Matthiæ Leij, Aruillarij vbij Germani, liber De triumphata barbarie

Matthiæ Leij, Aruillarij vbij Germani, liber De triumphata barbarie

Table of contents

Title page

Ad criticum Lectorem.

Matthiae Leij, Aruillarij vbij Germani. LIBER DE TRIVMPHATA BARBARIE.

AD CANDIDVM LECTOREM.

Liber Epigrammatum. MATTHIAE LEIJ, Aruillarij vbij GERMANI.

REGINA PECVNIA NVPTVI DATVR, IACOBO PRIMO, Magnae Britanniae Monarchae.

Celsissimo Principi CAROLO.

Illustrissimo Marchioni GEORGIO VILLERIO.

Ad illustrem & generosum Dn. FRANCISCVM BACONVM, magnum Angliae Cancellarium, Baronem Verulamij, & Vice-comitem Sti. ALBANI.

Ad illustrem & generosum Dn. IACOBVM HAIVM, Vice-comitem Doncastriae.

Ad IOANNEM Secundum, Qui olim Romanorum Imperatori CAROLO QVINTO, fuit à secretis Lat.

Splendidissimo Equiti, Adamo Neutonio, Principis Walliae Quaestori.

V. Cl. IOANNI MORAVO, Regi Britanniarum à Cubiculis.

Admodùm eximio Equiti, Iacobo Fullerto•o, Principi Walliae à Cubiculis, & Consilijs.

V. Cl. & Excellentissimo, Dn ▪ Thomae Morauo, Cambrorum Principi à secretis.

Ad clarissimum virum, Dn. THOMAM RHAEDVM, Regiae Majestati à secretis Lat.

ROBERTVS IVNIVS 〈 in non-Latin alphabet 〉.

Ad clarissimum virum, Dn. PATRICIVM IVNIVM, Regiae Bibliothecae Curatorem, Roberti fratrem.

Clarissimo viro, Dn. IOACHIMO MORSIO, de bonis literis non malè merito.

Ad magnae spei juuenem, IACOBVM FETZERVM.

Ad nobilem iurisconsultum, & philologum, CORNELIVM PYNAKERVM.

De lauro, & libanoto, seu rore marino, ad Ioannem Campium, & Ioannem Bockhorstium, Groninganos Belgas, viros optimos.

Ad tyronem, qui facit tyrocinium in castris Musarum.

Poëta dimittit suos libros, qui sunt ei loco liberorum.

Ad Zoilum.

Ad eum, qui virginum prudentium coetui aggregari desiderat.

Ad flagitiosa Reginae Pecuniae mancipia.

Poëta de semetipso ad curiosum lectorem.

Regina Pecunia de semetipsa aenigmaticè.

Ad pecuniosum, De ordine, vsu, & vtilitate quin que librorum de Regina Pecunia per me conscriptorum.

Poëta fastidit delicias Musarum.

Poëta valedicit Musis.

§

§

§

[Page]

[Page]

Matthiae Leij, Aruillarij vbij GERMANI, LIBER DE TRIVMPHATA BARBARIE.

IOH. MAVRITIVS.

[figure]

Anno Domini. 1621.

Ad criticum Lectorem.

[Page]

TV, qui haec Astraeae trutinanda bilancibus, aut qui

Censoris genij more legenda petis,

Qualia, non quot sint, iusti memor accipe iudex:

Si bona, multa satis; si mala, multa minis.

Matthiae Leij, Aruillarij vbij Germani. LIBER DE TRIVMPHATA BARBARIE.

[Page]

BElla cano, quae caede vacant, quae pace triumphant,

Quae populos ditant, quae fera monstra domant.

Bella cano, quoe sunt Phoebi (que) nouem (que) sororum,

Contra Barbariem non leue Martis opus.

Vos mea Pegasio perfundite labra liquore,

Vos, quibus alati fons habitatur equi.

Vt vestra dignum moduler virtute triumphum,

Vt vestro dignum Marte poëma canam.

Est fera, quae humanam non exprimit indole vitam,

Nec mores, qui sunt pectoris ingenui.

Nomine Barbaries, tutela tyrannidis, orae

Incola Tartareae, filia desidiae.

Crispatis hirsuta pilis, hirsuta capillis,

Aspectu (que) ferox, & truce voce minax.

Omnibus horribiles qua corporis induit artus,

Turpia monstrosae pondera molis obit.

[Page]Olli nec ratio, nec mens, nec sensus in vsu,

Vlla nec est artis mica, nec vlla salis.

Deni (que) tota furens rabie canis instar, & vrsae

Omnia Virtutum nomina persequitur.

Huic Phoebus, diuae (que) omnes, quas nomino Musas,

Ardua Parnasso bella creante mouent.

Classicum Apollo canit certaminis author, & ortas

A Ioue germanas aptat in arma deas.

Iusta, Citheriades, nobis sunt bella, sorores,

Inquit, in immanem suscipienda feram.

Haec est Barbaries vel tigride saeuior, haec est

Bellua, cui Lybiae non habet ora parem.

Haec est, quae est Stygias patriam sortita paludes,

Et quos Eumenides nostis habere lares.

Haec est desidiae soboles, cacodaemonis hospes,

Stultitiae pariter nequitiae (que) parens.

Haec in mortales odijs grassatur, & iris,

In (que) immortales impietate deos.

Hactenus haec alibi nostros vitiauit honores,

Quas (que) in thesauris artis habemus opes.

Iam volet his nostris quod asylon habemus in aris

Tollere, & à nostris nos remouere sacris.

Templa profanabit, templa haec Parnassia, si non

Quod facit huc veniens impediamus iter.

Ast ego non patiar tam horrendi Barbara monstri

Nomina in hac nostra nos violare domo.

Vos mecum certate deae, pugnate Camoenae;

Tam bona communi causa iuuetur ope.

Dux ego vester agam, vt mea tela sciatis habere

Robora in illius perniciosa caput.

Phoebus.

Est mihi multarum diuina potentia rerum,

Quae vario varium nomine munus obit.

[Page]Quae plus quàm humano Sapientia pollet honore,

Est sub tutelae salua salute meae.

Ars, quae laetitiae comes est, & amica iuuentae,

Musica honore sui me scit ouare dei.

Apto subinde suis arcum tendendo sagittis.

Venatrix me vult sponte Diana sequi.

Primus & inuenti sum carminis author, & author

Inuenior medicae primus in arte rei.

Cuncta meis totum radijs illustro per orbem:

Totus ab hoc vitam lumine mundus habet.

Artes arte regens, & Martem Marte gubernans,

Me sine Martis inops Pallas, & artis erit.

Omnia vaticinor, quae sunt ventura, quòd omnis

Res sit notitiae prestò futura meae.

Ne mea perpetuo priuetur honore potestas,

Semper ero vestri dux (que) caput (que) chori.

I nunc, Barbaries, &, si potes, arma retracta,

At scelerata meo sub pede trita jaces.

His ego, germanae, remoror conatibus hostem,

Nec sino directis huc properare vijs.

Vos illam vestro iam nunc Mauorte petitam

Debellate nouae robore militiae.

Hoc vt Apollo suas monuit clangore sorores

Aemula in aduersam promere tela feram.

Prima nouenarum CLIO, senior (que) sororum,

Clio.

Tali est fraternos ore secuta sonos:

Iussis, Phoebe, tuis nos his parere videbis,

Et tua nos animo castra lubente sequi:

En ego sum CLIO, cuius virtutibus impar

Caetera Castalidum numina numen habent.

Nominor actarum custos fidissima rerum,

Et lux, aeterni filia prima Dei.

[Page]Quic quid in humanis geritur memorabile rebus

Non sino fatalis monstra videre vicis.

Vindico ab interitu magnorum nomina regum,

Et quae per claros parta fuere viros.

Annales, fasti (que) mei transacta reducunt.

Tempora cum statibus singula quae (que) suis.

Me duce prudentes praeuisa pericula vitant,

Et quae sectantur me duce tuta vident.

Deni (que) nostrorum monumenta aeterna laborum,

Erudiunt (que) homines, erudiunt (que) deos.

Si quid in hoc vitae, famae (que) reliqueris hoste,

Hoc ego in historiam non sino stare meam.

Melpomene.

MELPOMENE Tragici famosa tumultibus hoedi,

Sic ait ad primam diua secunda deam:

Quamuis nosse velis gestarum oracula rerum,

Et graue supremae nomen habere deae,

Effectus historicus praesupponit Tragicum.

Es tamen orta mei, soror, ex virtute cothurni,

Quo mea te pariunt more theatra petunt.

Nostra potens gemini virtute Tragoedia scuti

Vincit ab historicis arma petita fabris.

Quamuis in nostris agat inconstantia ludis,

Et Proteus Tragicae detur origo scholae,

Naturae tamen vlla meae mutatio non est:

Sum dea, quae certis ambulo firma vijs.

Personas fortuna meas leuis excipit omnes,

Nec sinit esse mea cum grauitate graues.

Induit instabiles dubia sub imagine vultus,

Et secum varias cogit obire vices.

Prima quidem laetis exultat scena triumphis,

Vltima tristitiam foeta dolore parit.

Illa ego sum, quae hominem doceo reuerentiùs vti

Fortuna, & dubiae non inhiare spei.

[Page]Barbara si finem mens praemeditata fuisset,

Iam per lethalem non foret aegra luem.

Quae mihi concedunt, primae sunt praemia palmae.

Laus mea de primi prodit honore loci.

Comica, quae cum humili sequitur sermone,

Thalia.

THALIA

His ad Melpomenen vocibus vsa venit:

Ad mea me leuibus, soror, induo pulpi [...]a soccis,

Vt doceam mores sub leuitate graues.

Si quando (que) meis contraria moribus audis,

Audis quae nullis sunt imitanda bonis.

Trado quid ingenuas formet cum ciuibus vrbes,

Quid iuuet agrestes, promoueat (que) domos.

Monstro quid vxori sit honestum, & turpe marito,

Quid deceat iuuenem, dedeceat (que) senem.

In Domini Imperium, serui (que) cachinnor in astum,

In natum facilem, difficilem (que) patrem.

Per me formatos cum nominis indole mores

Aemula cordatae filia matris habet.

Ne vel herae videar, vel seruae addictior, aequa

Ambabus leges conditione fero.

Saepius ad lepidum spectantes prouoco risum

Comiter vrbanos mima professa jocos.

Saepius ambiguo promiscua prodio vultu,

Dimidio (que) mei, dimidio (que) tui.

Principium sentit nonnullos triste dolores,

Finis habet plenae gaudia laetitiae.

Quae sua Threicijs componit cantica neruis,

TERPSICHORE in laudes sic fuit orsa suas:

Terpsichore,

Quae mihi debetur, primo stat in ordine sedes,

Prima (que) in hoc nostro sunt mea iura choro.

Quum digitis diuina meis testudo feritur

Auditur lecti Musica chorda soni.

[Page]Barbita, quae passim exhilarant homines (que) deos (que),

Sunt solo ingenij digna labore mei.

Excitus ad citharae, vocis (que) iuuamina nostrae

Saltat Hamadriadum, Naiadum (que) chorus.

Quum mea festiuis demulceo nablia palmis,

Frango in spiritibus corda maligna malis.

Quae chelys est nostri fratris recreatio Phoebi

Gaudeat inuenti nomen habere mei.

Ne noceant infesta mihi cantare volenti,

Barbara monstra meae mitig [...] voce lyrae.

Euterpe.

Musa per inflatas EVTERPE turgida buccas

Hoc petit Orpheam mordicus ore deam:

Si, quantum in lingua, tantum in virtute valeres,

Te, soror, inferior, deterior (que) forem.

Musica, quae Martem accendit, tua filia non est,

Sed mea, de genij numine nata mei.

Quae ciet horrendam imperterrita bucciua pugnam,

Me venerata suam iure fatetur heram.

Dum lituo resonante meo ruit hostis in hostem

Non metuit, quamuis triste sit, ense mori.

Quando cruenta suis Mauorti quaeritur armis

Plaga fit ad nostram cassa dolore tubam.

Quae fit ab vtriculis fit nostrae dotibus artis,

Quamuis sit rabidis vox inimica lupis.

Cantu saepe suo mea me recreare laborat

Fistula non paucis apta foraminibus.

Quum sonat inflato vocalis tibia cornu,

Tibia vocalis non nisi nostra sonat.

Quod potis est summo laudes cantare Tonanti,

Non est vile meae cymbalon artis opus.

Caudata meus est sonus in sartagine quando

Cum Nisa choreas coniuge Mopsus agit.

[Page]Si quando (que) meis careant tua plectra cicutis,

Iustis harmoniae partibus orba carent.

Nomen habens ERATO cunctis optabile Musis,

Erato.

Non vult iura sui sexta vocare loci.

Quin, ego cum primis, inquit, me colloco diuis,

Me natura mei summa parentis amat.

Omnia cunctarum commercia mutua rerum,

Quae sunt per numeros discutienda, rego.

Singula distinctis discrimino corpora formis,

In (que) recepta suis cogo manere locis.

Aequora litoribus, fluuios (que) coërceo ripis,

Et sto cum immotis ad pigra stagna vadis.

Omnia sub numeris elementa suapte laborant

Sponte per alternas se renouare vices.

Ver floret numeris, numeris se perficit Aestas,

Omnino (que) omnes huius, & huius opes.

Ad numerum Autumnus vinosas educat vuas,

Et sensim ad numerum nata ferocit Hyems.

Quod primum in motu est numerorum mole mouetur.

Nascitur ex numeris tempus, & hora meis.

Ardua per numeros spaciosi machina coeli

In medio gemini voluitur axe poli.

Per numeros est nota rei cuius (que) capedo,

Et quod rem qualem, quam notat, esse facit.

Enthea mensuris numerosis cognita Mens est,

Mens, quae vix alijs est adeunda vijs.

Me sine tota ruens natura creata rediret

In rerum antiquum, semina prima, chaos.

Barbaries numerat per me tot vulnera, quot sunt

Artes, quas numeris constat egere meis.

CALLIOPEA, suae veneranda poëtria sectae,

Calliope, siue Calliopea.

Eleuat has omnes, attenuat (que) deas:

Et mea sunt, inquit, potius, quàm vestra, sorores,

Arma, quibus morti Barbara vita datur.

[Page]Carmina in historicis habeo sublimia rebus,

In (que) cothurnato grandia metra pede.

Comica scena mei secum modulamina plectri,

Coepit ad ingenuas ferre magistra scholas.

Quos Erato numeros habet omnibus incuba rebus

Gaudeo cum numeris foedus inisse meis.

Qui canit igniuomas, coelestia lumina, stellas,

Donec erunt stellae noster Aratus erit:

Saepe suo Rhetor sapit in sermone poësin;

Versibus Orator saepe disertus ouat.

Vatis in ore suam Virtutis gloria famam

Ponit, fama suam vatis in ore tubam.

Hostis vbi (que) graui percussa poëmate flet, quòd

Tam sit in hoc miles Marte Poëta potens.

Vrania.

VRANIA ex imo promens suspiria corde,

Prodit pacificae conscia signa deae;

Et, vobis cum, inquit, rixari nolo, sorores,

Quin contenta mei sum statione loci.

Felices animae, quae mecum scire laborant

Omne, quod aetherei scitur in orbe globi.

Quas humeris stellas, quae sydera maximus Atlas

Sumit, ego ingenio sumo gerenda meo.

Sunt mihi cum aeterno immortalia nomina coelo,

Et cum supremo patria tecta Ioue.

Debita crudeli sua mors dominabitur hosti,

Polyhymnia, seu Polymnia.

Donec in Vrania vita superstes erit.

Ordine Castaliae postrema POLYMNIA turbae,

Attamen eloquij prima lepore sui,

Hac, ait, in causa pro me pugnabo, sorores,

Et faciam quod vos quaeritis esse meum.

En ego Rhetorica, oratricis acinace, lingua,

Bella gero, suadae fons, & origo deae.

Gestibus & verbis pariter cum nutibus vtor,

Et quasi totius corporis ore loquor.

[Page]Omnia muto meis orantis in omnia dictis;

Non est quae arbitrio sit mala causa meo.

Suscito monstriferae miracula voce loquelae,

Et Iouis officium, cuncta creantis, ago.

Me dicente nouis surgunt noua corpora formis,

Et rerum facies antè creata perit.

Terra parit stellas, frutices, & gramina coelum,

Humor inest flammis, flammeus ardor aquis.

Quos volo possum animos in vtram (que) inflectere partem,

Me mea Flexanimam vis facit esse deam.

Barbariem sermone petens quasi fulmine sterno,

In (que) acie primas glorior esse meas.

Quum facunda loqui Polyhymnia desijt, & quum

Ora quater geminae continuere deae,

Phoebus ad armatas irata bile Camoenas,

Et ducis, & fratris more locutus ait:

Nunc inhibete animos, hostilia corda, seueros,

Nunc graue magnanimi ponite Martis opus.

Hostis in his nostris deleta est Barbara castris,

Noster in hoc victor Marte triumphat honor.

Omnibus est vobis par in certamine virtus,

Altera in alterius robore robur habet.

Nulla subest vbi nulla praeest, vbi circulus omnes

Nectit, & aequali donat honore chori.

Post hac Parnassus plures victoris honores,

Plura, triumphantis signa, trophaea geret.

Quando haec verba suo de pectore pacis amator,

Protulit in litem nulla relapsa fuit.

Ast pepigere omnes renouati foedus amoris,

Mutua porrectis fixa per oscla genis:

Et coepere vagas circumgyrare choreas.

Et vario harmonicos ore sonare modos.

Iure potestatis Phoebus sedet inter ouantes,

Scientiae sunt aeternae.

Et regit aeternas fratris amore deas.

AD CANDIDVM LECTOREM.

[Page]

MAgnam horum epigrammatum meorum partem, candide lector, ad quinque libros de Regina Pecunia, per me conscriptos referendam esse velim scias. Nolim insuper tibi reliquam esse occasionem admirandi, qua de causa elucubrationis meae laboribus simul omnibus publici iuris beneficio vtendi fruendi potestatem non faciam? Vniuersum opus flagitat ingenuae indolis genium, promptae, & quasi spontaneae voluntatis Mecaenatem. Inuito non vult obtrudi. Renuit frequentare habitaculum ingratitudinis. Non dignatur esse domesticum inhumanitatis. In turpes auaritiae sordes inuehitur. Euehit encomijs honestos liberalitatis mores. Quapropter tunc demum lucis erit alumnum, quando anima Munificentiae vltro assumpserit adoptiuum quod omnibus seculis futurum seruum ex vtero intellectus mei procreatum est liberum. Vale.

Liber Epigrammatum. MATTHIAE LEIJ, Aruillarij vbij GERMANI.

[Page]

REGINA PECVNIA NVPTVI DATVR, IACOBO PRIMO, Magnae Britanniae Monarchae.

QVi fers Regali tres maiestate Coronas,

Indignus vidui conditione tori,

Sume, IACOBE, animos, spem conjugis indue, praestò

Est noua sexcentis sponsa petita procis.

Filia nostra tuum, Regina Pecunia, vultum

Quaerit, & amplexum cogitat, optat, amat.

Te quasi magnetem sequitur, quasi Cynthia fratrem,

Litora (que) Albionis, litora pacis, adit.

Regibus è cunctis non est, cui nubere mavult,

Quam tibi, te solo digna marita viro.

O, te felicem, fortunatum (que) maritum,

Ad quem Iuno suum feri diadema Iouem.

[Page]

Celsissimo Principi CAROLO.

PRinceps, ter gemini diadematis vnicus haeres,

Cui Cambri dominum non habuere parem;

Quòd mea gnata parat, Regina Pecunia, patri

Vxor adesse tuo, CAROLE, pone metum.

Pone metum, inuenta est sine prole futura nouerca,

Nempe sui cerebro nata Minerua Iouis.

Illustrissimo Marchioni GEORGIO VILLERIO.

MArchio, sceptrigerae clarissimus Hesperus aulae,

Marchio, VILLERIae, Phosphorus orte domus,

Haec mea progenies, Regina Pecunia, Regi

Nupturit optatis (vt reor) ominibus.

Haud leue quod titulis tibi iam virtute paratis

Momentum addideris, si Paranymphus eris.

Ad illustrem & generosum Dn. FRANCISCVM BACONVM, magnum Angliae Cancellarium, Baronem Verulamij, & Vice-comitem Sti. ALBANI.

QVi decus es regni, moderator iuris, & aequi,

Et generosa tui factus imago patris,

Qui noua proficuo scribens documenta labore,

Fax es Apollineae non sine luce scholae,

Vt longaeua sui sit numinis hospita virtus,

Longa fit ingenio vita, BACONE, tuo.

[Page]

Ad illustrem & generosum Dn. IACOBVM HAIVM, Vice-comitem Doncastriae.

TV cum fortuna pugnas in amore secunda,

O fortunatis annumerande viris;

Illa sui census tibi soli destinat vsum,

Sed tu solius non sinis esse tuum.

Tu cum sexcentis tua diuidis, illa revnit,

Tu vel mille animas rursus habere facis.

Haie boni pariter (que) pij Iouis aemule sola

Victor in hac pugna Iuppiter esse potes.

Ad IOANNEM Secundum, Qui olim Romanorum Imperatori CAROLO QVINTO, fuit à secretis Lat.

ORdo tuus non est, titulus (que), Secunde, Secundi,

Qui summo vatum principe digna canis;

Qui dum castra tui sequeris diuina Gradiui

Fers sub Gradiuo me prior arma meo.

Quanta ego Matthias tibi sum ratione Secundus,

Tanta Ioannes tu mihi Primus eris.

Splendidissimo Equiti, Adamo Neutonio, Principis Walliae Quaestori.

ESt opus aeternis aeterno praeside Musis,

Qui gerat Actiaco debita sceptra deo;

Qui norit qua sit liquor arte bibendus aquai,

Quae cursim alati sub pede fertur equi.

[Page]Per quem Barbaries à nostrae partibus orae

Pulsa Tomitanos occupet exul agros.

Quum tu haec, Neutoni, nostrae sis omnia Musae,

Aeterno dignus nomine praeses eris.

V. Cl. IOANNI MORAVO, Regi Britanniarum à Cubiculis.

VIta ministerio virtutis regia gaudet,

Gaudet nostra tuo Musa patrocinio:

Esto patronus huic quo corde minister es illi,

Sic facies neutrum iure, Moraue, queri.

Admodùm eximio Equiti, Iacobo Fullerto [...]o, Principi Walliae à Cubiculis, & Consilijs.

CVm virtus, quae vera viri constantis imago est,

Fullertone, tuum deseret ingenium,

Signifer à solitae discedet tramite metae,

Et sol conuersis retro meabit equis.

V. Cl. & Excellentissimo, Dn ▪ Thomae Morauo, Cambrorum Principi à secretis.

PRrincipibus placuisse viris non vltima laus est,

Sed laus, quae prima est, est placuisse Deo.

Qui laudes ab vtra (que) petit virtute sequatur

Quae sequitur genius castra, Moraue, tuus.

[Page]

Ad clarissimum virum, Dn. THOMAM RHAEDVM, Regiae Majestati à secretis Lat.

MIra quidem res est, quòd in omnibus vnus, & idem

In coelo, in (que) solo, constituare plagis.

Mole sua Enceladus totam non occupat Aetnam,

Vix (que) nouem Titius iugera vastus habet:

Tu maior cunctos animo te extendis in orbes,

Corpore susceptas non remorante vias.

Haud igitur peccet qui te vel vbi (que) reponat,

Nam quemcun (que) aptum dat tibi, Rhaede, locum.

ROBERTVS IVNIVS [...].

ORta, Roberte, tuo lis est de nomine Parcis

Quum coepisti aura vescier aetherea.

Ne tamen haereret lis orta diutiùs, vna

Ex his, tu, Iuni, vir bonus, inquit, eris.

Ad clarissimum virum, Dn. PATRICIVM IVNIVM, Regiae Bibliothecae Curatorem, Roberti fratrem.

TV quo (que) nobilium, Patrici, cura sororum

Omnibus optatae ius bonitatis habes.

Tu, cui tres Charites nascenti praestò fuere,

Gratia, dicentes, haec tua nostra fuit.

Quid mirum est, Iuni, quòd tu oderis acta maligni,

Tu, cui cuncta boni sunt data dona viri?

[Page]

Clarissimo viro, Dn. IOACHIMO MORSIO, de bonis literis non malè merito.

QVi mecum Albioni peregrinus es antè receptus,

Iam sine me, Morsi, deseris Albionem.

I meus hinc animus, tibi summi rector Olympi

Dux sit, ego fido sum tibi corde comes.

Ad magnae spei juuenem, IACOBVM FETZERVM.

ET virtutis amor, & honestae regula vitae

Ardua sunt animi sollicitudo tui.

Haec tecum peregrè proficiscitur, haec petit omnes

Tecum Europaeas irrequieta plagas.

Heu mihi quàm est hilares tecum visura Penates,

Si, Fetzere, tuo restituare Lari.

Ad nobilem iurisconsultum, & philologum, CORNELIVM PYNAKERVM.

SI nemo vatum, nisi qui de Caesare laurum

Obtinet, à lauro, & Caesare nomen habet,

Scire velim causam, qua, Pynakere, poëtam

Tu me laurigerum, Caesareum (que) voces?

Tu, qui cordatus nihil imprudentis in ore,

Quod sapiat vanum, futilitatis habes.

[Page]Tu, qui sola suis ea laudibus arbiter effers,

Quae non Arcadicus Pan, sed Apollo canit.

Tu, qui virgineum vates Helicona secutus

Alter in Orphea factus es arte Maro.

Tu, qui nequicquam minus es Cicerone disertus

Quum tua pro miseris induis arma reis.

Tu, qui bis denos iuris monumenta per annos

Ausonio Themidis praeco lepore doces.

Tu, qui tot nosti, quot nostra Europa loquelas,

Et tot vidisti, quot videt illa, plagas.

Tu, qui vexillum quondam vel tyro gerebas,

In (que) hostem aduersus Martis alumnus eras.

Tu, tu, qui tot habes, quot in vna mente locari

Possunt virtutes, quas voco mentis opes.

Te puto, cui Comitis decora omnia, & omnia cedunt

Iura Palatini, Principe dignus honos.

Deni (que) te, qui me lauro facis immortalem,

Qui (que) mihi aeternum Caesaris instar eris.

De lauro, & libanoto, seu rore marino, ad Ioannem Campium, & Ioannem Bockhorstium, Groninganos Belgas, viros optimos.

LAurus ter superat rorem virtute marinum;

Ros maris est lauro ter (que) quater (que) minor.

Laurus in arboreae disponitur ordine plantae;

Ros maris in fruticis conditione manet.

Laurus fert hyemem cum saeuo Aquilone ferocem,

Ros maris est tanti frigoris impatiens.

Laurus Musarum decus est, & Apollinis ardor,

Ros maris est Veneri sacrificantis amor.

[Page]Non maris est roris, sed lauri m [...]nus, vt ornet

Caesareum (que) caput, Caesareum (que) statum.

Nemo coronatur bene rore poëta marino,

Frons lauri meliùs tempora vatis obit.

Laus mea laurus erit populis aeterna Latinis.

Donec erit laurus laus mea laurus erit.

Ad tyronem, qui facit tyrocinium in castris Musarum.

TV, qui Castaliae nouus induis arma palaestrae

Miles & Aoniae pars cupis esse scholae,

Quaere quod in summo Parnassi vertice bellum

Sacra Caballini numina fontis habent.

Non ob Amazonias est formidabile peltas

Quod fit Apollineae robore militiae.

Deni (que), tyro, tuam, Musarum, & Apollinis hostem,

Gaude Barbariem Palladis arte mori.

Poëta dimittit suos libros, qui sunt ei loco liberorum.

ITe mei nati, vestri vos temporis vsum,

Et ius, quod ius est lucis, habere volo.

Ite per humani vestigia blanda fauoris.

Ite, suos aetas haec vocat, ite, duces.

Vos sale conspersos mitto sapientibus, ite:

Non sapit insulsae salsa culina gulae.

Qui petit ambrosiam vestri capietur amore,

Et qui vulgares non solet esse dapes.

Ite foras, sapiens vos non remorabitur (is, qui

Momum agit, est is, qui non sapit) ite libri.

[Page]

Ad Zoilum.

LIuor, qui vana virtutem corripis ira,

Qui vomis in niueos atra venena libros,

Desine vatis opus nullis violabile telis

Carpere, nullus ei, desine, liuor, obest.

Carpe quod est fatuus lasciui lusus amoris,

Multis amissae causa pudicitiae.

Carpe quod ingenium cacodaemonis arguit, & quod

Multos in Barathrum perditionis agit.

Sed cur verba, tibi non proficientia perdo?

Cur, velut Aethiopem, te sine fruge lauo?

Dente professorem veri mordace lacessis,

Et tua curantem vulnera ferre nequis.

O hominis monstrum, ô vacuum ratione cerebrum,

O dignum ellebori forbitione caput.

Nemo, qui meliùs releuatus habere laborat,

Prudenter medicam negligit aeger opem.

Nemo animi bonitate sui de more probatus

Sana salutiferi despicit ora Dei.

Displicet ergo tibi duntaxat, Zoile, soli,

Quòd placeat cunctis haec mea cura bonis.

Ad eum, qui virginum prudentium coetui aggregari desiderat.

NOn homo, sed Deus est hoc in sermone propheta,

Et proba veracis munera vatis obit.

Qui sapis illi ambas aduerte fideliter aures,

Et quod ab illo audis fac sapienter agas.

[Page]

Ad flagitiosa Reginae Pecuniae mancipia.

QVamuis emeritos superetis Nestoris annos,

Et cunctas mundi possideatis opes,

Est tamen, in vestram quae saeuiat aspera vitam,

Quae (que) ad vos tristem deferat hora necem.

Haec est, quae ex dulci vobis fit amara, quòd ausit

Omnibus à vestris vos remouere bonis.

Haec est, quae irato vos corripit ore, quòd aequo

Sistat iudicio vindicis hora Dei.

Vos puto, quos nutu Regina Pecunia, tanquam

Seruiles animas, imperiosa regit.

Quos crudelis opum, scelerum (que) licentia formis

Exuit humanis, & facit esse feras.

Vos, quibus aeterni debetur paena flagelli,

Et mala, quae secum mors sine fine trahit.

Quos vstrina suis grauiter cruciatibus vret

Hic vbi Cimmeriae nubila noctis agunt.

Quos mens vipereis infestat morsibus, & spe

Desperante grauis torquet vbi (que) metus.

O plus quâm humanis, & non mortalibus aptum,

Qui norit dominas temnere diuitias.

Poëta de semetipso ad curiosum lectorem.

QVos mihi nupta creet Regina Pecunia mores,

Tu, qui scire lubens me referente voles,

Mutum scito lupum me conspexisse priorem

Quando relaturus quod petis orsus eram.

Qua cùm de causa nequeam me prodere, tu me

Prodito, & ingenij, si sapis, esto mei.

[Page]

Regina Pecunia de semetipsa aenigmaticè.

REs ego sum mutae, surdae (que) simillima Vestae,

Et cunctis viuae sensibus orba rei.

Nulla mihi est ratio, quae mentis in arce triumphet,

Quae (que) sit arbitrij, iudicij (que) parens.

Non caput est, in quo diadema gerentis honorem,

Nec manus est, in qua regia sceptra feram.

Non est inuictis cum diuis vlla potestas,

Nec vis, quae humano regnet in imperio.

Sum regina tamen mortali credita vulgo,

Quae quasi nupta Ioui cum Ioue cuncta regam.

Quae velut humanae incantatrix maxima turbae

Pectora peruertam, fanda nefanda patrem.

Quae (que) meo muter vel multo crebriùs astu,

Quàm dea, quae variae ludit in orbe rotae.

Iure meum nemo tamen ausit rodere nomen,

Vlla vel in famam cudere damna meam.

Naturae vi sponte meae gero subdita morem

Gnauiter officij munere functa mei.

Hinc quoties habitae vilesco nomine seruae

Pareo prompta bonis, pareo prompta malis.

Nulla, profectò, meis accommoda moribus ars est,

Quae sit vulpini more maligna doli.

Non ego commissi sum cuiquam criminis author;

Non ego damnato sum sua causa reo.

Nulla mihi est leuitas, animi inconstantis imago,

Nec mea quid grauitas improbitatis habet.

Deni (que) credar homo, si quo arguar improba facto;

Si leuis, humana sim leuitate leuis.

[Page]

Ad pecuniosum, De ordine, vsu, & vtilitate quin (que) librorum de Regina Pecunia per me conscriptorum.

Lib. 1.

QVàm sit in humanis Regina Pecunia rebus

Res leuis, haud vulgi more poëta cano.

Lib. 2.

Et quàm sollicita tentetur ab omnibus arrha,

Lib. 4.

Prodo in sexcentis, quos habet illa, procis.

Lib. 5.

Quin mala, quae fugiat qui vult bonus esse, reuelo.

Lib. 3. qui est medius inter duos extremos qui (que) habet ipsas diuitias ad bonum▪ & malum vsum indifferentes.

Et bona, quae faciat qui fugit ista, noto.

Quae (que) his extremis non sunt confinia metis

In dubia medij sede repono loci.

Haec vt habens habeas velut adiumenta salutis,

Effice vt ancipites sint bonitatis opes.

Poëta fastidit delicias Musarum.

NOmine Sirenum, deceptricúmve sororum

Vos ego, Pierides, non sine iure voco.

Quamuis Aonio cantetis carmina plectro,

Deliciosa meo pabula spiritui,

Corporis illa tamen non est in amore iuuandi,

Quae vobis animi sollicitudo mei.

Cùm vel vtri (que) suum non aequè detur habendum,

A vobis neutri ius ego malo dari.

Poëta valedicit Musis.

QVum sine fruge sequar ieiunae castra Camoenae,

Et mala, quae nolim, cogar in hisce pati,

Parnassum, & Chirram pariter (que) Helicona relinquam,

Ne me fortè necet quo petit ense fames.

Finis libri epigrammatum.

§

§

Me [...]dum typographicum, pag. 2. li [...]. 4. lege nimis loco minis.

[Page]

Information about this book

Title statement

Matthiæ Leij, Aruillarij vbij Germani, liber De triumphata barbarie

Leius, Matthias.

Edition statement

1621

Publication

Publisher

Text Creation Partnership,

Place of publication

Ann Arbor, MI ; Oxford (UK) :

Date

2007-01 (EEBO-TCP Phase 1).

ID [DLPS]

A05293

ID [STC]

STC 15438

ID [STC]

ESTC S120158

ID [EEBO-CITATION]

99855358

ID [PROQUEST]

99855358

ID [VID]

20845

Availability

This keyboarded and encoded edition of the work described above is co-owned by the institutions providing financial support to the Early English Books Online Text Creation Partnership. This Phase I text is available for reuse, according to the terms of Creative Commons 0 1.0 Universal. The text can be copied, modified, distributed and performed, even for commercial purposes, all without asking permission.

Series

Early English books online.

Notes

(EEBO-TCP ; phase 1, no. A05293)

Transcribed from: (Early English Books Online ; image set 20845)

Images scanned from microfilm: (Early English books, 1475-1640 ; 892:10)

Source

— Matthiæ Leij, Aruillarij vbij Germani, liber De triumphata barbarie, Leius, Matthias..

Extent

[24] p.

W. Stansby],. [London :: Anno Domini. 1621.. (Place of publication and printer's name from STC.) (In verse.) ("Liber epigrammatum" has caption title on B3r.) (Signatures: A-C⁴.) (Reproduction of the original in the British Library.)

Creation

Created by converting TCP files to TEI P5 using tcp2tei.xsl, TEI @ Oxford.

Editorial practices

EEBO-TCP is a partnership between the Universities of Michigan and Oxford and the publisher ProQuest to create accurately transcribed and encoded texts based on the image sets published by ProQuest via their Early English Books Online (EEBO) database (http://eebo.chadwyck.com). The general aim of EEBO-TCP is to encode one copy (usually the first edition) of every monographic English-language title published between 1473 and 1700 available in EEBO.

EEBO-TCP aimed to produce large quantities of textual data within the usual project restraints of time and funding, and therefore chose to create diplomatic transcriptions (as opposed to critical editions) with light-touch, mainly structural encoding based on the Text Encoding Initiative (http://www.tei-c.org).

The EEBO-TCP project was divided into two phases. The 25,363 texts created during Phase 1 of the project have been released into the public domain as of 1 January 2015. Anyone can now take and use these texts for their own purposes, but we respectfully request that due credit and attribution is given to their original source.

Users should be aware of the process of creating the TCP texts, and therefore of any assumptions that can be made about the data.

Text selection was based on the New Cambridge Bibliography of English Literature (NCBEL). If an author (or for an anonymous work, the title) appears in NCBEL, then their works are eligible for inclusion. Selection was intended to range over a wide variety of subject areas, to reflect the true nature of the print record of the period. In general, first editions of a works in English were prioritized, although there are a number of works in other languages, notably Latin and Welsh, included and sometimes a second or later edition of a work was chosen if there was a compelling reason to do so.

Image sets were sent to external keying companies for transcription and basic encoding. Quality assurance was then carried out by editorial teams in Oxford and Michigan. 5% (or 5 pages, whichever is the greater) of each text was proofread for accuracy and those which did not meet QA standards were returned to the keyers to be redone. After proofreading, the encoding was enhanced and/or corrected and characters marked as illegible were corrected where possible up to a limit of 100 instances per text. Any remaining illegibles were encoded as <gap>s. Understanding these processes should make clear that, while the overall quality of TCP data is very good, some errors will remain and some readable characters will be marked as illegible. Users should bear in mind that in all likelihood such instances will never have been looked at by a TCP editor.

The texts were encoded and linked to page images in accordance with level 4 of the TEI in Libraries guidelines.

Copies of the texts have been issued variously as SGML (TCP schema; ASCII text with mnemonic sdata character entities); displayable XML (TCP schema; characters represented either as UTF-8 Unicode or text strings within braces); or lossless XML (TEI P5, characters represented either as UTF-8 Unicode or TEI g elements).

Keying and markup guidelines are available at the Text Creation Partnership web site.