aspectui minus abblanditur, ideo visu foedum, sed rarum judicetur & infrequens spectaculum; quale delicatuli solemus quovis pretio emere. Quid illic non sacrum, ubi noctuae & turpissima Animantia devoto [...] sibi Deos, & homines cultores invenerunt? ubi postquānihil deformitatis, nihil quo (que) Nihil quo. odii superest; [Page] nec Antipathiae nomē,que odii invenitur aut Antiphatiae in rebus. nisi inter philosophantium admittitur sectas? Quid mihi sobrietatis in documentis refers, quantum Brassica vitem fugit? Quantum scilicet Abstemius medici ex praescripto: non Bacchi fastidio, sed neque sobrietatis studio, verum salutis consilio. Sic Lupus Agnam, Ignis aquam vorat & depascitur, nullo odio, sed sui conservandi studio: nec inimicitias vindicat, sed intimo amplexu in se quisque alium cupit convertere. Ita neque homo hominem, sed inhumanitatem ut vitium horret, & sibi metuit. Neque aliis dotes invidemus fuas tanquam iis infensi, sed nobis plus aequo solliciti; sive qui alienam famam nostrum dedecus existim [...]mus, sive qui aliena merita simili probitate, sed dissimili socordia, voti solius labore nobis adsciscimus. Si qua naturae li [...] est, benigna certe lis est, & qualis respublicas constituit [Page] augetque, sociale latrocinium, alterna per damna sibi consulere: neque spolia haec esse dixeris, sed concessa vicissim dona. Ah saevus Amor, si haec bella spiculis tuis gerantur; si rapina semper & caedibus petenda est Helena, & tantum Marti conceditur Venus! Tanti est tamen ut huic placeamus perire. Neque miror, ubi ipsa Numina committit aemulus formae ambitus, si tanta contentione misellus Paris, reliquique Mortales certatim gliscant pulchritudinis rivales. Ex quo Amor, mundi parens, rerum ex discordia Concentum elaboravit [...], mutuisque amplexibus & nuptiis Vulcanum Veneri sociavit, hoc est, flammas undis, resque dissimillimas opere quasi tesse lato contexuit; ex quo, inquam, tantam specie & ordine hanc Universi molem prope ad spectaculum ornavit, Mundumque velut picti orbis tabulam exhibuit: stetit [Page] ipse,Amor rerum & pulchritudinum artifex (artificum more) primus opetis sui admirator. reliquorum more Artificum, primus opetis sui Arbiter & Admirator; primusque passus est quas infudit ipse pulchritudinis vires. Haec est illa, si quaeritis, speciei ordo, unde res non mollitiem, sed robur simul & ornatum mutuantur. Nihil aliud mihividetur pulchritudo, quam consummatio, flos, & maturitas cujusque.Pulchrum est quod id totum est quod esse debet. Illi pulchre & splendide esse censeo, si quid id totum est quod esse debet.Pulchritudo non mollities, sed vigor & maturitas est cujusque rei. Aspice ut innatus idem ipse vigor vires affert & speciem lacertis; ut incoctus in gemmis rigidas inter seintillas pariter emittit & molles radios;Idem innatu [...] vigor vires affert, & decus, & robur, & ornatum. ut vegetus in imo succus una foecundas, & exorna [...] aemula Smaragdis viriditate. Ita prorsus (experimur omnes, necdum mirari desinimus) frontem expolit compositus intus animus, ultra omnem fucum honestat ora ingenua cogitatio, & mens defaeca [...]a magis quam sanguinem [Page] serenat.Pulchritudo est virtus quaedam corporis, Flo [...] internae virtutis, Pellucet Animus per nativum velum, ut per bombycina vultus virgineus, aut ut per nubem sparsim radios disseminat, & diem transfundit obscurior Phoebus. Animae effiuvium. Crederem incolam divinum dignum fibi metari hospitium,Decor omnis [...]oncinnitate seu proportione constat Animae, scientiae, & morum [...]rporis. aut pro habitu suo fingere, testudinum ritu, coaevum & aequale domino suo domicilium: usque adeo lineamenta Animae exhibet corpus, ut nulla vestis distinctius videatur artus exprime [...]e. Iste est, iste illibatae mentis nitor, qui membra illustrat, & lucidis typis artus effigiat, ut Animarum similitudine possint Animas ad se pellicere; donec primigenia deprensa forma, & introspecto numine, luteum illud simulacrum pro vili habeatur. Quid enim? Quantula est ista oris forma, quae oculos detinet novis indies pullul [...]ntibus gratiis; quam alteri alter stupentes ostendi [...]us, quanquam rivales metuimus, [Page] admirationis tamen in partes vocamus auxiliatores cultores? Superficies duntaxat,In colorum & imo color nos capit, imo quaedam reflexio luminum, & tenuissima umbra; quae si diutius admiramur, inter spectandum deflotescit, evanescit. Quantula autem illa compages & strues artuum,Linearum seu compagi [...], motuum consonantia, symmetria & harmonia, consummatur venu [...]as. quasi circino & amussi fabrefacta? At at! curatiorem cutem ultra homines jactant statuae, fabricamque elegantiorem ostentant aedes quam ipse dominus. Quantulus denique iste, qui supremam corporibus gratiam conciliat nullis pictoribus imitandam, Motus? Sit licet ipso Coelestium orbium & temporum lapsu mollior & aequalior, sine arte compositus & extra numerum musicum, hoc unicum habet tenuitatis patrocinium, quod dum delectat, ne etiam fastidio sit, transit, & extinguitur dum incipit. At plus aequo videor favere Amantium [Page] erroribus, & pulchritudinis encomiis, qui totum hoc quod in corporibus venustum creditur,Corporis omnis gratia aut imaginaria est, & opinionis fucus; veri decoris umbras & conatus esse ducam, potius quam Imaginationis deliria, & opinionis nostrae fucum. Ubique & illud quod nos nobis fingimus, non quod cernimus, amamus. Dic sodes, unde tam mutabili decore eadem facies quae tibi sideribus pulchrior, aliis gravis est occursu? unde in his illud tenerum & molle alieni sexus mendacium lenocinatur spectantibus; in illis incompti vultus horridum quoddam & ultra virilem speciem ferox, quodque terreat, maxime oblectet? unde his quod pusillum est, oculosque fugit, quasi bellum magis & delicatulum oculos demulcet; illis quod amplum est, oculosque implet, unice decorum & majestatis plenum videtur? nimirum oris elegantuli versicolor [Page] forma, sicut columbarum colla diverso de situ varioque aspectu, imaginariam mutuatur, quam non habet, venustatem.

Dicam libere quod res est: quaecun (que) sit illa quae pascit oculos species, aut imaginaria est, ejusque sortis quam amittimus, quo [...]ies desinimus blandius somniare; aut si vera sit,aut si vera sit, tenuior longe quam quae animam detineat, sed irritet tantum, & ali [...] mittat. indigna quae animam detineat, sed irritet tantum, admoneat, & alio mittat. Qui possit in eo vigere mentis ardor, quo solo oculus fruitur, quodque communicari nesc [...]t? neque enim quisquam, speculorum aut undarum ritu, pulchri ab aspectu, dempta tamen mentium pulchritudine, formae quadam contagione affusum in se decus exscripserit. Deo c [...]rre cognatum,Deo cognatum & Animae simile esse oportet, id est, incorporeum prorsus, quod infra Animum hospita tur. & menti nostrae simile esse oportet, & incorporeum prorsus, quod infra animum hospitatur, nedum amari volumus; quanquam ista [Page] corporis gratia quantulacunque vi pollet,Etiam illa corporis pulchritudo molis expers. expers molis est, &, animae instar, tota in qualibet parte cernitur regnare & vagari. Manifesto conspicitur sive Animae sive Ideae fluxus & splendor, & nescio quis vigor; qui ultimo sese operi immiscens, totos se per artus diffundit, & in unam sui similitudinem cuncta formans, collectam gratiam in ora & oculos, velut in centrum, transfert & inserit.

Hic solium habet puer Cupido, Sed qu [...]a pulchritudine umbra Amoris tantum umbram parit. qui colludit intuentibuc, & fulgurantibus ex oculis lasciva face imbuit sagittas, & animatas vibrat flammas. Hic quidem à puero lascivit Amor; sed postquam adolescit, sedes & tela mutat: prius occupans inter mentem & corpus medium regnum aspectum, utriusque confinio innocenter ludit; mox autem in Animam assurgit, puraque frui [...]ur & siderea flamma; aut [Page] ad corpus descendit, & splendore, meteori instar, fallit lubrico & faeculento. Ne saepius arguam & contemnam, hoc ipso abunde damnabitur hujus affectus infelicitas, quod vis illa magis absentes quam praesentes urat; quod corporis aut aspectus aut complexus semper ad nauseam aut rabiem adigit.Hujus affectus error sui fastidio punitur. Male errantis insaniam Cupidinis quis Deus votis affligit suis? Quis cogit id desiderare quo max. fruitur; & quod anxie anhelavit tam vehementer respuere; citiusque seipsum fastidire quam cupitis satiari? Fatetur se non ista quaesisse gaudia, sed ignavum, quae tandem expeteret, dum oculi potius quam mentis sequitur judicium, caeco impetu in haec incidisse. Sed quoniam hae umbrae sunt rei ejus quam esurit animus, ad eas, velut deceptae pictis uvis aviculae, confertim advolat; sed iis juxta ac pictis dapibus cruciatur [Page] uberius quam pascitur. Agnosco tamen (& qui acerrime declament, vim hanc fortius sentiunt quā negant) has Pulchritudinis umbras amoris quoque umbras parituras. Et sicut in Anima Dei similitudinem,In corpore divinae pulchritudinis umbram, in anima similitudinem dei; utrobique numen sub imagine veneramur. ita in corpore umbram quandam, utrobique numen sub imagine veneramur, & inscia pietate divinitatis proci evadimus. Ita enim mens ad Deum, ut ad Solem oculus: Cujus à lumine hoc sortitur, quod videt, quod nec aliud quicquam aut juvat, aut possit videre extra hujus aspectum: cujus tamen plenum vultus intueri non sustinet; & proinde saepius gaudet refractos radios,Pulchritudo, sive Dei radius, seu Ideae reflexio, seu Animae eff [...] vium, semper divinum quiddam est; quippe homini foli convenit pulchri. tudinem amare. & castigati splendoris haurire imaginem, seque per debiles delicias & umbras reficere. Quicquid id est (sive Dei radius, seu Ideae reflexio, seu Animae esfluvium) quod pulchri nomine oculos animosque rapit captivos, divinum quiddam [Page] esse debet; quippe quod Hominis solius proprium sit pulchritudinem carpere & contemplari.

Da veniam, si & ipse pulchritudinis Amore abreptus extra spatium meque ipsum ferar devius, meique immemor. Libet hic subsistere, ubi commorantem invenio Amorem, pulcherrima mundi parte, hoc est, in coelo collocatum.

Haec inter, irascor istis durioris supercilii spectris (quibus ad authoritatem sanctitatis est nihil probare, qui humanitatis omnia tanquam in luxum solidae benignitatis errata damnant) qui Deum hunc Cupidinem, lenociniorum ac cupediatum artificem, Tragcediarum & nequitiarum omnium apprimum poetam vociferantur; quem nos experimur immortalitatis Proxenetam,(Amor simplex & mutus,) divinitatis authorem. Hoc pretium simplex iste & stetilis Amor molli de luxu reportat: [Page] etiam ubi gratia refertur nulla, par in Amore ac in Liberalitate proventus est: suam sibi gratiam [...]etulit. Abunde jam mercedis est bene meruisse. His omnibus tamen quasi majus pretium quaeritur, [...]is omnibus majus pretium Amori quaeritur: Amore mutuo rependi. Cupido semper gemellus. Eros cum Anterote una connascitur & adolescit. pari Amore rependi: ubi concalescentes Animae, non aliter ac ferrum ferro acuitur, mutuo allisu expergefactas flammas & lucem intermiscent, seque fovent reciproca generatione: ubi commutatis spiritibus, alter in altero mutuo vivunt; & cordium in imo, tanquam peliucentibus aquis, repercussi vultus respondent intuentium.Nil dulcius hoc ipso Amare aut Amari, praeter hoc, Amare [...] Amari. Medius fidius nil dulcius est ist hoc Amare aut Amari, praeter hoc ipsum Amare & Amari.

Ubi enim infeliciter amatur, & nostris desponsantur amplexibus Animalia, naturae quadam necessitate, aut vitio suo ingrata; ubi Xerxes Platonem, Polydorus statuam, [Page] Lesbis Passerem, quasi solenni matrimonio complexantur, & metamorphofin non optant magis quam subeu [...]t, inque seipsis experiuntur fabulas poetarum, Amoris numiue transanimati, vique plastica & propinquitate affectuum conversi penitus in arbores, saxa, volucresque homines: non minimae felieitatis est (ubi nihil consortionis restat, nisi ut idem ipse socii vicem altera ex parte agat) colloquia, responsa, suasque sibi delicia [...] fingere, non ad alienum, sed ad suum arbitrium beatum futurum. Gaudere libet redeunte ad Authorem non irrito affectu; ubi illud oblectaminis reliquum est quod in Amoribus praecipuum ducitur, ut Amorem redamemus nostrum, & solis instat, reflexo fruamur saltem proprio calore.

Nec minus voluptatis, plusculum vero honoris, affert altera sors, Amari: Unde [Page] procantur latius homines aliorum affectus, quam suos impendunt. Hoc est enim sinefascibus & sceptro regnum extendere, Deorum proprium hominum in animis. Hoc magnas fortunas & vittutes ostendit, & facit, aliorum officia pati potius quam praestare. Hinc tot conspicua virtutum tuarum trophaea numerantur, quot post currus & vestigia tua ducuntur captivi Clientes.

At ubi officiis utrinque contenditur, ubi humanitatis certamen geritur, non Aulicam ad speciem, sed summo cum pudore succumbendi, & metu minus benefaciendi; tum efficitur illa reciprocae benevolentiae paritas,Amor mutuus est reciprocae benevolentiae paritas. Aristoteles. quam Amicitiae nomine satis noto cohonestavit, sed exemplo nullo, iste Lycaei & morum dictator. An & hos reciprocos aestus sensit natalitios, fluxusque suos & refluxus Affectuum Venu [...] ostentat? Euge illam, [Page] quam diu frustra cum gladio & bilance justitia molita est, facile humano generi Amor inducit ae qualitatem: siquidem pares semper invenit, aut facit Est ubi fortunarum aut meritorum, saepius quam locorum, intervalla dirimant Amicitiam. Descendat oportet ad Terras, & numen exuat Iupiter, si mortalium captet amplexus. Imo sollicitus ne non satis familiaris vilisque habeatur, infra hominem descendit brutum numen; & contemptu citius quam terrore faciles aditus conciliavit. Si te vis, Sexte, coli, non Amabo. Satis docuit Semele, quantum sit supplicium, quamque superba poena, numinis pati congressus.Potentiorum superiorum cultus, Adulationis aut Ambitionis, vix charitatis & fidei res est. Crede fabulae: Potentiorum cultus tantum inexpertis dulcis, adulationi propior quam charitati, semper suspectus est, quasi plus petiturus quam impendit. Te Ambitio tua, non fides huc duxit, ut [Page] merearis non Amicorum, sed servorū numero accedere. Iam ergo pares ambo convenistis, postquam tu illum, ille te dignitatis dispendio captavit.Severitas est, haud Amicitia. Nonnunquam tamen fragrantiori ambitione experimur, humiles dominos se dejicere, & dignitatis potius contumeliam pati, quam candoris decrementum. Deponit Imperatorem Alexander, & Amando perdit quos vincendo retulit; sed majori titulos gloria Hephaestioni perdit, contentus ut regat Hephaestio, modo ipse fiat pars regni sui: Hephaestioni reddit blanditias quas ab aliis accipit: Hephaestioni dum serviat, alterius orbis & plusquam rerum potiri sibi videtur.Amor est blanda & irrequieta cupiditas iis placendi, qui nobis (sive forte, sive virtute sua. sive errore nostro) placuerunt. Fatemur omnes, Amor est blanda & irrequieta cupiditas iis placendi, qui nobis (sive forte, sive virtute sua, sive denique errore nostro) placuerunt. Parum interest, ut ad vitam, ita ad amicitiam, quibus natalibus [Page] calor incepit. Non ideo minus perenni aestu-cor agitat, & assiduo verbere pectora pulsat urgetque:Barclaii Icon Animarum. ut importunus cultor aut delasset, aut expugnet, aut promereat, & demulceat, officia officiis fovet, & ubique officiis locus nullus est, miser cassis conatibus famulatur, & semper aliquid praestanti similis, obligat benefaciendi vultu mores alterius, a [...]xiis experimentis trepide explorat, & displiciendi formidine meretur placere. Hoc ipsum tamen beneficii loco habet, aliquando displicuisse; unde suos possit mores aut odisse aut refingere. Hujus enim viri simillimum evadere, id est bonum & beatum esse. Quare medico solicitius pertentat intimos pectoris motus: conjecturis peragit mandata; & ignota adhuc domino vota exequitur & explet, antequam ipsum torqueant primis parturientis desiderii stimulis, nec unquam sibi [Page] satisfaciet ipse, quanquam alteri fecerit satiss ut constet non aucupandi favoris causa, sed serviendi voluptate, instinctum hunc molestum sedulo cultorem officiis ipsis oblectare, quasi huic uni à natura genitum esset mancipium.

Scias enim quandoquidem adeo sciscitari juvat, amandi juxta ac vivendi stemmata ac origines.Quorundam ordo & necessitudo vel à natura instituta, vel à voluptate suscept [...]. Simplicius in Epictetum. Quorundam est ordo & mutuus inter sese respectus, vel à natura institutu [...], vel à voluntate susceptus; similium aut dissimilium; quo illi conjunguntur, hi dissociantur. At illud sanguinis vinculum fortuitum opus est; neque ullum ostentat benevolentiae meritum, quippe quam invitis pectoribus inditam non admisimus unquam, sed sustinuimus inscii. Nunc etiam quantum necessitatis, tantum & oneris infert. Ne illud gravius objiciam, quod nascendi sors imponat nobis etiam nequissimorum [Page] cultum: & quod amplius adhuc pigeat, apud omnes jure quodam idem & par ubique pro more gentium affectus vulgaris exigitur; qui cum detrimenta non patitur, incrementa quoque non capit. Ignoscant mihi manes meorum, si longe sanctius Amicorum nomen venerer quam parentum. Amicorum quam parentum sanctius nomen. Amori sane totum hoc debemus quod parentibus, traduci facilis pietatis errore, tribuimus: ex eorum enim amore mutuo, non ulla erga no [...] charitate (quos nondum facturos nisi ab oraculis noverant) hoc accidit nobis lucis beneficium sortiri. Nos quoque simili [...] lucem videre gaudemus, non parentes: utpote, qui parentum pariterignari, alios quosvis (quasi genitores exstitissent, aut aeque licuisset exstitisse) blanda pietate prosequimur. Tantum & aetatula isthaec philosophatur, non esse nos hominis, sed humani generis [Page] pignora, omnibusque natos; Rerum naturae teneri gratias cum homine agere, Neque vero domesticas Amicitias accendit alitque propria cognatio, sed consuetudo, & suavis illa Calamitatum & errorum societas, & ob communes miserias gratitudo. Fallor, aut propinquiore cognatione junguntur Amantes, & tanto arctiorene [...],Arctior [...]oluntatis quam sanguinis nexus, quantum naturae praepollet Ratio. quantum naturae praepollet ratio; & major decreti proprii vis est, quam sangumis: Eo siquidem si [...] mi [...] quo su [...]vius quisque sibi paret, & legibus suis obtemperat. Verum utrisque his in unum conspirantibus, quam prono, quam placido instinctu animum impelli [...] [...]ste affect [...]s, qui arbitrium nostrum t [...]cito consensu cum natura foederat? Si cujus ad Amorem (veluti ejus ad exemplar & proplasma, formante natura, compon [...]me industria) & ig [...]niti & instituti sumus, si quorum sidera [Page] socialibus flammis prius amplexus miscuerunt, si quorum species nascentibus nobis congenitae sint (species enim aliquas, aut tuendi aut signandi causa, depinxit in Anima rerum parens, quales in membris solet mater parturiens) ut avide prima haurimus ora jam inde ab utero familiaria, & certius quam longa consuetudine nobis nota! ut imaginem hanc, quasi ex Animis nostris surreptam, reposcimus! ut hujus spiritum & voces, quasi vitales nobis auras, imbibimus! ut indeliberato impetu & sine blanditiarum mora concurrimus, quasi diutina ex absentia & divortio redeuntes in gratiam Amatores! Foedere se mutuo obstringunt, nec expectant dum sauciant, liberrimo nexae mancipio Animae: ut qui Sa [...]ramenta dicunt, aut syngraphas obsignant, nec legunt; ne possint sacros nexus aliquando revellere, & placita [Page] refigere sua. Iura haec non suo, sed alterius consensu rata habuerunt; adeoque ipsum consentiendi arbitrium & totum jus sui in alterius arbitrium & potestatem dediderunt.

At ô te Deorum minimum,Amor Deus est. Numinum max. Cupido! minus meritis esse crediderim (si quid majus tamen esse potest) quod te Deum fingunt audaces Philosophi, Poetae. Quanquam illud Dei habes, ignorari, & probra sacra ab hominibus referre. Illud quoque Dei habes, tacito influxu homines ducere, ut motus subeant, nec sentiant, tuos, aut etiam invitos trahere: cui contrarii omnes affectus Majestatis ad nutus satellitia praestant & obsequia. Quoties tibi jocari libet, demittunt se turpiter superbi, fortissimi lucida oculorum Tela formidant, Avari rapiunt munera quae aliis ultro perdant, & derepente facundus illiteratus [Page] haeres, non emit amplius cum Poetis una poematased ipse furit, & pangit. Ut alta veneratione supprimam Dei caetera, esse te circulum, aeternum, immensum, totumque occupare providentiae munus istud, praeesse & fovere. Hoc unum fidem mihi Numinis facit, quod sola haec religio vel impiis verecundiam incudit. Ita procantur quasi rem divinam facerent: vultus deficiunt, vestes circumspiciunt, & ad omnem reverentiae habitum se componunt. Quo [...]sum? ut Dominas tanquam Aras adcant. Imo vero etiam ut decenter absint. Nam praesens ubique fingitur interesse quicquid Amamus. Operum Arbiter, virturis & ingenii Administer, & fascinorum omnium auspex, à quo navigaturus serenum petit, peregrinaturus reditum, pugnaturus deditionem, & praedam quam illi devoveret. Posthac liberum sit Amantibus [Page] mutuatis è coelo metaphoris salutate, & sibi invicem reverenter blandire iis nominibus, sub quibus solent Diis immortalibus sacra & cultus peragere.

Neque hercle quisquam est qui tam facile Deo Numen invideat, qui sine caede placandus est, nec reliquorum ritu numinum bestias poscit ad victimas, sed alacres cultores pro hostiis habet; flammasque & aras, ne desint Templa, humanis pectoribus erigit; imo flammas ipse substituit,Ignis est. & in ignem conversus Deus creditur cultus suos curare. Ita est. quoties emittit suspiria moerore obductus Amatorculus, ignem mihi exprimit nube constrictum, tonitruque & murmura ingeminantem, & denique in fumos abeuntem. Quoties [...]acrymas exudat & excoquit gemitus, Aemaea cogito incendia, & Vesuvinos aestus inter nives cinerumque sumos exundantes; aut illos [Page] intueri videor medio in mari cra [...]eras. Quoties brevi ardore flammis sceni [...]is se venditat commentitius Amor, fictilesque faces & v [...]na Meteora, aemulos coelestium lampadum ignes in homine agnosco. Quid quod [...]gni [...] sorte soli humano usui inserviat & Deorum cultui? Quid quod una cum calore lucem emittat ingeniis, ut non solum Bacchus, sed & Apollo Amatoriis à flammis natale sortiantur? Quid quod saeviat in obstacula, & ab impedimentis vires trahat? quod injuriis & offensis velut aquis aspersus alatur? Hos certeaetherei ignis mores exhibet, quod urit & reficit, quod immortalis sibi sufficiet, nec pabulo egeat; scilicet seipso contentus sui pretium est Amor: quod inviolabilis & sordibus nullis immiscendus, crimina, quae non admittit, expiat & tollit, Vestalis foci virgineos vendicar honores. Hoc denique [Page] habet coelestis ignis, quod in mundi custodiam supremus orbem circumambiat; quod summa occupet, caeterosque tueatur & claudat affectus. Unum istud dissimile ostentat, quod infra ambitum suum vitali incendio animalia educat & foveat. Ita duobus aequiparatur Amor eorum,Ita Amor singitur similis duobus eorum, quae infra rerum ambitum vel supra sunt, sub [...]iliss puriss. potentissimis, Deo & Igni. quae infra rerum hunc circulum vel supra sunt, puriss. potentissimisque, Deo & [...]gni.

Illud autem inter Amoris miracula referendum maxi me attonitos reddit; quod homines aliquoties,Amor occultus, ut Ignis subterrancus ardet, [...]ec palam lucet. juxta ac Telluris visceribus subterrancus ignis, serpenti late febre ardeat, nec palam luceat: ut cum flagrare sentiamus, nec unde accendi possit ulli videamus (nisi siqui opinemur congenitum ipsis medullis incendium, atque hoc victi experimento Animam esse Ignem fatemur) etiam flagrare negemus. negamus etiam, quia mirati [Page] non libet, illam sphaerarum, & parem huic Animarum, concentum; ubi quaeque ex adverso proprios motus subit, & tamen eosdem capit, quasi communi quadam intelligentia regeretur. Stupemus us (que) unde cordiū fibrae, aeque ac Testudinum nervi, tanto consensu sibi invicem consonant; ut alterius trepidationibus sine plectro perculsae, sine Artificis pulsu commotae tremulae alterius fides respondeant. Ad hanc obmutescimus, inscio Cytharista, Symphoniam: & juramus fibras has nervosque iisdem visceribus aut olim extrahi, aut adhuc tendi. Damus illud medicis,Motus consensus est ut in corporibus, ita in Animis. motum esse aliquem consensum in corporibus (artis suae non vile patrocinium;) eundem jam in Animis pro explorato habentes.

Nec amplius dubitandi pudore torqueamur,Hinc Amor Magus. audacter pronunciantes cum Platonico conviva, Magum prorsus [Page] esse Amorem. Unde [...]eculto t [...]ctu semina & flammas concipiunt Animae? unde Amantes veneficiorum pl [...]ne [...]per imagines & simulachra urunt & liquefaciunt ipsa extabentium hominum praecordia? unde formosi oculi, quantum vel Basilisci, fascinant intuentes & morsicantes aspectus, radiisque sese insinuantes implicantesque alterius radiis complexus innectunt, & catenas quibus devinciunt respicientem. Quid aliud esse dicam molles illecebras, quibus lunam de coelo devocavit Endymion? Quid aliud lenocinantes gemitus quam magica murmura, alloquiorum philtra, numerosque. Amatorios? Quid aliud quam horrendos modos, qui afflatu quodam attonitum reddunt, & cantando rumpunt audientem? Quid aliud munera quam fafcina, quae blandum virus gestantibus infundunt? Nescio [...] magis in [Page] co quod Amatur demirer validos attractus, an in Amanti obsequiorum delineamenta, & incantandi blanditias, contra quae nec istud relinquitur, quod contra veneficia, remedium, ut diris & execrationibus obviam camus: neque enim obnunciare velimus aut obsistere pe [...]eundi deliciis. Tota vis, mehorcule, magicae in Amore sita est; cujus hoc miraculum ferrur, res invicem attra [...]ere, & commutare ex quodam commutatione natu [...]e. Eo quod Mundi huju [...] membr [...], ceu Animalis magni artus, ab [...] Authore pe [...] dent [...]s, ab unius naturae communione, quasi commean [...]e cuncta spiritu copul [...]ntur. Eoce autem, [...]ctissim [...] unionis ad argumentum, in globum colliguntur, ut qui ab uno in unum redire contenderint. Hat [...]erum devinctione & comm [...]rcio secreto [...]t, ut mutuo Animarum [...] Amor, [...] quam [Page] contagione contractus morbus, sanos potissimum invadat, mox tamen dulci malo sponte magna cessuros: ubi mollia vincula & compedes quasi sericas Captivus arctius complectitur, quam ab iis stringitur; & aeque ac catena ipsa nescit amplexus quibus fruitur.

Videor mihi irrequietos Amantium aestus pati clarius quam describere,Operis argumentum in transitu contexitur: eadem philosophandi ac procandi methodo proceditur, ab osculis ad amplexus, ab umbra & ob scuro aspectu ad intimos intuitus, ab effectu ad naturam, & inde ad naturae causam. & argumentum meum agere prius quam expromere. Antehac simulachris & somniis leviter illusus, quod consectabar ignarus, furoris recenter insanientis vices & fluctus sustinui verius quam delineavi. Ut primus Amasii vultus, rudi haud imagine, sed imaginis umbra, infecit sanguinem, figuravit cogitationes, signavit Animam, typisque suis mentem excudit, totum denique hominem occupavit, & se composuit: non aliter tamen aegro in pectore, quam jactatis sub undis, turbida [Page] ac visenda occurrit incerta species, & umbra, qualis fingitur apud inferos, evanida & pervicax, quae adeuntem fugit,Tot quasi ansis & gradibus investigantur, more Amantium, effectus & vires Amoris, dotes & insignia, quibus convenit Amare, quo modo & lege, quem in finem, quosque gradus & species Amandi. & inter amplexus elabitur. Mox amoto leviter Cupidinis velo, & conspecta, quam solet avide à procis conspici, forma divina delibatae felicitatis, molesta (ut fere omnis est) inscitia injecit mihi curam, quaerendi singula, quos mores, quasque dotes, quas sedes, quam que familiam jactitet, aut quam prosapiam. Hoc enim primum & ultimum solet esse in Amantium curis & gaudiis, ut recolere anteactos lusus & rudimenta Amorum, ita inquirere parentum in annos & honores, quamque nobilibus initiis crevit Amicitia retro fabulari.

Quanquam magnitudinis & vetustatis indicium sit, adeoque multis profuit in religionem sui origines habere Annalium fide superiores,Inde indagantur definitiones & naturae. [Page] & oblivioni tanquam aeternitati traditas; referre nobis liceat sine placulo,Vltimo ascenditur ad origines & causas amandi. una & venerari, primordia Amorum: & sane feliciter confus [...], consecrante omnia antiquitate, pro more fabulam invenerunt, aut Coelum Authorem. Audio, nescio quae praeludia Amorum huic prototypo in mundo, hujusque orbis agitasse Animas in proscaenio.Amicitiae & complexus hominum non ex conjunctione Planetarum, sed ex cujusque naturae impetu tergemino oriuntur, sive suiipsius zelo, Audio mentes genitalibus ex astris proseminatas, nunc denuo natalium siderum mores aemulatas & coitus. Quoties lascivientes plan [...] quintili aspectu sibi mutuas blanditias faciunt, & propiore sese flamma accendunt, tum procari homines: quoties conjugalibus radiis miscent amplexus, & Hymenaeos ineunt, tum pronub [...] t [...]d [...]s hominibus proferre; denique non docere tantum & bene ominari, sed lenocinari in terris & desponsare mortales. Missa tamen argumenti [Page] mollioris las [...]ivia, si in re minima philosophari mihi integrum sit, non coeli iste est, sed pectoris calor indigena, qui congregat homogenea, & societatis ardore inflagrat hominem aut suiipsius zelo,sive infirmitatis tuendae consilio, aut infirmit [...]tis tuendae studio, aut sui communicandi consilio.

Primum illud cuique n [...] tura, quasi singulis Tutelare numen, & universis communem Animam, unde quicquid partem sui refert, eo ipso cognationis vinculo illi devinctum tenetur. Hinc superiora inferioribus mutua necessitudine connubuntur. Haec ista arctissimo nexu complectuntur, ut exemplaria & praesidia sua: Illa haec tueantur, ut ministeria denuo, pridē opera sua. Aequalia autem aequalibus facillime congregantur, quippe sine potentiorum metu semper infido, & sine dissimilium [...]ixa. Quaecunque naturae communione [...]oedetantur, [Page] eo laetius consortio frui putandum est, quod vel ante societatem maxime conjunguntur.

Si quis autem suspicetur tenuitatis ad praesidia vocari socios, & rogandi genus esse Amare, Hominisque proinde amplexus, similes illis hederae ac vitis, tantum quaerere fortiora sustentacula quibus incumbant; videat hujus ad imbecillitatis patrocinium, puerum fingi ipsum Amorem, puerosque prorsus omnes & foeminas, & quicquid est infirmiorum, ad Amandum faciles maxime & proclives. Experiatur, humano generi ipsas virtutes ascisco tantum inter vitae necessaria, & aut ambitionis utensilia, aut inopiae esse subsidia. Sciat omnia propinquitatis vocabula, esse revera auxiliorum nomina; & diversae vitae commoda intelligi quae sanctiss. titulis cohonestamus: haec sunt quae Amantissime compellamus [Page] (si fas sit fateri) fratres, sorores, & parentes: neque aliud quicquam Amicus censetur quam asylum & peculium.

Postremo,Sive sui communicandi studio. si sui communicandi benigno pruritu hominem ferri existimamus, & Dei ritu, cujus similitudine gaudet, esse sui largitorem; quod generosius est profecto censebimus, digniusque sociali & sancto hoc Animali, quodque omnium proxime coeli ad ingenium accedit, influxus libere emittere quam recipere. Homo etenim quisque, ut caetera animalia homini, ita & ipse genitus est, non sibi; aliisque natus gestit se alteri accommodare. Quantum quemque nostrum pudet inopiam fateri, tantum juvat bona sua communicando ostentare, non mendicare aliena. Hinc experiri est avidos benefaciendi animos in partem felicitatis vocare [...]ocios, plane quasi alumnos, [Page] & beneficii loco ducero, Humanitatis sibi materiem & licentiam concedi. Amplius secundae fortunae quam adversae solatium praestat Amicus. Non adeo inique mecum agit sidus meum, ut de [...]int mihi hujus liberalitatis experimenta, aut ut aliund [...] conquiram argumenta: tametsi haec ipsa gratitudinis confessio sese damnantis,Laetius confertur munus quam accipitur aut rependitur. quod laetius confertur quam accipitur munus aut rependitur uspiam, satis testatam facit humanam indolem unam hanc legem sibi dixisse benefaciendi, & Animi magnitudine respuisse jura gratitudinis. Illud scilicet ex animi copia profluit, hoc à necessitate extorq [...]etur: in illa gloria & decor tantum majoris, in hoc reverentia & pudor velut inferioris. E [...]at misere, sortis splendore perstrictus, qui aegre patitur munus, nec ingrate fueit, nec superbe, sed adversus sortem magnifi [...]u [...], & quadam [Page] humanitatis lucta fortis, ostendit malle se esse muneris authorem; & votum munificentius impendit priusquam donum accipit. Cum ergo hos videas ad serviendum quasi genitos,In duo se distribuit humanum genus. Hos ad serviendum, illos ad tuendum quasi genitor [...] ▪ utrinque benevolenti [...] mutua experitur: Illi vero liberaliores qui hominem, quam [...] qui bona impendunt. illos ad fovendum tuendumque; non tam fortunae quam naturae & benevolentiae utramque paginam versas; ut eos superiores eosque liberaliores esse potius agnoscas qui hominem impendunt, quam qui nullo negotio munifici bona permittant effluere: quare constat ubique hunc Amoris libentius descendere quam surgere ignem. Imo semper descendit (modo excelsioris sit & amplioris Amare) & prono decursu eademque declivi seric per cognationum ordines propagatur hic affectus, quemadmodum ipse Homo.

Enimvero eodem ordine & apparatu quo regua exstruuntur, conditur Amicitia: & per sanguinis rivosAmicitiae origo & causae: eode [...] ordinc qu [...] regnum co [...]dit [...]. [Page] decurrens calor,Amicitia ex Amore sui proserpens ad alios. extra parietes privatos familia serpit; mox, perrupta quasi aestu vena, ad affines & concives latius evagatur. Redeundum enim est ad eos (ne videar dignitati Amoris magis consulere quam veritati, aut gravissimo crimini sim obnoxius, qui aliam à populo ausim amandi legem instituere, & contra seculum recte sentire) qui nobis nos esse statuunt Amandi exempla, eja & causas. Hoc scilicet Benevolentiae meritum est, impense sibi vell [...]: Hoc Amantis studium, scipsum in alio emersum eruere, liberare, & blando calore educare, vique quadam vitali omnia ad sui nutrimentum rapere. Unde mirum non sit virtutem, quae neglectum suiipsius praecipit, spretam jacere & desertam. Ne pudeat tamen aliquando Amari, quasi hoc esset ludibrio haberi, & sub persona officiosa negligi; scias, improbe [Page] Amare, nisi qui seipsum diligit: neminem quoque seipsum Amare ut sibi prosit; quanquam idem qui amat, prosit vel inscius. Ingenua itaque omnis philautia est,Ingenus res est Philauti [...], qua quicquid sumus aut es [...]e velimus impense prosequimur. qua quicquid sumus, aut quicquid esse velimus, quasi aliqua cognatione conjunctum, aut affinitate conjungendum, benigne prosequimur. Urget omnes ista quorundam Ambitio (qui Gentis insignia & famam majorum titulis in suis ponunt) ut quod illustre sit, continuo corruptis fecialibus, in nostram referatur cognationum Tabulam. Sic aemulae urbes de Homeri laudibus in jus iverunt, & bellum indixerunt [...], quasi de imperii promovendi finibus. Hinc, quod praecipuum mortalium praesidium est, Philautiae max: obnoxios prima face accendit virtutis splendor, & quod numen colit cultus suos metuit: Cujus ea vis est, ut nemo [Page] adeo conclamatae sit improbitatis, qui non voto & suffragio, &, pene dixeram, animo bonus sit; & virtutem quam nolit exercere, exercuisse velit; quamque in seipso male patitur, in altero complectitur.

Quo nos primus hic non naturae tantum, sed rationis impetus proripit? Ecce sponte decepti,Ex hoc gemino quasi impetu naturae & rationis, primus rationis impetus fert ad id omne quicquid esse velimus; hinc primas inter Amoris causas, Virtus & virtut [...]s umbra, quotquot ejus speciem prae se ferunt. non virtutem tantum, sed quicquid virtutis prae se fert larvam & speciem, proni adoramus. Modo difficultas illa (quae solet sacro horrore munire virtutis iter, & profanum vulgus arcere) propellit & illicet blandis injuriis. Labiorum mella liquidius haurimus aculeis interpugnantia. Illud ad dominae limen excubare, viliore ab rivali repulsam, contumeliam pati, sicut & digitum premere, labra morsicante osculo vulnerare, futurae voluptatis aculeum quendam & stimulum emit [...]it.

[Page] Modo etiam raritas (quae virtutibus, ah nimia seculi pigritia, pene jam propria videtur) nobis ipsa monstra commendat, & quicquid de transmarino deforme.

Nota quoque illa Amantium lenocinia sunt, quae inter virtutum umbras praecipuae habentur. Laudes,Laudes, quas speculo & pyxide chariores ducunt foeminae, quibus, tanquam odoribus, homines juxta ac Dii placantur, quam facile arte illud obtinent, ut nos nobis placeamus simul ac aliis! quam pretiosis blanditiis illud efficiunt, quod omnium etiam modestissimorum in votis est, placere castissimae Matronae! & quae fugiunt Amari, ambiunt tamen amabiles videri. Egregium utrumque virtutis argumentum. Certius tamen illud Laudare, quam Laudari. Laudari enim solent, idque flagitant max, immerentes, ut fucum deformes: sed Laudare [Page] nemo potest, nisi qui laudandus est ipse. Eadem facit aut facere voluit qui probat, & alienis fascinoribus clarescit; ut qui erigit Herois statuam, erigit sibi virtutis monumentum. Hoc enim grandis instar meriti, virtutes non exercere, sed mirari & colere. Haec sunt illa Cupidinis Tela plumis suis armata, quae dum demulcent, saevius vulnerant; & sagittarum dum more eminus feriunt & valide, à longe remotos & absentes transfigunt. Verum adulatione praefari, & captare benevolentiam, solennis Rhetoris & procantis ars, nihil aliud mihi videtur agere quam ora nobis exosculanda prius illinere cerussa, quae dulce semper virus instillat, & furtim exedit basia.

In tantum sumus homines gloriae & virtutis Animalia,Inter virtutes illae praecipue utiles Amorem faciunt, vel quae humanitatem exercent, ut modestia, lenitas; vel ei praesunt, & nostri patrocinium agunt, ut fortitudo, ut vereor ne parum deceat fateri inter virtutes nos sedulo colere illas utiles, sive [Page] quae humanitatem exercent & invitant, utpote modestiam, aequitatem; sive quae humanitati praesunt & tuentur, ut fortitudinem & munificentiam: quibus quoties eorum fructus minime ad nos perveniat, aliorum vice gratiam referimus. Ut autem caeteris virtutibus aemulatio, ita munificentia nostros conciliat affectus. Quanquam illius majus praedicatur meritum, quo minus in accipiente meritorum est: quod totum non judicio, sed favori acceptum referatur; quod nostri causa accerseret benefacienti contumeliam. Hac liberalitate expergefacta, illa ex altera parte omnium sinu ingenita respondet Liberalitas:Liberalitas. & quanquam primo forsan iniqua aestimatione propter beneficia donantom in pretio habuit, mox tamen munera propter authorem diligit, qui illum Penatum & Parentum indulgendi Animum [Page] extra lares proprios exhibuit, & nutritia pietate alienos sinu suscepit, neque aliter quam cognatos fovet. Hic victa succumbit gratitudo, & cū sentia [...] nihil reponi posse praeter ipsum hominē, Patronum, uti Numen, tenui cultore rependit. Neque vero mihi videtur ingenuus is Animi ardor, qui continuo beneficia quasi debita regerit, & dona solvit ut nomina deleat, & rationes utrinque constent; quasi mun [...]ris tantum usura ageretur, aut foenoris liberale quoddam aucupium. Non pie, sed superbe facit, qui aegre se devinctum patitur. Hoc est munera refellere, retundere, non accipere: hoc est majore cum fastidio, quam gratitudine, munificentiae miram luctam & opes jactare. Sed postquam beneficia nihil ultra quaerunt quam recipi, solus ille novit Liberalitatem in accipiendo exercere, qui candide interpretatur, [Page] & nihil retribuit nisi gratum animum. Neque opinatur hoc liberalitatis suae pretium esse, sed alienae pignus. Ne quis tamen verba haec tenuita [...]is meae aut ingratitudinis patrocinio conficta suspicetur, sciat Animum me induxisse meum, ut credā eo candore Amicos donare, ut qui solverent tantum & deberent, ea libertate dona reddere, ut qui sponte largiuntur. Haec beneficia,Beneficia Cupidinis tela auro armata. haec sunt Cupidinis Tela illa, quae aurata cuspide splendidum sed & fidum vulnus infligunt. Potentior sane sub au [...]o quam sub plumis, imo quam sub numine, procatur Iupiter. Etenim munerum Idiomata ab omnibus intelliguntur; sed majestatis dignitatisque characteres, & rhetoricantis pennae blandimenta, paucis perspecta sunt.

An ex hac facilis Animi humanitate proveni [...]e dicam benevolam commiseratioEx liberalit [...] te oritur commiseratio, quae pectus emollit, d [...]in signat imagine. [Page] quae pectus tanquam ceram emollit, deinde quavis signat imagine? An ex hac mentis amplitudine superbam illam benignitatem, quae dum munificentiae locum quaerit, miseros valde diligit, felices fastidit? An hinc profluere credam generosum fastum, qui demissa genua & capita ardentius ambit quam amplexus, & ea magnifica conditione amat, ut ne redametur? Seu potius mollem hanc appellemus verecundiam, similem corum qui alterum tantisper sustinent intueri, donec respexerint.

At ô te divinissime vatum Plato! Ad virtutes accedit pulchritudo, quae exhibet ethicae animatum systema, & corpore exprimit explugitque omnes virtutes, prudentiam, fortitudinem, justitiam, tempe [...]antiam. Fatemur hic mirabiles jactari toto de corpor [...] Amores, ubi se spectandum exhibet virtus; ubi sanguinem lacte attemperat Animi candor, genasque purpuret verecundia; ubi liberalis fron [...] hospitio quasi excipit intuentes, & oculorum trajectus quasi sparsa numismata [Page] colliguntur; ubi compositi vultus disciplinam sentias gravitate sua increpantis & restinguentis faces, quas in te decore excitarat; ubi sagacis oris dictata animadvertas, & tacita quaedam prudentiae consulta haurias; ubi redactas ad legem agnoscas, quadam justitiae lance, aequabiles, uti morum,Hinc nominatur virtu corporea. ita & artuum vires, & animatum Ethices systema oculis tractes; ubi, cum lucida conspexeris membra, quasi gemmas, membris appensa in ornamentum simul & ministerium, solidae venustatis prope concretam fortitudinem miratus exclamabis, Huc Retia, huc Vulcane! Ecce iterum deprehendimus co [...]untem cum Venere Martem. O formam imperio dignam non unius orbis! Gratias agimus Iovi, Iovisque Aquilae, quod tantam pulchritudinem Terris non inviderit. Poteris hinc, O Sanctissime Plato, raptus & Philosophiam petere, & [Page] puriorem Ideam oculis quam cogitationibus tuis usurpare. Potes ad tantam genarum lucem, O Socrates, juventutem ablegare, velut ad speculam, comendam & excolendam. Licet & tibi, O Eudoxe, despecto sole, ad hoc lumen intuendum conditum praedicare humanum genus; & vel oculorum damno claras haurire delicias. Hujus aspectus, vel Orphei lyra potentior, poterit feras & Philosophos domare. Hujus splendor, vel ipsa luce, jucundior meruit, Phoebi vice, non Aquilarum solum, sed mortalium foetus probare, educare. Iurarem prope Animas, quasi cadentes stellas, ex astris defluxisse, cum usque adeo fulgorem omnem demirentur. Haec sunt Cupidinis Tela oculorum luce imbuta, & flammis vibrantia, quae micando urunt & pungunt.

Sic quicquid conspicuum est,Omnis Amor similitudine comprehenditur; proinde omnes amamus vel quibus similes esse velimus, vel quibus sim [...]les sumus. Ex priori, praelibati isti Amoris stimuli, ex posteriori consurgit primo ipsa similitudo, cuicunque similes esse [Page] velimus, nos ad se rapit, eodem ardore quo illa ad nos trahimus quibus jam similes videmur. Petimus damusque vicissim huic insaniae veniam, qua idem viri agimus quod pueri, & nostras in speculis imagines ad o [...]cula & amplexus petimus. Non unius Narcissi, sed humani generis fatum est, effigiem suam perdite deamare. Aequum est prorsus arctiore zelo alterum eundem prosequi, quam vel parentes aut pignora, quae tantum sunt partes nostri, quam vel artifices opificia sua, quae sunt artis pignora & simulachra. Indulgenda est haec aviditas, qua consimiles depascimur; siquidem & Animis lex ea sit, similibus nutriri. Quare non miror tantas lenae consuetudinis vires,deinde consuetud [...] ▪ ut non tantum erga corpora, sed erga loca ipsa & inanimes nugas, tanquam consortia conciliet homines, Unde cadem mora quae formam carptim devenustat, [Page] deformitati decus adjiciat; siquidem oculus Animusque specie imbutus familiari desiit videre, nisi per fucatum vitrum, quod horrorem leniat.familiaritas, Ita & familiaritas, sine qua vel praesentes peregrinamur, hanc vim consuetudini apportat, unde germanos mores formet, consanguinea studia quasi reciproca generatione finget, animumque animo adaptet, ut suavius liberiusque cum alio quam nobiscum ipsis versemur. Quid? Carnificina est, non sodalitium, metu semper displicendi, perverse omnia, & vultus ad speculum (quia ad alterius mores non licuit) reverentia congressus componere, voces tanquam aurum trutinare antequam impendantur, praemeditatis gestibus, indicto conventui interesse, & velut in publico versari.

Sed quid illas refero cognatas species,Similitudinis quoque nomine Amor. Omnis deni (que) similitudo per species sive à natura, sive ab arte, sive à consuetudine depictas in animo. sive à natura, sive ab arte, sive à consuetudine [Page] in Animis leviter depictas? quum his omnibus vivam imaginem inurat pectoribus Amor, cujus vi sola, emigrante dudum Anima, agitantur & vigent. Bene consultum est Amantibus, quod vel invitos liceat Amare. Cum non tantum similis, sed tecum idem sit, inscio certe tibi te sine venia surripuit. Nil opus est ut vices reposcat, & Amandi debitum: si hoc nihil moveat, quod simulachrum, quod mancipium tuum sit, tuoque in censu numerandum, quod tui causa animam & libertatem emisit; si nihil terreat impietatis homicidii crimen; naturae tamen necessitas accendit ex Amore Amorem, & ex flamma flammam. Noluit tamen vim istam Natura indulgere Amori, ut simulet, aut simulatus ut uret aliter quam pictus ignis: mentiantur enim quantum libet vultus, frons, gestus, aut se, ut in pictis [Page] omnibus evenit, nimia imitandi aemulatione, aut inertia sua prodat simulatio. Si nondum agnoscas hominis pretium esse Amorem, ut saltem avaro beneficii nomine admittas, scias in se complecti beneficia omnia quaeque facit, quaeque facere non valet, & votis plusquam omnia; sine quo vel ipsa beneficia sorti attribuam & fato, non homini, & inventa potius censebo quā accepta: cujus unius munere etiam pauper liberalis est, quoties nihil donat, sed munifice optat. Quo uno nihil majus à mortalibus Dii petunt & reddunt. E [...]ce omni herba potentius philtrum, Si v [...] Amari, Ama.

Vt autem indigna res est amandi rationem exigere & reddere: ita dignior iste Amor est qui, ut flores quidam, sine semine provenit; & hoc habet aeternitatis, absque causa exsistere, coeli (que) more moveri non visenda Intelligentia. [Page] Hoc est,Hoc omne est Amatorium, similitudo (inquam) sive manifesta, siv [...] occulta, quae dicitur Sympathia. agnoscimus, hoc est totum natura Amatorium, similitudo, ut manifesta, ita maxime occulta, quam sympathiam nominavimus: unde, sine propinquitate & consuetudine, propinqua & familiaris Anima animae considet & contesserat; ut Planum Plano adhaeret (si qua Mathematicis fides) solo concinnitatis glutine, nunquam revellendum. Videtur gemellas producere mentes natura, & mentibus socios assignare, ut umbras geniosque corporibus, ut coaevas Arboribus suis nymphas: hinc invitis natalibus, eadem astra, eadem fata subeunt homines▪ & plane gemelli prodeunt. O par Amatorium nobilius Gladiatorio spectaculum;Fidum Pa [...] ubi liberalitatis duellum & lis tota in officiis geritur! In hoc uno discordes se produnt affectus, quod pro altero uterque solicitus, odia & metus exercent; utrique, quasi alterius bile [Page] suffusi, eadem cum altero cernunt & judicant; utrique, quasi eodem magnete imbuti, eodem se convertunt, eodem tendunt, & connituntur: alter alterius vultus induit, vel speculo fidelius; alter alterius mores imitatur, vel Parasito expressius; ut fit tam similis sibi, nec ipse.

Haec indignatus balbutientem Cupido Calamum surripuit, & avolavit.

FINIS.

§

[Page]

[Page]

AMORIS EFFIGIES sive [...]

LONDINI. Excudebat R. DANIEL.

Has Amoris flammas ad aras & focos offert dicatque, Hanc emeritam laceramque Amoris Cytharam Penatum suorum sacris parietibus suspendit.

[Page]

[Page]

O Mihi nunc alas explica Cupido, Calamumque concede & Numen surripiendum. Majus adhuc instat opus, & amplius Amoris argumentum, Patronus. Quem ego praesentius Numen mihi invocandum censerem, nisi quod Inertiae nostrae tantum Autorem affingere impii cultus esset. Da tamen (O mihi Cupidine dulcius Numen) huic uni crimini veniam (sed enim pietatis solenne crimen est) si sacris parietibus testudinem suspenderim, jam tandem gratam futuram postquam siluerit. Ego Praxitelis Artem imitatus (quid enim non audemus [Page] Amantes?) non illam Penicilli, sed Pi [...]tatis Amore ipsum Amoris nuntium constituo, & mei in pignus mitto. Non hic tantum pingentis habes, quantum confitentis. Siquidem & ipse agri pectoris aestus effuderim in tabulam, & quod potentius passus fueram, infirmius delineavi. Nihil aliud Amoris videar ad vivum descripsisse, praeterquam Caecitatem & Insaniam. Atque adeo vereor ne adhuc requiras, quid tibi muneris specie in manus trado. Quod si umbra & sonmio imaginis delusus, aliquid ultra efflagites, ecce libentius tibi sive in munus sive in mancipium venit una

Viva effigies & Prototypa, &c.

§

[Page]

INDEX.

[...] citius quam [...] invenias. Pag. 48.

Amantis vitia placent. 18

Amare neminem, & amare non optimum, nefas. 50

Amatores aliquid divinitatis aspirant. 61. Colloquia intuitu peragunt. 9.

Omnia vel ultra vires possunt. 6

Amicitia rationis opus. 40. Virtutis negotium. 41. Non ex conjunctione planetarum, sed ex cujusque naturae impetu oritur. 116

Amicorum quam parentum sanctius nomen. 103

Amicus dignitatis nomen. 63

Amor flammeum & velum habet. 11. Mysterium est. 12. Aenigma, ibid. Malignus simul & benevolus. 13. Nullus sine indignatione. 14. Alternis gaudet & suspirat. 16. Mollis simul & fortis. 17. Caecus, sed & maxime oculeus. 19. Cum ratione insanit. 21. Sapientis solum est. 22. Res perpetua. 23. Circulus. ibid. Animae extensio. 28. Unum in multos diffundit. ibid. Unum ex multis-facit. 29. Primum donum. 31. Opulentiae, non indigentiae nomen. [Page] 32. Ingenuum commercium. 33. Modum & finem nescit. 49. Vnius tantum est. 67. Non tamen erga omnes alios inhumanus. 70. Circulus est à bono per bonum ad bonum rediens. 76. Philosophia prima. & desiderium aeternitatis. 80. Desiderium pulchritudinis fruendae. 81. effingendaeque. 82. Operis sui admirator. 87. Simplex & mutuus 95. Deus est. 106. Ignis. 108. Magus. 111. Omnis, similitudine comprehenditur. 132. Mutuus, est reciprocae benevolentiae paritas. 98

Amoris asperiora pensa augent, & obsequii gloriam ostendunt. 5. Mysterium est non exprimendum, nisi sese interprete. 8 Ejus à sacris & castris amandatur quicquid infirmum. 34. pueri quare. 35. senes & emeriti quare. 36. foeminae quare. 38. vir malus quare. 43. Amoris naturalis duplex finis. 56. Definitiones Amoris. 76. Sacramentum, totum in id reduci unde fuimus. 77. Error, sui fastidio punitur. 93

per Amorem etiam quae evilescunt perplacent, & vitae dehonestamenta transeunt in decora. 65

Appetitus omnis etiam insensatus tendit ad meliorem naturam tanquam Ideā. 55.

[Page] Beneficia Cupidinis tela auro armata. 129

Benevolentiae modus nescire modum. 75

Cupido semper gemellus. 96

Decor in quibus consistit. 88. Corporis, aut imaginarius est. 90. aut tenuior quam quae animam detineat. 91. Molis expers. 92

Deformitas res sacra. 7

Deliquium ex conspectu Amatoris unde. 27

Eros cum Anterote una connascitur & adolescit. 96

Foeminae quare excluduntur à sacris Amoris. 38

Indignatio in omni amore. 14

Iucundissimum quisque sibi spectaculum. 6

Iupiter est quodcunque cupis. 66

Liberaliores ii qui ultro benefaciunt. 62. qui hominem, quam qui bona impendunt. 121

Ex Liberalitate oritur commiseratio. 129

Lycurgi & Naturae edictum, Nefas amare neminem. 47

Munus laetius confertur, quam accipitur aut rependitur. 120

Nil dulcius amare aut amari, praeter amare & amari. 96

Optimum, quod nusquam est, opinione nostra supplemus. 50

[Page] [...] non amicitia, sed benevolentia & humanitas vaga. 71. citra benevolentiam superbiae est & suspectae probitatis. 71

Polygamia in nuptiis animarum par incestui nefas. p. 70

Potentiorum cultus ambitionis aut adulationis, non charitatis & fidei. 99.

severitas, non amicitia. 100

Problemata amatoria. 12

Pueri cur ab Amoris sacris excluduntur. 35

Pulchri nomine amatur quicquid amatur. 83

Pulchritudo non mollities, sed vigor & maturitas cujusque rei. 87. virtus quaedam corporis, flos internae virtutis, animae effluvium. 88. divinum quiddam, & ab homine solo amatur. 100. ad virtutes accedit, & corpore exprimit expingitque omnes virtutes. 130

Pulchrum est quod id totum est quod esse debet. 87

Pythagorica transmutatio in Amore. 25

Rubor ex conspectu amasii unde. 26

Senes ab Amoris sacris quare excluduntur. 36

Sympathia occulta similitudo. 137

Venustas in quibus consistit. 89

Vir malus non sociale animal. 43. Secum [Page] dissidet, se fugit, ibid. fastidio sui defertur ad societatem. 44

Virtutes quaenam praecipue coluntur. 126

Vitia amantis placent. 18

Voluntatis quam sanguinis arctior nexus. 104

Voluptas nulla nisi ab Amore. 64

Vxor dignitatis nomen. 63

Information about this book

Title statement

Amoris effigies, sive, Quid sit amor? efflagitanti responsum

Waring, Robert, 1614-1658.

Edition statement

1650

Publication

Publisher

Text Creation Partnership,

Place of publication

Ann Arbor, MI ; Oxford (UK) :

Date

2005-10 (EEBO-TCP Phase 1).

ID [DLPS]

A67611

ID [STC]

Wing W860

ID [STC]

ESTC R14364

ID [EEBO-CITATION]

12255517

ID [OCLC]

ocm 12255517

ID [VID]

57394

Availability

This keyboarded and encoded edition of the work described above is co-owned by the institutions providing financial support to the Early English Books Online Text Creation Partnership. This Phase I text is available for reuse, according to the terms of Creative Commons 0 1.0 Universal. The text can be copied, modified, distributed and performed, even for commercial purposes, all without asking permission.

Series

Early English books online.

Notes

(EEBO-TCP ; phase 1, no. A67611)

Transcribed from: (Early English Books Online ; image set 57394)

Images scanned from microfilm: (Early English books, 1641-1700 ; 905:15)

Source

— Amoris effigies, sive, Quid sit amor? efflagitanti responsum, Waring, Robert, 1614-1658..

Extent

138, [5] p.

excudebat R. Daniel,. Londini :: [165-]. (Reproduction of original in the University of Illinois (Urbana-Champaign Campus). Library.) (Attributed to Robert Waring. cf. NUC pre-1956.) (Index: p. [1]-[5])

Creation

Created by converting TCP files to TEI P5 using tcp2tei.xsl, TEI @ Oxford.

Editorial practices

EEBO-TCP is a partnership between the Universities of Michigan and Oxford and the publisher ProQuest to create accurately transcribed and encoded texts based on the image sets published by ProQuest via their Early English Books Online (EEBO) database (http://eebo.chadwyck.com). The general aim of EEBO-TCP is to encode one copy (usually the first edition) of every monographic English-language title published between 1473 and 1700 available in EEBO.

EEBO-TCP aimed to produce large quantities of textual data within the usual project restraints of time and funding, and therefore chose to create diplomatic transcriptions (as opposed to critical editions) with light-touch, mainly structural encoding based on the Text Encoding Initiative (http://www.tei-c.org).

The EEBO-TCP project was divided into two phases. The 25,363 texts created during Phase 1 of the project have been released into the public domain as of 1 January 2015. Anyone can now take and use these texts for their own purposes, but we respectfully request that due credit and attribution is given to their original source.

Users should be aware of the process of creating the TCP texts, and therefore of any assumptions that can be made about the data.

Text selection was based on the New Cambridge Bibliography of English Literature (NCBEL). If an author (or for an anonymous work, the title) appears in NCBEL, then their works are eligible for inclusion. Selection was intended to range over a wide variety of subject areas, to reflect the true nature of the print record of the period. In general, first editions of a works in English were prioritized, although there are a number of works in other languages, notably Latin and Welsh, included and sometimes a second or later edition of a work was chosen if there was a compelling reason to do so.

Image sets were sent to external keying companies for transcription and basic encoding. Quality assurance was then carried out by editorial teams in Oxford and Michigan. 5% (or 5 pages, whichever is the greater) of each text was proofread for accuracy and those which did not meet QA standards were returned to the keyers to be redone. After proofreading, the encoding was enhanced and/or corrected and characters marked as illegible were corrected where possible up to a limit of 100 instances per text. Any remaining illegibles were encoded as <gap>s. Understanding these processes should make clear that, while the overall quality of TCP data is very good, some errors will remain and some readable characters will be marked as illegible. Users should bear in mind that in all likelihood such instances will never have been looked at by a TCP editor.

The texts were encoded and linked to page images in accordance with level 4 of the TEI in Libraries guidelines.

Copies of the texts have been issued variously as SGML (TCP schema; ASCII text with mnemonic sdata character entities); displayable XML (TCP schema; characters represented either as UTF-8 Unicode or text strings within braces); or lossless XML (TEI P5, characters represented either as UTF-8 Unicode or TEI g elements).

Keying and markup guidelines are available at the Text Creation Partnership web site.