<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
   <teiHeader>
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>To haue, or not to haue</title>
            <author>Clarke, John, d. 1658.</author>
         </titleStmt>
         <editionStmt>
            <edition>
               <date>1627</date>
            </edition>
         </editionStmt>
         <extent>Approx. 37 KB of XML-encoded text transcribed from 11 1-bit group-IV TIFF page images.</extent>
         <publicationStmt>
            <publisher>Text Creation Partnership,</publisher>
            <pubPlace>Ann Arbor, MI ; Oxford (UK) :</pubPlace>
            <date when="2007-10">2007-10 (EEBO-TCP Phase 1).</date>
            <idno type="DLPS">A18945</idno>
            <idno type="STC">STC 5362</idno>
            <idno type="STC">ESTC S117510</idno>
            <idno type="EEBO-CITATION">99852723</idno>
            <idno type="PROQUEST">99852723</idno>
            <idno type="VID">18064</idno>
            <availability>
               <p>This keyboarded and encoded edition of the
	       work described above is co-owned by the institutions
	       providing financial support to the Early English Books
	       Online Text Creation Partnership. This Phase I text is
	       available for reuse, according to the terms of <ref target="https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/">Creative
	       Commons 0 1.0 Universal</ref>. The text can be copied,
	       modified, distributed and performed, even for
	       commercial purposes, all without asking permission.</p>
            </availability>
         </publicationStmt>
         <seriesStmt>
            <title>Early English books online.</title>
         </seriesStmt>
         <notesStmt>
            <note>(EEBO-TCP ; phase 1, no. A18945)</note>
            <note>Transcribed from: (Early English Books Online ; image set 18064)</note>
            <note>Images scanned from microfilm: (Early English books, 1475-1640 ; 1230:11)</note>
         </notesStmt>
         <sourceDesc>
            <biblFull>
               <titleStmt>
                  <title>To haue, or not to haue</title>
                  <author>Clarke, John, d. 1658.</author>
               </titleStmt>
               <extent>[2], 20 p.   </extent>
               <publicationStmt>
                  <publisher>Printed [by G. Miller] for Philemon Stephens and Christopher Meredith,</publisher>
                  <pubPlace>[London :</pubPlace>
                  <date>1627]</date>
               </publicationStmt>
               <notesStmt>
                  <note>By John Clarke.</note>
                  <note>Title from heading, A2r.</note>
                  <note>Imprint from colophon; printer's name from STC.</note>
                  <note>A book of school phrases in Latin.</note>
                  <note>A1 is blank and genuine.--STC.</note>
                  <note>Reproduction of the original in the Bodleian Library.</note>
               </notesStmt>
            </biblFull>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      <encodingDesc>
         <projectDesc>
            <p>Created by converting TCP files to TEI P5 using tcp2tei.xsl,
      TEI @ Oxford.
      </p>
         </projectDesc>
         <editorialDecl>
            <p>EEBO-TCP is a partnership between the Universities of Michigan and Oxford and the publisher ProQuest to create accurately transcribed and encoded texts based on the image sets published by ProQuest via their Early English Books Online (EEBO) database (http://eebo.chadwyck.com). The general aim of EEBO-TCP is to encode one copy (usually the first edition) of every monographic English-language title published between 1473 and 1700 available in EEBO.</p>
            <p>EEBO-TCP aimed to produce large quantities of textual data within the usual project restraints of time and funding, and therefore chose to create diplomatic transcriptions (as opposed to critical editions) with light-touch, mainly structural encoding based on the Text Encoding Initiative (http://www.tei-c.org).</p>
            <p>The EEBO-TCP project was divided into two phases. The 25,363 texts created during Phase 1 of the project have been released into the public domain as of 1 January 2015. Anyone can now take and use these texts for their own purposes, but we respectfully request that due credit and attribution is given to their original source.</p>
            <p>Users should be aware of the process of creating the TCP texts, and therefore of any assumptions that can be made about the data.</p>
            <p>Text selection was based on the New Cambridge Bibliography of English Literature (NCBEL). If an author (or for an anonymous work, the title) appears in NCBEL, then their works are eligible for inclusion. Selection was intended to range over a wide variety of subject areas, to reflect the true nature of the print record of the period. In general, first editions of a works in English were prioritized, although there are a number of works in other languages, notably Latin and Welsh, included and sometimes a second or later edition of a work was chosen if there was a compelling reason to do so.</p>
            <p>Image sets were sent to external keying companies for transcription and basic encoding. Quality assurance was then carried out by editorial teams in Oxford and Michigan. 5% (or 5 pages, whichever is the greater) of each text was proofread for accuracy and those which did not meet QA standards were returned to the keyers to be redone. After proofreading, the encoding was enhanced and/or corrected and characters marked as illegible were corrected where possible up to a limit of 100 instances per text. Any remaining illegibles were encoded as &lt;gap&gt;s. Understanding these processes should make clear that, while the overall quality of TCP data is very good, some errors will remain and some readable characters will be marked as illegible. Users should bear in mind that in all likelihood such instances will never have been looked at by a TCP editor.</p>
            <p>The texts were encoded and linked to page images in accordance with level 4 of the TEI in Libraries guidelines.</p>
            <p>Copies of the texts have been issued variously as SGML (TCP schema; ASCII text with mnemonic sdata character entities); displayable XML (TCP schema; characters represented either as UTF-8 Unicode or text strings within braces); or lossless XML (TEI P5, characters represented either as UTF-8 Unicode or TEI g elements).</p>
            <p>Keying and markup guidelines are available at the <ref target="http://www.textcreationpartnership.org/docs/.">Text Creation Partnership web site</ref>.</p>
         </editorialDecl>
         <listPrefixDef>
            <prefixDef ident="tcp"
                       matchPattern="([0-9\-]+):([0-9IVX]+)"
                       replacementPattern="http://eebo.chadwyck.com/downloadtiff?vid=$1&amp;page=$2"/>
            <prefixDef ident="char"
                       matchPattern="(.+)"
                       replacementPattern="https://raw.githubusercontent.com/textcreationpartnership/Texts/master/tcpchars.xml#$1"/>
         </listPrefixDef>
      </encodingDesc>
      <profileDesc>
         <langUsage>
            <language ident="eng">eng</language>
         </langUsage>
         <textClass>
            <keywords scheme="http://authorities.loc.gov/">
               <term>Proverbs, Latin.</term>
            </keywords>
         </textClass>
      </profileDesc>
      <revisionDesc>
         <change>
            <date>2005-12</date>
            <label>TCP</label>Assigned for keying and markup</change>
         <change>
            <date>2006-01</date>
            <label>Aptara</label>Keyed and coded from ProQuest page images</change>
         <change>
            <date>2007-01</date>
            <label>Taryn Hakala</label>Sampled and proofread</change>
         <change>
            <date>2007-01</date>
            <label>Taryn Hakala</label>Text and markup reviewed and edited</change>
         <change>
            <date>2007-02</date>
            <label>pfs</label>Batch review (QC) and XML conversion</change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
   <text xml:lang="eng">
      <body>
         <div type="text">
            <pb facs="tcp:18064:1"/>
            <pb n="1" facs="tcp:18064:1"/>
            <head>TO HAVE, OR
not to haue.</head>
            <div n="1" type="chapter">
               <head>CAP. 1.</head>
               <p>
                  <seg rend="decorInit">C</seg>Raſſo erat immenſa vis pe<g ref="char:EOLhyphen"/>cuniae.<note place="margin">To haue.</note>
Craſſus immenſa
vi pecuniae fruebatur.</p>
               <p>Omnibus eſt à natura
tributum,<note place="margin">To haue by nature.</note> vt propul<g ref="char:EOLhyphen"/>ſent
iniuriam. Ita na<g ref="char:EOLhyphen"/>tura
comparatum eſt,
vt vim vi repellamus.</p>
               <p>Mos fuit Iudaeis,<note place="margin">Cuſtome.</note> mos obtinuit apud Iudaeos,
vt è foro redeuntes lauarent manus.</p>
               <p>Tu non es laboribus aſſuetus: labores perferre
non conſueuiſti.</p>
               <p>Patrem moribus non refers,<note place="margin">Imitation.</note> non imitaris.</p>
               <p>Noſti hos agros mihi tecum eſſe communes.</p>
               <p>Horûm agrorum vter<expan>
                     <am>
                        <g ref="char:abque"/>
                     </am>
                     <ex>que</ex>
                  </expan>
                  <note place="margin">To haue with ano<g ref="char:EOLhyphen"/>ther.</note> noſtrum eſt parti<g ref="char:EOLhyphen"/>ceps.</p>
            </div>
            <div n="2" type="chapter">
               <head>CAP. 2.</head>
               <head type="sub">Vertue.</head>
               <p>MEmoriae proditum eſt, Socrate<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g> multis vir<g ref="char:EOLhyphen"/>tutibus
praeditum fuiſſe,<note place="margin">To do well or vertuouſ<g ref="char:EOLhyphen"/>ly.</note> multis virtu<g ref="char:EOLhyphen"/>tibus
floruiſſe.</p>
               <p>
                  <pb n="2" facs="tcp:18064:2"/>
Beatus is eſt qui virtutem colit,<note place="margin">To liue wel.</note> qui honeſtè &amp;
cum virtute vitam traducit.</p>
               <p>Martyrum vitam mors praeclara terminauit.<note place="margin">To dye wel.</note>
Paulus vitam ſuam egregio mortis genere con<g ref="char:EOLhyphen"/>cluſit.</p>
               <p>Tua intereſt,<note place="margin">It is his duty</note> tua refert, parentibus obtempe<g ref="char:EOLhyphen"/>rare.</p>
               <p>Mei muneris eſt in ſtudia incumbere.</p>
               <p>Haud aequum eſt,<note place="margin">It is not his duty.</note> minimè rationi conſentane<g ref="char:EOLhyphen"/>um
eſt.</p>
               <p>Si rectè praeſtes officium tuum, ſi rectè tuo mu<g ref="char:EOLhyphen"/>nere
fungaris,<note place="margin">To perform his duty.</note> ſummam laudem conſequeris.</p>
               <p>Vtinam frater meus honeſtiùs vitam inſtitueret.<note place="margin">To reforme or amend his life.</note>
vtinam vitam laudabiliorem exordiretur.</p>
            </div>
            <div n="3" type="chapter">
               <head>CAP. 3.</head>
               <p>LEges vetant,<note place="margin">To liue ver<g ref="char:EOLhyphen"/>tuouſly.</note> ne quis vllam culpam committat
aut perpetret: nequis vllo ſe vitio conta<g ref="char:EOLhyphen"/>minet.</p>
               <p>Catilina inhoneſtè vitam traduxit<gap reason="illegible" extent="1 letter">
                     <desc>•</desc>
                  </gap>ad omnia vi<g ref="char:EOLhyphen"/>tia
procliuis fuit.<note place="margin">Giuen to vice.</note>
               </p>
               <p>Sum remotus à culpa,<note place="margin">Without vice or fault</note> culpae expers.</p>
               <p>Praeceptor mihi vitio dedit,<note place="margin">To blame for fault.</note> quòd ipſo inconſulto
eſchola exibam: inuſſit mihi notam ignauiae.
Caue ne quid turpe ex ore tuo excidat:<note place="margin">Vnhoneſt talke.</note> caue ne
oratio tua finibus ijs excedat, quos modeſtia
praeſcripſit.</p>
               <p>Spero fratres meos nunquam accuſatum iri in<g ref="char:EOLhyphen"/>temperantiae.<note place="margin">To accuſe of fault.</note>
               </p>
               <p>Spero nunquam fore, vt fratres mei inſimulentur
intemperantiae.</p>
               <p>Catilinae ſocietas multos adoleſcentes malis mo<g ref="char:EOLhyphen"/>ribus
corrupit.<note place="margin">To marre with vicious courſes.</note>
               </p>
               <p>
                  <pb n="3" facs="tcp:18064:2"/>
Multi adoleſcentes malos mores ex ſocietate
Catilinae contraxerunt.</p>
               <p>De cibo detrahe,<note place="margin">Tempera<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g>ce in eating.</note> moderare tibi in cibis.</p>
               <p>Propenſus es ad temeritatem nimis praeceps in a<g ref="char:EOLhyphen"/>gendo:<note place="margin">Mod eration &amp; raſhneſſe.</note>
ſtudijs tuis modum impone, modum
ſtatue.</p>
               <p>Cum opulentiſſimo viro mihi lis eſt,<note place="margin">Iudgement and Law.</note> in ius duxi
vel vocaui hominem.</p>
               <p>Doleo quòd frater meus cauſa ceciderit,<note place="margin">Ouercome in the law.</note> litem
perdiderit.</p>
            </div>
            <div n="4" type="chapter">
               <head>CAP. 4.</head>
               <head type="sub">Gouernment and ſubiection.</head>
               <p>CAto Rempub gubernabat &amp; adminiſtrabat:<note place="margin">To gouerne.</note>
prouinciae praeerat vel praeſidebat.</p>
               <p>Hoc negotij tibi mandamus.<note place="margin">To co<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g>mand.</note> tibi prouinciam
hanc delegamus.</p>
               <p>Parentibus noſtris pareamus, morem geramus.<note place="margin">To obey.</note>
Deo ſeruiunt boni:<note place="margin">To ſerue God.</note> pietatem &amp; religionem co<g ref="char:EOLhyphen"/>lunt.</p>
               <p>Multi temporis rationem habent:<note place="margin">To ſerue the time.</note> multi ſe con<g ref="char:EOLhyphen"/>formant
ad temporis rationem.</p>
               <p>Futurum eſt vt certum virtutis noſtrae fructum
feramus,<note place="margin">To reward.</note> percipiamus.</p>
               <p>Intereſt magiſtratus homines nocentes poena af<g ref="char:EOLhyphen"/>ficere,<note place="margin">To puniſh.</note>
&amp; in malos a nimaduertere.</p>
               <p>Curandum eſt magiſtratibus,<note place="margin">To eſcape puniſhment</note> ne homicidae iudi<g ref="char:EOLhyphen"/>cio
liberentur, ne ex iudicio elabantur.</p>
               <p>Negotium exhibetur immerenti,<note place="margin">Vndeſerued puniſhment</note> moleſtiis &amp; in<g ref="char:EOLhyphen"/>iuriis
afficior ſine cauſa.</p>
            </div>
            <div n="5" type="chapter">
               <pb n="4" facs="tcp:18064:3"/>
               <head>CAP. 5.</head>
               <head type="sub">Couenants and Bargaines.</head>
               <p>POlliceor,<note place="margin">To make promiſe.</note> fidem do, me hoc eſſe facturum.</p>
               <p>In me recipio,<note place="margin">To keepe promiſe.</note> fratrem meum fidem ſna<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g> prae<g ref="char:EOLhyphen"/>ſtaturum,
promiſſa perſoluturum.</p>
               <p>Ne reſcindas conuenta:<note place="margin">Breaking of promiſes.</note> ne promiſſa violes.</p>
               <p>Accommoda mihi chartam,<note place="margin">To lend.</note> liceat mihi vti tuo
cubiculo.</p>
               <p>Magnam mihi pecuniae vim dèbet,<note place="margin">To owe.</note> magno mihi
aere obſtrictus eſt.</p>
               <p>Non habeo vnde ſoluam:<note place="margin">To pay.</note> non ſuppetit, vnde cre<g ref="char:EOLhyphen"/>ditoribus
ſatisfaciam.</p>
               <p>Quanti indicas hunc librum?<note place="margin">Buying and ſelling.</note> emi hunc librum
tribus aſſibus: hic liber mihi conſtitit tribus
aſſibus.</p>
            </div>
            <div n="6" type="chapter">
               <head>CAP. 6.</head>
               <head type="sub">Proſperitie and Aduerſitie.</head>
               <p>NE ſuperbia intumeſcas,<note place="margin">Proſperity.</note> cùm fortuna tibi fa<g ref="char:EOLhyphen"/>uet,
cum restibi ad voluntatem fluunt.</p>
               <p>Fatum hoc meum eſt, vt miſerrima quae<expan>
                     <am>
                        <g ref="char:abque"/>
                     </am>
                     <ex>que</ex>
                  </expan>
                  <note place="margin">Aduerſitie.</note> ſuſti<g ref="char:EOLhyphen"/>neam
vt amariſſiam fortunam in omni vita
deguſtem.</p>
               <p>Innumeris fortunae telis vita hominum eſt ex<g ref="char:EOLhyphen"/>poſita,<note place="margin">Subiect to aduerſitie.</note>
hominum vitae immuneri caſus impen<g ref="char:EOLhyphen"/>dent.<note place="margin">Vndone in adverſity.</note>
               </p>
               <p>Periit Reſpublica:<note place="margin">Change of fortune.</note> actu<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g> eſt penitus de republica.
Cogitate quàm varia tempeſtate vita hominum
<pb n="5" facs="tcp:18064:3"/>
iactetur quae ſit rerum humanarum viciſſitudo.</p>
               <p>Quis diu viuere diuturnam vitam tranſigere non
cupit.<note place="margin">Long life.</note>
               </p>
               <p>Optandum eſt, vt ad id tempus ſpiritum ducere,
vitam producere poſſimus.</p>
               <p>Decurſum mihi iam propè vitae ſpatium eſt:<note place="margin">Death at hand in old age.</note> ad
metam vitae iam perueni. Decrepita aetate, in<g ref="char:EOLhyphen"/>graueſcente
aetate nupturit.</p>
               <p>Abhinc tres dies Aldus Manutius è vita deceſſit,<note place="margin">Death.</note>
vitam cum morte commutauit, mortalitatem
expleuit.</p>
               <p>Dedi operam, vt funere honorifico efferetur,<note place="margin">Buriall.</note> ex<g ref="char:EOLhyphen"/>equiis
honorificis cum proſequutus ſum.</p>
               <p>Bene me habeo,<note place="margin">Health.</note> bona valetudine vtor.</p>
               <p>In grauem incidit morbum,<note place="margin">Sickneſſe.</note> morbo affectus eſt
grauiſſimo, qui vit a<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g> eius in diſcrimen adduxit.</p>
               <p>Vires tuas exhauris,<note place="margin">Weaknes of body.</note> debilitas.
Vires priſtinas recuperaſti,<note place="margin">Recouery.</note> ex morbo conua<g ref="char:EOLhyphen"/>luiſti.</p>
               <p>Deliquium animi paſſus eſt, intermortuus eſt.</p>
               <p>Mente captus eſt,<note place="margin">Sowning.</note> mentis compos non eſt.<note place="margin">Madneſſe.</note>
               </p>
               <p>Somnum hac nocte capere non potui,<note place="margin">Lacke of ſleepe.</note> noctem in
ſomnem duxi.</p>
               <p>Niſi cibo parcas,<note place="margin">Groſſeneſſe or fatneſſe.</note> obeſior fies, nimiam pinguitudi<g ref="char:EOLhyphen"/>nem
indues.</p>
               <p>Id vnum agis,<note place="margin">Riches.</note> vt diuitias tibi congeras, vt opibus
abundes &amp; circumfluas.</p>
               <p>Per nequitiam patrimonium exhauris,<note place="margin">To ſpend riches.</note> diſſipas.</p>
               <p>In eas coniectus eſt anguſtias,<note place="margin">Pouerty.</note> vt vnde viueret no<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g>
haberet, vt ei ad victum neceſſaria minimè
ſuppeterent.</p>
               <p>Naufragium feci rei familiaris,<note place="margin">Loſſe of ri<g ref="char:EOLhyphen"/>ches.</note> periit res dome<g ref="char:EOLhyphen"/>ſtica.</p>
               <p>Hac nocte nòn mediocre excitatum eſt incendiu<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g>,<note place="margin">Loſſe by fire.</note>
multae aedes conflagrarunt.</p>
               <p>
                  <pb n="6" facs="tcp:18064:4"/>
Valdè eara eſt annona,<note place="margin">Dearth.</note> ſumma rerum omnium
difficultas.</p>
               <p>Vales authoritate apud tuos ciues,<note place="margin">Honour.</note> patria tua
multum tibi tribuit.</p>
               <p>Non ſuſpicatus ſum fore,<note place="margin">To come to preferme nt.</note> vt hoc magiſtratu ex<g ref="char:EOLhyphen"/>cluderere,
non dubito quin gradum ſummum
obtineas.</p>
               <p>Virtutis erat ratio maxima apud maiores noſtros
opes nihili aeſtimabant maiores noſtri.<note place="margin">Eſtimation.</note>
               </p>
               <p>Honeſtum vtili anteponendum eſt,<note place="margin">To preferre before.</note> antiquior de<g ref="char:EOLhyphen"/>bet
eſſe nobis de honeſto cura, quàm de vtili.</p>
               <p>Cicero Catonem in honore habuit:<note place="margin">Reuerence or reſpect.</note> Catone<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g> ſtu<g ref="char:EOLhyphen"/>dio
&amp; obſeruantia proſequutus eſt.</p>
               <p>Vir omni laude inſignis,<note place="margin">Excellency.</note> vir ſingularis.</p>
               <p>In arte dicendi Cicero omnes à tergo reliquit,
&amp; palmam omnibus praeripuit.</p>
               <p>Cicero omnibus antecelluit,<note place="margin">To excell.</note> omnes anteiuit.</p>
               <p>Homerus itâ A chillem laudibus affecit &amp; illu<g ref="char:EOLhyphen"/>ſtrauit,<note place="margin">Praiſe.</note>
vt ipſius famam nulla vetuſtas corru<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g>
                  <g ref="char:EOLhyphen"/>pere,
nulla dies terminare poſſit.</p>
               <p>Non obſcuro loco natus eſt,<note place="margin">Nobilitie.</note> è clara ſtirpe natus
eſt.</p>
               <p>Multos,<note place="margin">Ignobility or meannes of birth.</note> infimae conditionis, obſcuri loci, virtus
extulit.</p>
               <p>Peſſimè omnium auaritiae nomine Craſſus au<g ref="char:EOLhyphen"/>diebat,<note place="margin">Diſpraiſe.</note>
auaritiae nota Craſſo inurebatur.</p>
               <p>De tua exiſtimatione detrahere conantur,<note place="margin">Reproch.</note> ma<g ref="char:EOLhyphen"/>culas
honori tuo aſpergunt improbi.</p>
               <p>Cura ne tuae dignitatis iacturam facias,<note place="margin">Loſſe of ho<g ref="char:EOLhyphen"/>nour.</note> ne tua
dignitas obſcuretur.</p>
               <p>Facies ei liberalis eſt,<note place="margin">Beauty.</note> ſunt in illo quae amorem
concilient.</p>
               <p>Cicero domo vtebatur cum primis lauta &amp; ele<g ref="char:EOLhyphen"/>ganti:<note place="margin">Fine dwel<g ref="char:EOLhyphen"/>ling.</note>
lautiſſimè habitauit.</p>
               <p>Cicero multos liberos ex Terentia ſuſcepit.<note place="margin">Fruitfull of children.</note> Te<g ref="char:EOLhyphen"/>rentia
<pb n="7" facs="tcp:18064:4"/>
multos liberos Ciceroni peperit.</p>
               <p>Elationem animi diuitiae in te pariunt,<note place="margin">Pride.</note> diuitiaru<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g>
cauſa elatus &amp; inflatus es ſuperbia.</p>
            </div>
            <div n="7" type="chapter">
               <head>CAP. 7.</head>
               <p>EX auaritia multa mala oriuntur &amp; emanant;<note place="margin">Cauſe.</note>
auaritia facit, vt in multa mala incidamus.</p>
               <p>Deus omnia condidit,<note place="margin">Creation.</note> ex hihilo excitauit.</p>
               <p>Dignitatem tuere,<note place="margin">Conſerta<g ref="char:EOLhyphen"/>tion.</note> incolumem ſerua.</p>
               <p>Liberum eſt ſeu velis à pacto diſcedere,<note place="margin">Liberty.</note> ſeu mane<g ref="char:EOLhyphen"/>re
conuentui. Nunc integrum non eſt tibi, hac
de re quod velis ſtatuere.</p>
               <p>Vigilet neceſſe eſt, qui literas aſſequi cupiat.<note place="margin">Neceſſity.</note> Fieri
non poteſt, quin doleat is, cui fit iniuria.</p>
               <p>Fieri ſolet: non paucis vſu venire ſolet,<note place="margin">Fortune.</note> vt verbo<g ref="char:EOLhyphen"/>rum
copiam aemulantes in loquacitatem in<g ref="char:EOLhyphen"/>cidant.</p>
               <p>Egeſtas euntibus ad honores difficultates obiicit,<note place="margin">Hinderanee</note>
Paupertas multis impedimento eſt, quo minùs
docti euadant.</p>
               <p>Non vulgarem laudem conſequutus eſt,<note place="margin">Getting.</note> ſibi
comparauit. Vide <hi>Shewes.</hi> CAP. 8.</p>
               <p>Effers me laudibus vt ineas à me gratiam,<note place="margin">Getting of fauour.</note> grati<g ref="char:EOLhyphen"/>am
meam his laudibus aucuparis.</p>
               <p>Dignus eſt qui diligatur,<note place="margin">Getting of loue.</note> ſunt in illo quae amo<g ref="char:EOLhyphen"/>rem
concilient.</p>
               <p>In limine,<note place="margin">Beginning of a worke.</note> in veſtibulo oration is.</p>
               <p>Huc omnes conatus tui ſpectant vt diteſcas.<note place="margin">End which we intend.</note> hic
ad priuatam vtilitatem omnia refert.</p>
               <p>Tua ſcripta ad exitum perducas,<note place="margin">End or fini<g ref="char:EOLhyphen"/>ſhing.</note> tuis ſcriptis fi<g ref="char:EOLhyphen"/>nem
imponas. Coronidem addere, Colopho<g ref="char:EOLhyphen"/>nem
imponere.</p>
               <p>Perfunctus ſum annuo munere.<note place="margin">End of his office.</note> Annui imperii
<pb n="8" facs="tcp:18064:5"/>
finem attigi.</p>
               <p>Vt rem paucis perſtringam,<note place="margin">Briefly.</note> vt ſatietatem longae
orationis effugiam.</p>
               <p>Aliquid ad perpendiculum exigere,<note place="margin">Exactneſſe.</note> elaboratè &amp;
ad amuſſim.</p>
               <p>Aliquid perpolire &amp; exornare.<note place="margin">Ornament</note>
               </p>
               <p>Ad omnia appoſitus,<note place="margin">Fitneſſe.</note> accommodatus.</p>
               <p>Luſit operam:<note place="margin">Fruſtration.</note> ſpe fruſtratus eſt, res pro voluntate
non ſucceſſit.</p>
               <p>Spero futurum,<note place="margin">Good ſuc<g ref="char:EOLhyphen"/>ceſſe.</note> vtrem ex animi ſententia expe<g ref="char:EOLhyphen"/>diam,
vt fortuna meis optatis reſpondeat.</p>
            </div>
            <div n="8" type="chapter">
               <head>CAP. 8.</head>
               <head type="sub">Of vnde ſtanding, the effects and kinds of it.</head>
               <p>HOc tibi exploratum eſt,<note place="margin">Knowledge.</note> hoc te non latet.</p>
               <p>Medicinae gnarus ſum,<note place="margin">Knowledge by learning.</note> calleo medicinae ar<g ref="char:EOLhyphen"/>tem.</p>
               <p>Multa ab experientia percipiuntur,<note place="margin">Teaching &amp; learning.</note> viam aperit
vſus ad multarum rerum ſcientiam.</p>
               <p>Ego vix literas attigi,<note place="margin">Ignorance.</note> vix literas à limine ſalutaui
Tui ingenii acies eſt acutiſſima,<note place="margin">Wit.</note> egregio à natura
ingenio inſtructus es, &amp; praeditus.</p>
               <p>Pinguetudo ſtupidi ingenii ſignum eſt,<note place="margin">The defect of wit.</note> ingenii
tarditatem arguit.</p>
               <p>Nulla dies tua erga me merita delebit,<note place="margin">Remembe<g ref="char:EOLhyphen"/>rance of things paſt.</note> tua bene<g ref="char:EOLhyphen"/>ficia
mihi in animo haerebunt</p>
               <p>Sapiens coniectura res futuras aſſequitur:<note place="margin">Prediction of future.</note> ea quae
impendent tanquam ex aliqua ſpecula proſpi<g ref="char:EOLhyphen"/>cit:
ventus auſtralis pluuia<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g> portendit, praeſagit.</p>
               <p>Hoc ego exploratum habeo,<note place="margin">Certainly.</note> pro comperto habeo.</p>
               <p>Exitus belli in dubio verſatur,<note place="margin">Not full cer<g ref="char:EOLhyphen"/>tainty.</note> in dubium vocari
poteſt.</p>
               <p>
                  <pb n="9" facs="tcp:18064:5"/>
Oratio tua ſapit, reſipit ſtultitiam, ruſticus obolet
allium.</p>
               <p>Tibi fidem non habeo,<note place="margin">Beliefe.</note> non apud te fidem habet
oratio mea.</p>
               <p>Non poſſum induci vt huic credam rumori vtpote
qui nulla nitatur ratione.<note place="margin">Opinion.</note> Hoc laudabile eſt vt
mea fert opinio quantum iudicio aſſequi poſ<g ref="char:EOLhyphen"/>ſum.</p>
               <p>Amicus meus venit in ſuſpicionem,<note place="margin">Suſpicion.</note> in ſuſpicio<g ref="char:EOLhyphen"/>nem
adducitur infidelitatis.</p>
               <p>Quid conſilii capiam ignoro,<note place="margin">Dubitation.</note> Adhuc in aequili<g ref="char:EOLhyphen"/>brio
vacillat animus, vtro<expan>
                     <am>
                        <g ref="char:abque"/>
                     </am>
                     <ex>que</ex>
                  </expan> nutans, In dubio
verſor.</p>
               <p>In eo conſilium cum animo meo,<note place="margin">Conſidera<g ref="char:EOLhyphen"/>tion.</note> cum ratione
tanquàm aequiſſima lance perpendo aliquid.</p>
               <p>Eſt mihi in animo hoc vere nauigare,<note place="margin">Intention.</note> mihi de<g ref="char:EOLhyphen"/>cretum
&amp; deliberatum eſt</p>
               <p>Frater meus ſibi optimè conſtat,<note place="margin">Reſolution and incon<g ref="char:EOLhyphen"/>ſtancy.</note> aegrè diſcedit à
ſententia.</p>
               <p>Hoc rationi conſentaneum eſt,<note place="margin">Truth.</note> non alienum eſt à
ratione.</p>
               <p>Tibi animus eſt apertus,<note place="margin">Truth of mind or ſin<g ref="char:EOLhyphen"/>cerity.</note> odiſti artes, quibus veri<g ref="char:EOLhyphen"/>tas
vt in volucro quodam obregitur.</p>
               <p>Hoc pacto tua virtus patebit illuſtriùs,<note place="margin">Manifeſtati<g ref="char:EOLhyphen"/>on of truth.</note> extabit
apertiùs.</p>
               <p>Parens filiis autor eſſe debet,<note place="margin">Perſwaſion.</note> vt virtuti incum<g ref="char:EOLhyphen"/>bant,
argumentis filios debet adducere ad vir<g ref="char:EOLhyphen"/>tutem.
Fecit mihi lachrymis paenitentie fidem,
lachrymis mihi perſuaſit ſeſe facti paenitere.</p>
               <p>Libido nos ad ea quae minùs decent allicit &amp; in<g ref="char:EOLhyphen"/>uitat,<note place="margin">Mouing.</note>
nos illecti &amp; deliuiti voluptate, in mi<g ref="char:EOLhyphen"/>ſerias
incurrimus.</p>
               <p>Sapiens amicos conſulet,<note place="margin">Counſell.</note> amicos in conſilium ad<g ref="char:EOLhyphen"/>hibebit.</p>
               <p>
                  <pb n="10" facs="tcp:18064:6"/>
Quod dicis alienum eſt à veritate,<note place="margin">Falſity.</note> à veritate ab<g ref="char:EOLhyphen"/>horret.</p>
               <p>Prae ſe fert modeſtiam,<note place="margin">Shewes.</note> captat laudem, venatur
gloriam, aucupatur famam, accerſit ſibi ma<g ref="char:EOLhyphen"/>lum.</p>
               <p>Te cognoui in fraudem inductum,<note place="margin">Deceit.</note> dolo captum
&amp; irretitum.</p>
               <p>Apelles veneris caput ſingulari expreſſit artificio,<note place="margin">Painting.</note>
egregiis picturae coloribus illuſtrauit.</p>
               <p>Oſtentat ingenium,<note place="margin">Boafling.</note> venditat memoriam.</p>
               <p>Aſſentior tibi:<note place="margin">Conſent.</note> accedo tuae ſententiae.</p>
               <p>Hoc à meis literis abhorret &amp; alienum eſt,<note place="margin">Diſſent.</note> id v<g ref="char:EOLhyphen"/>num
nobis eſt controuerſum.</p>
            </div>
            <div n="9" type="chapter">
               <head>CAP. 9.</head>
               <head type="sub">Of the will and affections.</head>
               <p>NEmo eſt omnium,<note place="margin">Loue.</note> in quem magis, quàm in te
mea ſit propenſa beneuolentia, quem ego
maiore, quàm te beneuolentia proſequar.</p>
               <p>Quod ſtomacho confert,<note place="margin">Doing of good or profiting.</note> idem conducit cerebro.
Nihil aequè conducit ad beatè viuendum ac
pietas in deum.</p>
               <p>Amicis tuis auxiliare:<note place="margin">Helping.</note> auxilium affer.</p>
               <p>Huic incommodo mederi potes,<note place="margin">Healing.</note> huic malo illud
erit remedio.</p>
               <p>Donis illum affeci,<note place="margin">Benefits.</note> beneficia in illum contuli.</p>
               <p>Nunquam tua officia reponam,<note place="margin">Reco<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g>pence.</note> nunquam tua
beneficia remetiar.</p>
               <p>Fateor me tibi magnoperè deuinctum eſſe,<note place="margin">Gratitude.</note> hoc
nomine plus tibi debeo quàm vt vnquam ſol<g ref="char:EOLhyphen"/>uendo
eſſe poſſim.</p>
               <p>Te plurimum amo,<note place="margin">Salutation.</note> quòd cum ſaluere â me iuſſe<g ref="char:EOLhyphen"/>ris,
<pb n="11" facs="tcp:18064:6"/>
quòd ei meis verbis ſalutem dixeris.</p>
               <p>Me perhumanitèr excepiſti,<note place="margin">Entertain<g ref="char:EOLhyphen"/>ment.</note> me amantèr tracta<g ref="char:EOLhyphen"/>ſti.</p>
               <p>Muniiſti te virtute contra fortunam,<note place="margin">Defence.</note> ſeptus es
virtutis praeſidiis aduerſus impetus fortunae.</p>
               <p>Impetum inimicorum tua prudentia franget:<note place="margin">Defence by repreſſing oppoſition.</note> tua
virtus retundet.</p>
               <p>Camillus vrbem Romanam obſidione Gallorum
exemit,<note place="margin">Deliuerance</note> ab obſidione vindicauit, &amp; liberauit.</p>
               <p>Omnes te deſtituunt,<note place="margin">Deſertion or forſaking.</note> deſerunt.</p>
               <p>In illo plus officii eſt,<note place="margin">Courteſie.</note> magis ad humanitatem
propendet.</p>
               <p>Cum nemine prorſus tibi conuenit,<note place="margin">Diſcourteſie</note> te moroſum
difficilem<expan>
                     <am>
                        <g ref="char:abque"/>
                     </am>
                     <ex>que</ex>
                  </expan> praebes in conſuetudine.</p>
               <p>Mihi cum eo intercedit ſumma familiaritas,<note place="margin">Acquain<g ref="char:EOLhyphen"/>tance.</note> vtor
eo valdè familiaritèr.</p>
               <p>Cum bonis libentèr amicitiam contraho,<note place="margin">Getting of acquain<g ref="char:EOLhyphen"/>tance.</note> ſocie<g ref="char:EOLhyphen"/>tatem
in eo.</p>
               <p>In omni te fortuna comitabor,<note place="margin">Company.</note> me tibi comitem
adiungam.</p>
               <p>Turpe eſt inire ſocietatem cum perditis homini<g ref="char:EOLhyphen"/>bus,<note place="margin">Keeping of company.</note>
dare nos in ſocietatem perditorum.</p>
               <p>Magnum ex ea re emolumentum percepit,<note place="margin">Receiuing good.</note> com<g ref="char:EOLhyphen"/>moditatem
demeſſuit.</p>
               <p>E populi beneuolentia excidi,<note place="margin">Loſſe of loue.</note> hoc factum grati<g ref="char:EOLhyphen"/>am
meam apud populum extinxit. Non decet
coniunctionem diſſuere dirimere.</p>
               <p>Redigam vos in gratiam,<note place="margin">Reconcilia<g ref="char:EOLhyphen"/>tion.</note> fac vt mecum redeat in
gratiam.</p>
            </div>
            <div n="10" type="chapter">
               <head>CAP. 10.</head>
               <p>AStutias odio proſequor,<note place="margin">Hatred.</note> odio habeo.</p>
               <p>Frater meus te oppugnat.<note place="margin">Enmity.</note> Mihi iufenſus eſt.</p>
               <p>
                  <pb n="12" facs="tcp:18064:7"/>
Abhorret à literis,<note place="margin">Not endu<g ref="char:EOLhyphen"/>ring auoi<g ref="char:EOLhyphen"/>ding.</note> ad ſtudiorum mentionem nau<g ref="char:EOLhyphen"/>ſeat.</p>
               <p>Ignis obeſt valetudini,<note place="margin">Diſproſit or hinderance.</note> valetudo incommodo af<g ref="char:EOLhyphen"/>ficitur,
ſi ad ignem accedo.</p>
               <p>Iniuriam mihi intuliſti,<note place="margin">Wrong.</note> iniuria me affeciſti. Mihi
fit iniuria.</p>
               <p>Pater ſaeuit in filios,<note place="margin">Cruelty.</note> ſaeuitiam aduerſus filios ex<g ref="char:EOLhyphen"/>ercet.</p>
               <p>Fortuna nobis repugnat,<note place="margin">Reſiſtance.</note> aduerſatur Mihi ſcribe<g ref="char:EOLhyphen"/>re.
non licuit per valetudinem, per occupatio<g ref="char:EOLhyphen"/>nes.</p>
               <p>Frater in me eſt pavlò iniquior,<note place="margin">Not fauora<g ref="char:EOLhyphen"/>ble.</note> animo eſt in me
haud ſatis aequo.</p>
               <p>Quoties caput tuum diris deuouit?<note place="margin">Curſing.</note> Execratus eſt
tum ſeſe tum ſuos omnes</p>
               <p>In ſummam omnium inuidiam inductus eſt,<note place="margin">Enuy, to be enuied or hated.</note> val<g ref="char:EOLhyphen"/>de
illum exercebat inuidia.</p>
               <p>Splendor meus multos offendit.<note place="margin">Cauſe of enuie.</note> Multi ſpendore<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g>
meum moleſte ferunt.</p>
               <p>Parum inter eos conuenit,<note place="margin">Falling out.</note> alterius in alterum be<g ref="char:EOLhyphen"/>neuolentia
refrix it.</p>
               <p>Vxor digreſſa eſt à marito,<note place="margin">Deuorſe.</note> maritus repudiauit
vxorem.</p>
               <p>Frater altercatur cum valentioribus.<note place="margin">Contention.</note> Aduerſus
paratiores à viribus contentionem ſuſcipit.</p>
               <p>Quis te cum iſto commiſit homine?<note place="margin">Fight.</note> cum hoſte
congredior, confligo, manus conſero.</p>
               <p>Latrones impetu adoriuntur viatores,<note place="margin">To ſet vpon.</note> In viato<g ref="char:EOLhyphen"/>res
impetum faciunt.</p>
               <p>Hannibal bellum geſſit cum Romanis,<note place="margin">Warre.</note> bellum
intulit Romanis.</p>
               <p>Hoſtes ex patria praedas agunt,<note place="margin">Spoiles in warre.</note> Eam diripiunt &amp;
rapinis exhauriunt.</p>
               <p>Rex contraxit exercitum,<note place="margin">Leaving or preſſing of an armie.</note> conſcripſit exerci<g ref="char:EOLhyphen"/>tum.</p>
               <p>
                  <pb n="13" facs="tcp:18064:7"/>
Hoſtis contra Patauium caſtra poſuit,<note place="margin">Siege.</note> Obſidione
Patauium cinxit.</p>
               <p>Caeſar praelio conſequutus eſt victoriam.<note place="margin">Ouerthrown in warre.</note> Regio
redacta eſt in hoſtis poteſtatem.</p>
               <p>Multi ceciderunt in pugna.<note place="margin">Loſſe of me<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g> in warre.</note> Deſiderati ſunt.</p>
               <p>Diſcordiae funditus ciuitates euertunt,<note place="margin">Ouerthrow of Cities.</note> Solo ae<g ref="char:EOLhyphen"/>quant.</p>
               <p>Oreſtes parentem vita exuit,<note place="margin">Killing.</note> Interfecit.</p>
               <p>Impatiens malorum mortem ſibi conſciuit,<note place="margin">Killing of himſelfe.</note> mor<g ref="char:EOLhyphen"/>te
ſpontanea vitam abrupit.</p>
            </div>
            <div n="11" type="chapter">
               <head>CAP. 11.</head>
               <head type="sub">Of Deſires, the properties and effects of it.</head>
               <p>TVum decus expeto,<note place="margin">Deſire.</note> cupiditate tuae laudis in<g ref="char:EOLhyphen"/>credibili
teneor.</p>
               <p>Obſecro te at<expan>
                     <am>
                        <g ref="char:abque"/>
                     </am>
                     <ex>que</ex>
                  </expan> obteſtor,<note place="margin">Entreaty.</note> Illud vnum abs te mag<g ref="char:EOLhyphen"/>noperè peto contendo<expan>
                     <am>
                        <g ref="char:abque"/>
                     </am>
                     <ex>que</ex>
                  </expan>, vt, &amp;c.</p>
               <p>Implorauit opem hominis,<note place="margin">Deſire of courteſie.</note> eblanditus eſt fauo<g ref="char:EOLhyphen"/>rem.</p>
               <p>Feliciter exeat quod coepiſti,<note place="margin">Wiſhing of proſperity.</note> ex animi ſententia
ſuccedat quòd aggreſſus es.</p>
               <p>Da operam,<note place="margin">Endeuour.</note> adnitere totis neruis, vt in virum
doctum euadas.</p>
               <p>In ſtudiis diligentiam adhibe,<note place="margin">Labour.</note> in literas incumbe,
in id plurimum laboris exhauſtum, exantla<g ref="char:EOLhyphen"/>tum
eſt.</p>
               <p>Non reprehendo,<note place="margin">Marcha<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g>diſe.</note> quòd ad mercaturam exercen<g ref="char:EOLhyphen"/>dam,
ad negotiandum te contuleris.</p>
               <p>Si quid otii nactus ero,<note place="margin">Leaſure.</note> ſi per occupationes lice<g ref="char:EOLhyphen"/>bit,
literas ad te dabo.</p>
               <p>Tua legendi ſitis nunquam extinguitur,<note place="margin">Study.</note> nimiúm
in ſtudiis operae conſumis.</p>
               <p>
                  <pb n="14" facs="tcp:18064:8"/>
Abſtinendum eſt ab earum rerum ſermone,<note place="margin">Omiſſion.</note> earu<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g>;
rerum ſermo eſt dimittendus.</p>
               <p>Nullam hactenùs vtilitatis meae rationem habui,<note place="margin">Care.</note>
vtilitatem minimè ſpectaui, mihi vni non pro<g ref="char:EOLhyphen"/>ſpexi,
conſului.</p>
               <p>Graue onus ſubeo,<note place="margin">Difficulty vndertaken.</note> rem difficilem aggredior.</p>
               <p>Res in procliui eſt,<note place="margin">Eaſineſſe.</note> Nullo negotio rem conficies.</p>
               <p>Parùm in literis promouiſti,<note place="margin">Going for<g ref="char:EOLhyphen"/>ward.</note> feciſti progreſſum in
ſtudiis.</p>
               <p>Minerua filiam perueſtigauit,<note place="margin">Searchingor ſeeking af<g ref="char:EOLhyphen"/>ter.</note> Minerua in filia
perquirenda omnia loca perluſtrauit.</p>
            </div>
            <div n="12" type="chapter">
               <head>CAP. 12.</head>
               <head type="sub">Of Delight and pleaſure, the properties
and effects of it.</head>
               <p>NVncius patrem tuum laetitia affecit,<note place="margin">Delight.</note> laetitia
perfudit.</p>
               <p>Vitae me taedet,<note place="margin">Wearineſſe.</note> vita mihi moleſta eſt literarum
me cepit ſatietas.</p>
               <p>Rus cogito,<note place="margin">Recreation.</note> vt animum parumpèr à moleſtijs ab<g ref="char:EOLhyphen"/>ducam,
vt animus recreetur, &amp; relaxetur.</p>
               <p>Quieſcunt homines à negotiis,<note place="margin">Reſt from labours.</note> vacatio eſt à ne<g ref="char:EOLhyphen"/>gotiis.</p>
               <p>Gratulor viciſſe te,<note place="margin">Gratulation</note> laetor tuo nomine quòd vxor
faeliciter peperit.</p>
               <p>Hoc mihi ſolatium praebet,<note place="margin">Comfort in affiction.</note> hoc animum langue<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g>
                  <g ref="char:EOLhyphen"/>tem
erigit confirmat.</p>
               <p>Vacuus ſum moleſtiis,<note place="margin">Quietneſſe of mind.</note> dei me benignitas ab om<g ref="char:EOLhyphen"/>ni
moleſtia vindicauit.</p>
               <p>Praeſentem ſtatum boni conſulo.<note place="margin">Contenta<g ref="char:EOLhyphen"/>tion.</note> Non ei ſatis
fuit, nos iniuriis affeciſſe. Sufficit mihi hoc ac<g ref="char:EOLhyphen"/>cepiſſe.</p>
            </div>
            <div n="13" type="chapter">
               <pb n="15" facs="tcp:18064:8"/>
               <head>CAP. 13.</head>
               <head type="sub">Of Sorrw and Anger, the properties
and effects of it.</head>
               <p>DOlore conficior,<note place="margin">Sorrow.</note> animi aegritudine conta<g ref="char:EOLhyphen"/>beſco,
curis diſtrictus ſum, diſtorqueor.</p>
               <p>Valdè fui commotus,<note place="margin">Trouble.</note> cum audiui eos moleſtiam
tibi exhibere, cum audiui te moleſtia affici.</p>
               <p>Sunt quos meus ſplendor offendat,<note place="margin">Vexation.</note> ſunt quos
meus honor male habeat.</p>
               <p>Vbi his malis emerſero,<note place="margin">Deliuerance fro<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g> ſorrow.</note> vbi ex his malis eluctatus
fuero.</p>
               <p>Nondum huius animi me paenitet;<note place="margin">Repentance</note> capit me pri<g ref="char:EOLhyphen"/>ſtinae
benignitatis paenitudo.</p>
               <p>Non te pudor retinet,<note place="margin">Shameleſnes</note> omni prorſus pudore es ex<g ref="char:EOLhyphen"/>utus,
non te moleſtia deterret à voluntate.</p>
               <p>Nonnullorum ſtultitiam aegrè ſuſtineo,<note place="margin">Patience.</note> haud fa<g ref="char:EOLhyphen"/>tis
aequo animo fero.</p>
               <p>Tantum abeſt,<note place="margin">Senſleſſe.</note> vt inſolentes ad iniurias fortunae
ſint, vt malorum vſu &amp; conſuetudine obduru<g ref="char:EOLhyphen"/>erint,
callum contraxerint.</p>
               <p>Exarſit iracundia,<note place="margin">Anger.</note> excanduit iracundia.</p>
               <p>Me ad iram incitas,<note place="margin">To cauſe anger.</note> facis vt ira commouear.</p>
               <p>Non id egi,<note place="margin">To diſ<g ref="char:EOLhyphen"/>pleaſe.</note> vt cum grauiter offenderem, commo<g ref="char:EOLhyphen"/>uere
illum leuiter volui.</p>
            </div>
            <div n="14" type="chapter">
               <pb n="16" facs="tcp:18064:9"/>
               <head>CAP. 14.</head>
               <head type="sub">Of Feare, and of the Concomitants.</head>
               <p>QVilibet caſus illum metu afficit,<note place="margin">Feare.</note> in timorem
coniicit.</p>
               <p>Amo eos qui animo vigent,<note place="margin">Fortitude.</note> qui excellenti ani<g ref="char:EOLhyphen"/>mo
praediti ſunt.</p>
               <p>Summo tibi erit dedecori animum demittere,<note place="margin">Cowardiſe.</note> a<g ref="char:EOLhyphen"/>nimo
concidere.</p>
               <p>Omnem mihi metum exemiſti,<note place="margin">Encourage<g ref="char:EOLhyphen"/>ment.</note> animum meum
confirmaſti.</p>
               <p>Eodem in diſcrimine verſaris,<note place="margin">Danger.</note> tua res in periculum
adducitur.</p>
               <p>Caeſar copias Pompeii in ſummas anguſtias
compulit,<note place="margin">To caſt into danger.</note> in maximas difficultates coniecit.</p>
            </div>
            <div n="15" type="chapter">
               <head>CAP. 15.</head>
               <head type="sub">Of Hope, and the like.</head>
               <p>COncipio de te ſpem,<note place="margin">Hope.</note> nonnihil ſpei illis afful<g ref="char:EOLhyphen"/>ſit.</p>
               <p>Ex veſtra concordia victoriam ſpero.</p>
               <p>Non committam,<note place="margin">Deſpaire.</note> vt omnem planè ſpem abiici<g ref="char:EOLhyphen"/>am.
Excluſa ſpes omnis videtur eſſe meliorum
rerum. ſpe excidi:ſpes mea fruſtrata eſt.</p>
               <p>Ne fortunae fidem habeas,<note place="margin">Truſt or confidence.</note> ſpem in fortuna nul<g ref="char:EOLhyphen"/>lam
reponas.</p>
            </div>
            <div n="16" type="chapter">
               <pb n="17" facs="tcp:18064:9"/>
               <head>CAP 16.</head>
               <head type="sub">Of ſpeech and delight.</head>
               <p>ADduci nunquam potero,<note place="margin">Speech.</note> vt illum alloquar,
vt ſermone cum illo habeam.</p>
               <p>Fama diuulgata,<note place="margin">Fame.</note> diſſeminata eſt, ſtatim rumor
emerſit.</p>
               <p>Hoc dilucide &amp; enodatè explicabo.<note place="margin">Plainneſſe of ſpeech or writing.</note> Sole meridi<g ref="char:EOLhyphen"/>ano
clarius eſt.</p>
               <p>Cur ad iſtorum ſermonem aures tuae patent?<note place="margin">Harkening.</note> Cur
horum ſermonibus aures praebes, aures pate<g ref="char:EOLhyphen"/>facis.</p>
               <p>Tuus ad me ſermo per honeſtiſſimos perlatus eſt,<note place="margin">Bringing of word.</note>
tuum ad me ſermonem detulerunt homines
honeſtimi.</p>
               <p>Hoc ſilentio inuoluam,<note place="margin">Silence.</note> hoc oratione mea non
attingam.</p>
               <p>Is longiorem ſermonem habet,<note place="margin">Fulneſſe of ſpeech.</note> plura verba effun<g ref="char:EOLhyphen"/>dit,
quam par eſt.</p>
            </div>
            <div n="17" type="chapter">
               <head>CAP. 17.</head>
               <head type="sub">Of Quantitie.</head>
               <p>ANnos natus quatuor &amp; viginti,<note place="margin">Of number.</note> annos natus
viginti quatuor, annos natus centum &amp;
quatuor.</p>
               <p>Vixit annos plures decem,<note place="margin">More or leſſe in num<g ref="char:EOLhyphen"/>ber.</note> amplius quadraginta.
Bellum redintegrarunt, odium vetus eo dicterio
recruduit.</p>
               <p>Refricuit illi veteris iniuriae memoriam.<note place="margin">Renouation</note>
               </p>
               <p>
                  <pb n="18" facs="tcp:18064:10"/>
Relatus ſum in numerum militum,<note place="margin">Reckoning among.</note> aſcitus ſum in
numerum militum.</p>
               <p>Studia repetam,<note place="margin">Doing a<g ref="char:EOLhyphen"/>gaine.</note> rurſus ad ſtudia me conferam.</p>
               <p>Quod corporis formae detractum eſt,<note place="margin">Reco<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g>pence.</note> id animi
dotibus natura penſauit, exaequauit.</p>
               <p>Pompeius imperium Romanum produxit &amp; am<g ref="char:EOLhyphen"/>plificauit.<note place="margin">Increaſe.</note> Ad rem fit acceſſio, aliquid ad rem
accedit.</p>
               <p>Biennium eſt,<note place="margin">Reckoning of the ſum.</note> quòd ſubduxi rationes, Secundus
hic annus agitur, ex quo ſummam collegi.</p>
               <p>Immenſa magnitudine ſunt gigantes,<note place="margin">Greatneſſe of bodie.</note> magnitu<g ref="char:EOLhyphen"/>dine
nemo gigantes adaequat.</p>
            </div>
            <div n="18" type="chapter">
               <head>CAP. 18.</head>
               <head type="sub">Of Time.</head>
               <p>SEneſcit indies vel in dies ſingulos,<note place="margin">Time.</note> mutatur in
horas.</p>
               <p>Superiore anno, ſexto pòſt anno, octauo ab hinc
die, hinc ad diem octauum, Rediit poſt diem
ſextum quàm à nobis diſceſiit.</p>
               <p>Ab orbe condito,<note place="margin">Antiquity.</note> poſt homines natos non extitit
homo ſceleratior.</p>
               <p>Tranſacto iam multorum annorum ſpatio rediit.<note place="margin">Length of time.</note>
               </p>
               <p>Nacti tempeſtatem opportunam,<note place="margin">Opportuni<g ref="char:EOLhyphen"/>tie.</note> vela faciemus.</p>
               <p>In alienum tempus cadit reditus tuus,<note place="margin">In opportu<g ref="char:EOLhyphen"/>ni<gap reason="illegible" extent="1 letter">
                        <desc>•</desc>
                     </gap>y.</note> non redit<g ref="char:punc">▪</g>
opportunè.</p>
               <p>Spero te diu victurum,<note place="margin">Time to come.</note> ſpero fore, ſpero futurum
vt diu viuas. Aliquando illa dies illuceſcet, cum
ſecus virtuti tribuatur honor.</p>
               <p>Cunctandum non eſt,<note place="margin">Prolongatio<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g> of time.</note> res non eſt producenda.</p>
               <p>Id agis vt rem extrahas, vt in aliud tempus
rem reiicias.</p>
               <p>
                  <pb n="19" facs="tcp:18064:10"/>
Nulla interpoſita mora,<note place="margin">Speedineſſe.</note> ne minimo quidem ſpa<g ref="char:EOLhyphen"/>tio
temporis interiecto.</p>
               <p>Age pedetentim, ſenſim infunde.<note place="margin">Slowneſſe.</note>
               </p>
               <p>Virtus non vetuſtate ſeneſcit,<note place="margin">Continua<g ref="char:cmbAbbrStroke">̄</g>ce of time.</note> non temporis diu<g ref="char:EOLhyphen"/>turnitate
corrumpitur.</p>
               <p>Vſum ſtudiorum intermiſi,<note place="margin">Diſcontinu<g ref="char:EOLhyphen"/>ance.</note> ſtudia prorſus obieci.</p>
               <p>Ineunte vere proficiſcar,<note place="margin">Beginning or end of ſome ſea<g ref="char:EOLhyphen"/>ſons.</note> è portu ſoluam. In exitu
iam annus erat.</p>
               <p>Dieſcit, adueſperaſcit, dies appetit, prima luce
abijt.</p>
               <p>Elapſa de manibus eſt,<note place="margin">Morning &amp; euening.</note> periit temporis opportu<g ref="char:EOLhyphen"/>nitas.</p>
               <p>Ad diem conſtitutam,<note place="margin">Loſſe of time.</note> praefixam adero.</p>
               <p>Duodecim annos natus eſt,<note place="margin">Time ap<g ref="char:EOLhyphen"/>pointed. Age of yeares.</note> duodecimum etatis
annum attigit.</p>
            </div>
            <div n="19" type="chapter">
               <head>CAP. 19.</head>
               <head type="sub">Of place.</head>
               <p>COnferebant ſe,<note place="margin">Iourneying</note> recipiebant ſe ad regem De<g ref="char:EOLhyphen"/>iotarum
pedibus iter fecit: iuit in equo.</p>
               <p>Iter ingreſſus eſt,<note place="margin">To ſet forth in iournying</note> in viam ſe dedit.</p>
               <p>In Alpibus Apennini difficiles ſunt locorum an<g ref="char:EOLhyphen"/>guſtiae,<note place="margin">Trouble<g ref="char:EOLhyphen"/>ſome tra<g ref="char:EOLhyphen"/>uelling.</note>
impeditiſſimus eſt ad iter faciendum
mons Apenninus.</p>
               <p>Hic mihi eſt ablegandus aliquò,<note place="margin">Sending a<g ref="char:EOLhyphen"/>way.</note> non poſſum
hunc amouere quopiam.</p>
               <p>Adii fratrem heri ſtatim à prandio,<note place="margin">Going to one.</note> Conueniam
te ſub noctem.</p>
               <p>Mihi eſt in animo Londinum proficiſci,<note place="margin">Departure.</note> ex hoc
loco migrare Londinum.</p>
               <p>Nunquam egrederis cubiculo:<note place="margin">Sitting ſtill.</note> pedem limine cu<g ref="char:EOLhyphen"/>biculi
nunquam effers.</p>
               <p>
                  <pb n="20" facs="tcp:18064:11"/>
Reuertor,<note place="margin">Returne.</note> refero me ad locum priſtinum.</p>
               <p>Frater mihi reuertenti obuiam proceſſit,<note place="margin">Meeting.</note> occurrit
mihi per vicos.</p>
               <p>Tantum iter emenſus eſt,<note place="margin">Wearineſſe.</note> vt eo valdè defatiga<g ref="char:EOLhyphen"/>tus
in morbum incideret Feſſus eſt de via.</p>
               <p>Abdidit ſe in ſummas aedes,<note place="margin">The top.</note> fuga ſe contulit ad
ſuperiores aedium partés.</p>
               <p>Intercluſa mihi eſt via ad illum locum.<note place="margin">No paſſage.</note> Obſtru<g ref="char:EOLhyphen"/>ctus
mihi eſt aditus: non patet mihi aditus ad
illum.</p>
               <p>Ad Philoſophiam dialectica viam aperit,<note place="margin">Eaſineſſe of paſſage.</note> viam
ſternit, viam praeſtruit.</p>
               <p>Londinum hinc abeſt vel diſtat viginti milliaria,<note place="margin">Space.</note>
vel viginti milliaribus. Ego ne latum quidem
vnguem ex hoc loco diſcedam.</p>
               <trailer>FINIS.</trailer>
            </div>
         </div>
      </body>
      <back>
         <div type="colophon">
            <p>
               <hi>LONDON,
Printed for</hi> Philemon Stephens <hi>and</hi>
Chriſtopher Meridith.
1627.</p>
            <pb facs="tcp:18064:11"/>
         </div>
      </back>
   </text>
</TEI>
